در سالهای اخیر با شدت گرفتن محدودیتهای تحمیلی، ماجرای انتقال پول حاصل از صادرات نفت بهدلیل محدودیتهای بانکی و تحریم، پای تراستیها را به ماجرایی باز کرد که به نظر میرسد یکی از پیچیدهترین پروندههای سالهای اخیر کشور باشد. مفهوم «تراست» بر اعتماد استوار است و این اعتماد مهمترین سرمایه شبکههای تراستی محسوب میشود و زمانی که امکان استفاده کامل از ابزارهای رسمی بانکی و حقوقی وجود ندارد، اعتبار طرفین، سابقه فعالیت، تضامین ارائه شده و شناخت متقابل اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند. در واقع، اقتصاد تراستی بدون اعتماد میان طرفهای مختلف امکان فعالیت ندارد. شرکتهای واسطه، فعالان اقتصادی، شبکههای مالی و سایر بازیگران این حوزه باید نسبت به اعتبار و تعهد یکدیگر اطمینان داشته باشند.
اما همین ویژگی، نقطه آسیبپذیری این سازوکار نیز هست. اگر اعتماد ایجادشده خدشهدار شود یا سازوکارهای کافی برای کنترل و نظارت وجود نداشته باشد، امکان سوءاستفاده افزایش پیدا میکند. بنابراین اعتماد به تنهایی کافی نیست. اعتماد باید همراه با اعتبارسنجی، تضامین، کنترلهای نظارتی و ارزیابی مستمر باشد تا این شبکه بتواند کارکرد خود را حفظ کند. …
