تحلیل روانشناسی خبر ترند / قیمت نجومی اثر پرویز تناولی / آیا مردم زیبایی را می بینند یا برچسب میلیاردی آن را؟

با این حال، باید میان برآورد اولیه حراج و قیمت فروش نهایی تفاوت گذاشت. رقم تخمینی به معنای انجام معامله با همان مبلغ نیست اما فارغ از نتیجه حراج، انتشار یک رقم بزرگ می تواند به تنهایی توجه عمومی را جلب کند و بر شیوه قضاوت مخاطبان درباره اثر تاثیر بگذارد. پرسش گروه روانشناسی رکنا این است که آیا ما ابتدا زیبایی را تجربه می کنیم و سپس درباره ارزش اقتصادی آن فکر می کنیم، یا گاهی قیمت از همان ابتدا تجربه زیبایی را برایمان شکل می دهد؟

تحلیل روانشناختی؛ چرا مغز از قیمت برای قضاوت درباره زیبایی کمک می گیرد؟

زیبایی و ارزش هنری از موضوعاتی هستند که ارزیابی آنها همیشه ساده نیست. وقتی فرد با یک اثر هنری مواجه می شود، ممکن است درباره تکنیک، تاریخچه، اصالت یا جایگاه آن در هنر معاصر اطلاعات کافی نداشته باشد. در چنین شرایطی، ذهن برای کاهش پیچیدگی تصمیم گیری به نشانه های بیرونی توجه می کند.

قیمت یکی از این نشانه هاست. در روانشناسی شناختی، این نوع تصمیم گیری با مفهوم میانبرهای ذهنی  ارتباط دارد. میانبر ذهنی به معنای استفاده از اطلاعات محدود برای رسیدن سریع تر به یک قضاوت است. این فرایند همیشه اشتباه نیست؛ گاهی قیمت یا شهرت می تواند اطلاعاتی درباره کمیابی و اعتبار یک اثر ارائه دهد اما مشکل زمانی ایجاد می شود که یک نشانه بیرونی، جای بررسی مستقل را بگیرد.

ممکن است فرد اثری را که پیش از اعلام قیمت برایش چندان جذاب نبوده، پس از شنیدن یک رقم میلیاردی مهمتر ارزیابی کند. در این حالت، تغییر قضاوت لزوما از تغییر ویژگی های اثر ناشی نشده است؛ اطلاعات تازه درباره قیمت نیز بر انتظار ذهنی او تاثیر گذاشته است. اثر لنگر ذهنی؛ چگونه یک عدد بزرگ بر قضاوت ما سایه می اندازد؟ …