چند روزی می‌شود که سرو ایرانی در شبکه‌های اجتماعی بسیار مورد توجه قرار گرفته است و هر کسی تلاش می‌کند تا با انتشار تصویر یک سرو ایرانی، برای حافظه جمعی یادآوری کند که چرا سرو نماد ایستادگی است.

رکنا: روز جهانی آرشیو فرصتی برای پاسداشت حافظان حافظه جمعی بشر است. آرشیوها تنها محل نگهداری اسناد نیستند؛ آنها روایتگر تاریخ، فرهنگ و هویت ملت‌ها هستند. گرامی‌داشت این روز، یادآور اهمیت حفظ و صیانت از میراث مستند برای نسل‌های آینده است.

 گاهی یک نشانه کوچک می‌تواند بار بزرگی از خاطره، هویت و اعتماد را با خود حمل کند. در صنعت خودرو، لوگو فقط یک علامت گرافیکی نیست؛ نماد یک تاریخ، یک تجربه مشترک و بخشی از حافظه جمعی مردم است. اگر مدیرعامل ایران‌خودرو بودم، یکی از اولین تصمیم‌های نمادینم این بود که به جای نشان فعلی «سر اسب»، لوگوی پیکان …

سه ویژگی شخصیتی حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای عبارت است از: تحمل بالای بحران‌های سیاسی، سکوت هوشمند در سایه قدرت، و آزمون مستقیم واقعیت از طریق زیستِ بی‌واسطه در میان مردم. به گزارش خبرآنلاین روزنامه اطلاعات نوشت: این پرسش مطرح می‌شود که چنین بستر شخصیتی، چه الزامات ساختاری و چه ضرورت‌های تاریخی …

سعیده رجبی‌زاده / مترجم و محقق جمعیت گفتمان انقلاب اسلامی آرمان امروز : زبان، صرفاً ابزار انتقال اطلاعات نیست، بلکه ظرف اندیشه، حافظه تاریخی و هویت جمعی یک ملت است. هر جامعه بخش مهمی از تجربه زیسته و جهان‌بینی خود را در زبان ذخیره می‌کند و آن را به نسل‌های بعد منتقل می‌سازد. در این [ ]

تجربه زمان نشان داد بسیاری از همین جریان‌ها، به‌ویژه در موسیقی کوچه‌بازاری، نه‌تنها قابل حذف نبودند بلکه بخش مهمی از حافظه جمعی و زیست فرهنگی جامعه را شکل داده‌اند.

تجربه زمان نشان داد بسیاری از همین جریان‌ها، به‌ویژه در موسیقی کوچه‌بازاری، نه‌تنها قابل حذف نبودند بلکه بخش مهمی از حافظه جمعی و زیست فرهنگی جامعه را شکل داده‌اند.

میراث فرهنگی ناملموس به‌عنوان یکی از ارکان تداوم حافظه تاریخی و هویت جمعی، مجموعه‌ای از آیین‌ها، سنت‌ها، زبان‌ها، هنرهای مردمی و الگوهای زیست است که طی نسل‌ها شکل گرفته و در زندگی جوامع انسانی ریشه دوانده است.

ادبیات آیینی در طول تاریخ همواره به عنوان راوی واقعه غدیر عمل کرده و شاعران با زبان هنر، پیام ولایت را در حافظه جمعی مسلمانان ماندگار ساخته‌اند.

ادبیات آیینی در طول تاریخ همواره به عنوان پاسدار و راوی واقعه غدیر عمل کرده و شاعران با زبان هنر، پیام ولایت را در حافظه جمعی مسلمانان و شیعیان ماندگار ساخته اند.

سحرگاه، وقتی پنجره‌ای در ذهن گشوده می‌شود و نسیمی نامرئی از کوچه‌های دور عبور می‌کند، گاهی صدایی از گذشته برمی‌خیزد؛ صدایی که با کلمه ساخته شده، با خاطره آمیخته و با موسیقی در جان نشسته است. امروز، آن صدا خاموش شده است. بانویی که سال‌ها با واژه‌ها زندگی کرد و واژه‌ها را به زندگی مردم پیوند زد، از میان …

جنگ‌های امروز دیگر مثل گذشته فقط در مرزها خلاصه نمی‌شوند؛ انگار خودشان را به دل شهرها رسانده‌اند. حالا خیابان‌ها، خانه‌ها، موزه‌ها و حتی جاهایی که قرار بوده محل قانون‌گذاری و آرامش باشند،

