مراقب کوچک‌شدن «ما» باشید

نورنیوز- گروه سیاسی:‌ دوقطبی‌سازی و غیریت‌تراشی، انگار بنا ندارد دست از سر سیاست ایران بردارد. در شرایطی که تمام چهره‌های مؤثر و ارشد سیاسی کشور از ضرورت همدلی و همبستگی سخن می‌گویند، میل مفرطی دیده می‌شود برای تبدیل اختلاف نظرهای معمول به شکاف‌های خطرناک. شاید مهم‌ترین نشانه وضعیت امروز ایران، نه فراوانی اختلاف‌ها، بلکه سرعت تبدیل اختلاف به صف‌بندی باشد. فاصله میان یک اظهار نظر سیاسی تا برچسب‌زنی، تخطئه و حذف، به شکل نگران‌کننده‌ای کوتاه شده است. گویی جامعه سیاسی، دیگر فرصت نمی‌دهد یک دیدگاه، صرفاً یک دیدگاه باقی بماند؛ هر اختلافی خیلی زود به مرزبندی میان «ما» و «دیگری» تبدیل می‌شود.

این همان نقطه‌ای است که باید درباره آن نگران بود. نه به این دلیل که اختلاف نظر در جامعه افزایش یافته است؛ اختلاف، ویژگی طبیعی هر جامعه متکثر و زنده‌ای است. نگرانی از آنجاست که اختلاف‌ها دیگر در حد اختلاف باقی نمی‌مانند و به تدریج به مبنای طرد سیاسی و شکاف اجتماعی تبدیل می‌شوند. موضوع هم تفاوتی نمی‌کند؛ یک روز عملکرد صداوسیما محل نزاع می‌شود، روز دیگر سخنان سیدمحمد خاتمی یا حسن روحانی، روزی بحث صلح و جنگ، روز دیگر تفاهم‌نامه‌ یا ماجرای بنزین یا مسئله حجاب و پوشش. موضوعات تغییر می‌کنند، اما الگوی مواجهه ثابت می‌ماند: مخالفت، به جای آنکه آغاز گفت‌وگو باشد، بهانه حذف می‌شود. به ادبیات رایج در برخی خطابه‌ها یا تجمعات یا سرمقاله‌ها و یادداشت‌های مطبوعاتی نگاه کنید تا حجم نگران‌کننده رویکردهای حذفی و دشمن‌تراشانه را به وضوح ببینید. …