ناترازی بنزین؛ سه ضلعی خودروی فرسوده، مصرف بی رویه و قیمت درمانده

نحوه تخصیص سهمیه بنزین از دیرباز مورد توجه دولت‌های مختلف بوده است. از افزایش پلکانی تا شوک‌. همگی نشان دادند که این موضوع از دید مسئولان دور نمانده است. با این حال دولت‌ها از ترس ناآرامی های اجتماعی و نارضایتی‌های گسترده خود را درگیر آزادسازی کامل قیمت بنزین نکرده اند. دولت چهاردهم از همان روزهای آغاز به کار خود وعده داد تغییراتی در قیمت بنزین صورت نخواهد گرفت مگر اینکه قبل از آن به طور کامل مردم را در جریان آن قرار داده باشد. با این‌ همه اتفاقات رخ داده در کشور، وقوع جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم، کاهش تولید پالایشگاه‌ها، افزایش مصرف و ... دولت را بر آن داشت تا در راستای جبران کاهش تولید، کاری کند که مصرف نیز کاهش یابد تا به شکلی ناترازی مرتفع گردد. استفاده بی رویه، خودروی غیر استاندارد، قاچاق سوخت و حمله آمریکا و رژیم صهیونسیتی به زیر ساخت‌ها اضلاع اصلی ناترازی بنزین به حساب می‌آیند. این یادداشت به یکی از مهم‌ترین اضلاع ناترازی بنزین یعنی خودروها می‌پردازد. همانطور که نمودار 1 نشان می‌دهد در سال‌های 1390 تا 1404 میزان مصرف بنزین به حدود دو برابر رسیده است و به جز در سالهای 1399 و 1400، به دلیل کرونا، شاهد رشد متوسط 6 درصد سالیانه در مصرف بنزین بوده‌ایم. درصورتی که این روند ادامه یابد و با وجود افزایش تعداد خودروهای نو و فرسوده، مصرف بنزین در پایان عمر دولت چهاردهم به عدد 170 میلیون لیتر در روز نزدیک می‌شود.

از طرفی نمودار تولید تعداد خودرو ( نمودار ۲) نشان می‌دهد که اگر چه در سالهای 90 تا 93 تعداد خودروهای تولیدی تقریبا نصف شده ولی مصرف بنزین حدود 8 میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. یا در سالهای 1401 تا 1404 با اینکه تعداد خودروهای تولیدی کاهش پیدا کرده ولی مصرف بنزین به شدت افزایش پیدا کرده است که این موضوع احتمالا به دلیل افزایش ناوگان فرسوده و در کنار عوامل دیگری همچون قاچاق، هدر رفت بنزین و ... می باشد. …