کتاب «ای ایران»، درباره حسین گل‌گلاب سراینده قطعه ‌«ای ایران» است که به کوشش هومن ظریف، در ۱۹۲ صفحه توسط موسسه اطلاعات منتشر شده است.

k: روح‌الله خالقی | ایران | تهران | جنگ تحمیلی | فرانسه

برخی مستندها فقط روایتگر گذشته نیستند، بلکه شیوه نگاه ما به حقیقت، قدرت و حافظه جمعی را دگرگون می‌کنند. از «حافظه عدالت» و «شوآ» تا «میدان» و «کودتای ۵۳»، این آثار شاخص نشان می‌دهند سینمای مستند چگونه می‌تواند هم‌زمان سند تاریخ، میدان مناقشه و ابزاری برای بازاندیشی اخلاقی باشد.

نوزده سال پیش، در سرمقاله‌‌ای با عنوان «باز هم درشتی بیگانگان» در شوکران (سال ۱۳۸۶) از جسارت‌هایی نوشتم که در پوشش سیاست و رسانه، به هویت تاریخی این سرزمین تعرض می‌کردند؛ از جمله تلاش برای مصادره نام‌هایی که ریشه در حافظه‌ جمعی ما دارند مثل نام «خلیج فارس». آن روزها، این مسئله برای برخی تنها یک اختلاف …

در کتاب درباره جایگاه موسیقایی و شاعری گل گلاب، واژه گزینی حسین گل گلاب و سرایش سرودها، به ویژه درباره سرود ای ایران او و شخصیت علمی‌اش از منظر دیگران خاطرات و توضیحاتی خواندنی نقل شده است.

برخی مستندها فقط روایتگر گذشته نیستند، بلکه شیوه نگاه ما به حقیقت، قدرت و حافظه جمعی را دگرگون می‌کنند. از «حافظه عدالت» و «شوآ» تا «میدان» و «کودتای ۵۳»، این آثار شاخص نشان می‌دهند سینمای مستند چگونه می‌تواند هم‌زمان سند تاریخ، میدان مناقشه و ابزاری برای بازاندیشی اخلاقی باشد.

پنجاهمین نشست از سلسله‌جلسات «۱۰۰ کتاب ماندگار قرن»، در سالن فرهنگ کتابخانه ملی ایران با سخنرانی نعمت‌الله فاضلی و محمدرضا سنگری برگزار شد.

تجربه تاریخ به ما می‌آموزد که ارزش واقعی هر بحران بزرگ، در کیفیت درس‌هایی است که از آن آموخته می‌شود. امروز مساله اصلی این است که تجربه سنگین سال‌های اخیر، آیا می‌تواند به فرصتی برای بازاندیشی و بهبود در برخی رویکردها و نوسازی در شیوه‌های حکمرانی تبدیل شود یا آنکه به عنوان یک مقطع دشوار در حافظه جمعی …

در دنیای برندها، ماندگاری صرفاً نتیجه گذر زمان نیست؛ بسیاری از نام‌ها می‌آیند، دیده می‌شوند و به‌تدریج از حافظه بازار کنار می‌روند. اما برخی برندها فراتر از یک نام تجاری می‌ایستند و به بخشی از خاطره جمعی، سلیقه عمومی و سبک زندگی مردم تبدیل می‌شوند.

فاطیما کریمی_خبرنگار گروه جامعه: در بسیاری از روستاهای ایران، ردپای حیات‌وحش را می‌توان در قصه‌ها، افسانه‌ها و حافظه جمعی مردم پیدا کرد؛ روایت‌هایی که نشان می‌دهد طبیعت روزگاری بخشی از زندگی روزمره روستاییان بوده است. در روستای کندلوس مازندران که مهر سال ۱۴۰۴ در فهرست برترین روستاهای گردشگری ایران قرار …

انتشار تصویری قدیمی، صمیمانه و کمتر دیده‌شده از چهار تن از برجسته‌ترین و تاثیرگذارترین چهره‌های بازیگری سینما، تئاتر و تلویزیون ایران، بار دیگر خاطره مردان بزرگی را زنده کرد که امروز هیچ‌کدام در قید حیات نیستند، اما میراث هنری‌شان برای همیشه در حافظه جمعی ایرانیان ماندگار شده است.

انتشار تصویری قدیمی، صمیمانه و کمتر دیده‌شده از چهار تن از برجسته‌ترین و تاثیرگذارترین چهره‌های بازیگری سینما، تئاتر و تلویزیون ایران، بار دیگر خاطره مردان بزرگی را زنده کرد که امروز هیچ‌کدام در قید حیات نیستند، اما میراث هنری‌شان برای همیشه در حافظه جمعی ایرانیان ماندگار شده است.

