[دکتر سیدمحمدکاظم سجادپور] آمریکا و روسیه و بحران‌های بین‌المللی

جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعاتی آمریکا در ۲۵ اوت ۲۰۲۶ (۳/۶/۱۴۰۵) از مسکو دیدار و با همتای روس خود سرگئی ناریشکین دیدار کرد. بی‌تردید در میانه منازعات امنیتی جاری بین‌المللی، دیدار بین رهبران اطلاعاتی و امنیتی حائز اهمیت و در خور توجه می‌باشد ولی جالب آنکه مقامات دو کشور سعی کردند این دیدار را عادی جلوه دهند. ترامپ از این دیدار به عنوان «نیمه عادی» یاد کرد و مقامات روسیه نیز آنرا در قالب دیدارهای حرفه‌ای ترسیم کردند. هرچند که از مطالب مطرح شده در دیدار پشت پرده آن دو، خبر خاصی منتشر نشده و احتمالا منتشر نخواهد شد، اما پرسشی اساسی متبادر به ذهن می‌گردد که معنای استراتژیک این دیدار چیست؟

پاسخ به این سؤال را براساس فضای استراتژیک جاری و همچنین با خوانش میان سطرهای اظهارات، دیدگاه‌ها و تحلیل‌های دست‌اندرکاران امور امنیت بین‌المللی، به شمول کارشناسان آمریکایی و روسی می‌توان تا حدودی پیدا کرد. در مسیر پاسخگویی، سه مفهوم اصلی جلب توجه می‌کند: «حفظ ارتباطات استراتژیک»، «بهم پیوستگی و اثرگذاری بحران‌های امنیتی بر یکدیگر» و «ارزیابی‌های استراتژیک قدرت‌های بزرگ از شرایط کنونی».

شکی نیست که روابط آمریکا و روسیه مخصوصاً در دوران پسا جنگ اوکراین، پرتنش است. از فوریه ۲۰۲۲ (اسفند ۱۴۰۱) که روسیه به اوکراین حمله کرد، روابط مسکو و واشنگتن پیچیده‌تر از گذشته شده و دو طرف در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند. اوکراین، جداکننده جدّی مناسبات آمریکا و روسیه بوده است. اما آنچه جالب می‌باشد، اینکه ارتباطات استراتژیک دو کشور و مناسبات دیپلماتیک آنها برقرار بوده است. هر دو کشور، حضور قابل ملاحظه دیپلماتیک در پایتخت طرف مقابل دارند و البته این صرفاً مربوط به این دوران نیست. واشنگتن و مسکو در اوج تنش‌های سنگین استراتژیک و حتی در گاه احتمال برخورد هسته‌ای نظیر بحران موشکی کوبا در ۱۹۶۳، هیچگاه نه فقط کانال‌های ارتباطات دیپلماتیک و استراتژیک را قطع نکرده‌اند، بلکه به نحوی در مواردی خاص به این ارتباطات وسعت بخشیده‌اند؛ از ارتباطات و تماس‌های نهادی گرفته تا آشنایی‌های شخصی مقامات ارشد با یکدیگر، این تداوم خطوط تماس را مشاهده می‌کنیم. البته این امکانات برای مدیریت بحران‌های استراتژیک بکار گرفته شده است. …