[علیرضا عسکری چاوردی] فرهنگ ایران در تخت جمشید

کلمه پارسه نام علمی شهری است که تخت جمشید یعنی ارگ شهر در آن بنا شد و اصطلاح پارسه را از کتیبه‌های داریوش یکم و خشایارشا در تخت جمشید می شناسیم. اصطلاح پرسپولیس از دو کلمه پرسه(پارسه) و پولیس تشکیل شده است و کلمه پولیس به شهرهایی اتلاق می شد که در روزگار پس از دوره هخامنشی در دوره تسلط مقدونی‌ها بر ایران به این شهرها اختیارات سیاسی داده شد. به این ترتیب پارسه دوره هخامنشی در دوره سلوکی بنام " پرسپولیس" شناخته شد. 

تخت جمشید فراتر از نام مکانی و یک مقطع تاریخی بخاطر ارزش‌های پایدار در تاریخ ایران باقی ماند و نام‌های جمشید، پارسه و پرسپولیس هم به همین نسبت جاودانه ماندند. سازندگان تخت جمشید در روایت‌های اسطوره‌ای همان جمشید جم از سلسله پیشدادیان است که دارای بالاترین مقام نزد خدواند بود. کاوش‌های علمی باستان شناسی و خوانش کتیبه‌ها در یک قرن اخیر نشان داد سازندگان تخت جمشید از سلسله هخامنشی با نام‌هایی نظیر داریوش، خشایارشا و اردشیر بوده اند. 

ارزش‌های تخت جمشید پرشمار است زیرا بر اساس مبانی فرهنگ اصیل ایرانی در مقیاس ملّی و جهانی بنا شده است. تخت جمشید نظام معرفتی ایرانیان است و بنیان آن بر هنر، صلح و دوستی بنا شده است. نخستین بنای کلاسیک جهانی در تاریخ و تمدن بشر است که درست برای صلح با زبان هنر بنا شده است. بی تردید، امروزه دانشمندان ایرانشناس مطالعات هخامنشی در دانشگاههای مختلف جهان به این نتیجه رسیده اند این بنای باشکوه هنری برای نوروز، نمایش هنر و صلح اقوام قلمرو سرزمین ایران بزرگ بنا شده است. 

زبان الواح آن همه نگارشی هنرمندانه از واقعیت‌های انسانی، اخلاق مدارانه با اتکاء به نظام توحیدی و اعتقادی است. ایران بزرگ در دوره باستان به وجود یک چنین بنای فرهنگی مشترک نیاز داشت زیرا این پروژه فرهنگی ارتباط بین اقوام مختلف و ملل تابع را با زبان هنر مورد تکریم قرار می داد، روابط را مستحکم می ساخت و انسجام قلمرویی حاکمیت را مشروعیت می بخشید.  …