این تغییر در سبک زندگی لزوماً با بیکاری یا خالی شدن سفره آغاز نمیشود. گاهی نخستین نشانههای آن را میتوان در به تعویق افتادن هزینههایی مانند درمان، تعمیر خودرو و مسکن، آموزش، تفریح یا سفر مشاهده کرد. در واقع، زمانی که خانوار برای حفظ هزینههای ضروری ناچار میشود مخارج قابل تعویق را حذف یا به آینده منتقل کند، میتوان از کاهش حاشیه امن اقتصادی سخن گفت.
علی سعدوندی، اقتصاددان، درباره ریشههای این روند، کاهش تابآوری خانوارها و پیامدهای ادامهدار شدن فشارهای اقتصادی توضیح داده است. پدیده پولداران فقیر در ایران چیست؟
سعدوندی با اشاره به روند فقیر شدن تدریجی جامعه گفت این اتفاق روندی متعارف در اقتصادهای گرفتار بحران است و نمونههایی از آن را میتوان در کشورهایی مانند ونزوئلا و آرژانتین مشاهده کرد.
به گفته این اقتصاددان، در چنین شرایطی افرادی که در گذشته در طبقه متوسط یا حتی مرفه قرار داشتهاند، به تدریج بخشی از توان مالی خود را از دست میدهند. او از شکلگیری پدیده «پولداران فقیر» به عنوان یکی از نشانههای این روند یاد کرد؛ افرادی که ممکن است در مناطق گرانقیمت تهران صاحب ملک مناسب یا خودروی گرانقیمت باشند، اما درآمد جاری آنها برای تأمین هزینههای روزمره کافی نیست.
او تاکید کرد این افراد غالباً حقوقبگیر یا بازنشسته هستند و مسئله اصلی آنها نه نبود دارایی، بلکه ضعف جریان نقدی است. به این معنا که ارزش اسمی داراییها همچنان بالاست، اما درآمد مستمر خانوار با هزینههای جاری تناسب ندارد. کاهش قدرت خرید چگونه فقر را پنهان میکند؟ …
