نگاهی دقیق به اعداد رسمی نشان میدهد که آنچه رسانهها «خشونت» مینامند، در واقع نرخ «رسمیشدن اختلاف» است؛ نه لزوماً شدت خشونت.
سازمان پزشکی قانونی کشور آمار مراجعات ناشی از نزاع در ششماهه نخست سال ۱۴۰۳ را منتشر کرده است: ۳۲۳ هزار و ۴۳۲ مورد در سراسر ایران. وقتی این ارقام بر اساس جمعیت تنظیم میشود، استان اردبیل با نرخ ۶ مورد در هر هزار نفر در صدر جدول قرار میگیرد. آذربایجان شرقی، زنجان و همدان در رتبههای بعدی مینشینند و سیستان و بلوچستان با ۰.۹ در انتهای فهرست جای میگیرد. اردبیلیها خشنترین نیستند
این اعداد، بلافاصله به تیترهای پرجنبوجوش تبدیل شدند: «اردبیلیها خشنترین مردم ایران». اما واقعیت دادهها پیچیدهتر از این تیترهاست.
آنچه پزشکی قانونی ثبت میکند، نه کل خشونت رخداده در جامعه، بلکه تنها مواردی است که فرد پس از نزاع برای دریافت گواهی پزشکی به این نهاد مراجعه کرده باشد. به بیان دیگر، این آمار نرخ «پیگیری قانونی» است، نه نرخ وقوع خشونت. استانهایی که مردمشان تمایل بیشتری به حل اختلاف از مسیر رسمی دارند، دسترسی آسانتری به مراکز پزشکی قانونی دارند یا اعتماد نسبی بیشتری به نظام قضایی نشان میدهند، طبیعی است که آمار بالاتری ثبت کنند.
در مقابل، استانهایی که در انتهای جدول قرار دارند، لزوماً آرامتر نیستند. ممکن است سازوکارهای سنتی حل اختلاف، فاصله جغرافیایی، کماعتمادی به نهادهای رسمی یا حتی ترس از عواقب، مانع از تبدیل نزاع به پرونده پزشکی قانونی شود. دادستان مرکز استان اردبیل پیشتر صراحتاً … …
