گروه اقتصادی- حسین قبادیان: مصرف بنزین دوباره به مرزهای نگران‌کننده رسید؛ در فاصله ۱۲ تا ۱۶ مرداد، حدود ۶۶۸ میلیون لیتر بنزین مصرف شد و میانگین مصرف روزانه به ۱۳۳.۵ میلیون لیتر رسید. اوج مصرف این بازه نیز با ثبت ۱۴۰.۷ میلیون لیتر در روز رقم خورد.رشد حدود ۱۰ درصدی مصرف طی چهار سال در کنار ناترازی روزانه حدود ۱۴ میلیون لیتر، نشان می‌دهد شکاف میان تولید و مصرف همچنان پابرجاست.افزایش تعداد خودروها، رشد سفرهای جاده‌ای و پایین بودن بهره‌وری ناوگان، از عوامل اصلی افزایش تقاضای بنزین هستند.اما مسئله فقط رکوردهای امروز نیست؛ اگر این روند ادامه پیدا کند، پیش‌بینی می‌شود مصرف بنزین تا سال ۱۴۰۷ به حدود ۱۷۰ میلیون لیتر در روز برسد؛ رقمی که می‌تواند فشار بر تولید، واردات و منابع ارزی کشور را به شکل محسوسی افزایش دهد.کارشناسان معتقدند حل ناترازی بنزین صرفاً با افزایش تولید امکان‌پذیر نیست. افزایش بهره‌وری خودروها، توسعه حمل‌ونقل عمومی و مدیریت مصرف باید در کنار توسعه ظرفیت پالایشگاهی دنبال شود؛ چراکه هرچه مصرف سریع‌تر از تولید رشد کند، ناترازی نیز دوباره بزرگ‌تر خواهد شد.مجموع مصرف بنزین در اواسط مرداد امسال (۱۲ تا ۱۶ مرداد) حدود ۶۶۸ میلیون لیتر بوده است که تصویر روشنی از رفتار تقاضا در شبکه توزیع سوخت کشور ارائه می‌دهد. بررسی دقیق این ارقام نشان‌دهنده آن است که با وجود نوسان‌های روزانه، مصرف سوخت همچنان در سطوحی قرار دارد که مدیریت آن نیازمند توجه ویژه است.براساس آمار ارائه‌شده از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، در روز ۱۲ مرداد، میزان مصرف بنزین به ۱۴۰ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر رسید که بالاترین رقم در این بازه زمانی به شمار می‌رود. روز ۱۳ مرداد تقاضا با اندکی کاهش به ۱۳۱ میلیون و ۹۰۰ هزار لیتر رسید، اما ۱۴ مرداد بار دیگر شاهد افزایش مصرف و ثبت عدد ۱۳۷ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر بنزین بوده‌ایم. در ادامه این روند، ۱۵ مرداد مصرف بنزین کشور معادل ۱۳۵ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر گزارش شد و درنهایت، در ۱۶ مرداد، میزان مصرف به ۱۲۲ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر کاهش یافت.میانگین مصرف روزانه بنزین در این پنج روز بیش از ۱۳۳ میلیون لیتر با دامنه نوسان ۱۸ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر بوده است و بیشترین مقدار مصرف مربوط به دوشنبه، ۱۲ مرداد، با رقم ۱۴۰ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر و کم‌ترین مقدار مصرف در ۱۶ مرداد با رقم ۱۲۲ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر ثبت شده است.براساس آمار ارائه‌شده، مصرف بنزین حتی در روزهایی که با کاهش تقاضا همراه بوده، بازهم عدد قابل‌ توجهی است. مصرف بنزین در بیشتر روزهای این بازه زمانی به بیش از ۱۳۰ میلیون لیتر می‌رسد که به‌خوبی بیانگر شدت مصرف سوخت در کشور است. درواقع، نوسان‌هایی که بین ۱۲۲ تا ۱۴۰ میلیون لیتر در روز رخ می‌دهد، تنها بخشی از ماهیت مصرف را نشان می‌دهد، اما اصل ماجرا فشاری است که به‌صورت مستمر بر زنجیره تولید و توزیع سوخت وارد می‌شود.طبق اعلام وزارت نفت، این وضعیت نشان می‌دهد که فاصله میان توان تولید و میزان مصرف، فراتر از تغییرات مقطعی است. چالش ناترازی بنزین مسئله‌ای است که در تمامی روزهای هفته وجود دارد و تنها راه مدیریت آن، عبور از نگاه‌های صرفاً روزانه و حرکت به‌سمت برنامه‌ریزی‌های کلان است. توسعه زیرساخت‌های سوخت‌رسانی ازجمله سی‌ان‌جی، افزایش بهره‌وری در بخش حمل‌ونقل و استفاده از ابزارهای توزیع هوشمند، راهکارهایی هستند که برای رسیدن به تعادل در شبکه عرضه و تقاضا ضرورتی انکارناپذیر دارند.درنهایت، داده‌های ثبت‌شده در نیمه مرداد یک‌ بار دیگر تأکید می‌کند که مدیریت پایداری انرژی کشور، تنها با همراهی در اصلاح الگوی مصرف و توسعه زیرساخت‌های مرتبط امکان‌پذیر خواهد بود تا شبکه توزیع سوخت بتواند با کمترین چالش، پاسخ‌گوی نیازهای کشور باشد.براساس آمارهای رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، میانگین رشد سالانه مصرف بنزین از ابتدای انقلاب تا سال ۱۴۰۲ حدود ۵ درصد بوده و در چهار سال گذشته مصرف بنزین ۱۰ درصد رشد داشته است و براساس پیش‌بینی‌ها، با ادامه این روند تا سال ۱۴۰۷ مصرف بنزین به روزانه ۱۷۰ میلیون لیتر می‌رسد.سرانه مصرف بنزین در ایران هم‌اکنون چهار لیتر در روز است که بالاتر از میانگین جهانی (سه لیتر در روز) است و اگر روند کنونی رشد مصرف بنزین ادامه یابد، ناترازی بنزین تا سال ۱۴۰۷ بیش از ۱۶ میلیارد دلار در سال ارزبری خواهد داشت.