ناصر ملک‌مطیعی فقط یک بازیگر نبود؛ او بخشی از حافظه جمعی مردم ایران بود. مردی که از دل سینمای دهه سی برخاست و خیلی زود به شمایلی دست‌نیافتنی در فرهنگ عامه تبدیل شد.

لحظات تاریخی ملت‌ها در قاب تصویر ماندگار می‌شوند؛ تصاویری که نه‌تنها روایتگر رخدادهای یک دوره، بلکه حافظ حافظه جمعی و هویت یک ملت در گذر زمان هستند.

ناصر ملک‌مطیعی فقط یک بازیگر نبود؛ او بخشی از حافظه جمعی مردم ایران بود. مردی که از دل سینمای دهه سی برخاست و خیلی زود به شمایلی دست‌نیافتنی در فرهنگ عامه تبدیل شد.

ناصر ملک‌مطیعی فقط یک بازیگر نبود؛ او بخشی از حافظه جمعی مردم ایران بود. مردی که از دل سینمای دهه سی برخاست و خیلی زود به شمایلی دست‌نیافتنی در فرهنگ عامه تبدیل شد.

ناصر ملک‌مطیعی فقط یک بازیگر نبود؛ او بخشی از حافظه جمعی مردم ایران بود. مردی که از دل سینمای دهه سی برخاست و خیلی زود به شمایلی دست‌نیافتنی در فرهنگ عامه تبدیل شد.

مرگ بعضی نام‌ها‌ فقط پایان زندگی یک انسان نیست؛ پایان بخشی از حافظه جمعی یک بخش از فوتبال است. پرویز قلیچ‌خانی برای فوتبال ایران فقط یک بازیکن بزرگ نبود؛ او نماد نسلی بود که فوتبال را با غرور ملی، شخصیت اجتماعی و نوعی آگاهی سیاسی پیوند زد.

بیژن بیژنی در سالروز ۷۳ سالگی‌اش، از وضعیت بحرانی موسیقی سخن گفت. او هنرمندی است که با آثاری، چون «گل پامچال» و «نوایی» در حافظه جمعی ایرانیان مانده، و حالا آثار جدیدش معطل ضبط و انتشار مانده است. او می‌گوید: موسیقی ایران زیر فشار هزینه‌های سنگین تولید و نبود حمایت مالی «از نفس افتاده» و ادامه حیات …

آنچه «ممد نبودی» را ماندگار کرده، فقط بار عاطفی شعر نیست؛ بلکه ترکیب کم‌نظیری از شعر، ملودی، لحن اجرا و زمینه تاریخی است.

بیژن بیژنی در سالروز ۷۳ سالگی‌اش، از وضعیت بحرانی موسیقی سخن گفت. او هنرمندی است که با آثاری چون «گل پامچال» و «نوایی» در حافظه جمعی ایرانیان مانده، و حالا آثار جدیدش معطل ضبط و انتشار مانده است. او می‌گوید: موسیقی ایران زیر فشار هزینه‌های سنگین تولید و نبود حمایت مالی «از نفس افتاده» و ادامه حیات آن …

۲۱ سال از روزی که صدای پرطنین و دستان پرشور محمدرضا آقاسی خاموش شد، می‌گذرد. او که در سوم خرداد ۱۳۸۴ درگذشت، تنها یک شاعر نبود؛ بلکه پدیده‌ای در ادبیات آیینی معاصر ایران بود. آقاسی با ظاهری درویش‌مسلک و لحنی حماسی، حصار محافل ادبی را شکست و شعر مذهبی را با زبانی ساده اما استوار، میان توده‌های مردم برد. …

نام ویکتور هوگو در حافظه ادبیات جهان، تنها یادآور یک رمان‌نویس بزرگ نیست؛ او صدای انسان‌هایی بود که در هیاهوی فقر، بی‌عدالتی و تبعیض فراموش شده بودند. نویسنده‌ای که ادبیات را از مرز سرگرمی فراتر برد و با خلق آثاری ماندگار، رنج انسان و آرزوی آزادی را به بخشی از حافظه جمعی جهان تبدیل کرد؛ صدایی که هنوز، …

در روزهایی که کشور درگیر جنگ تحمیلی رمضان بود، هنرمندان موسیقی با خلق آثار ملی و میهنی تلاش کردند صدای همدلی، امید و مقاومت مردم باشند؛ آثاری که فراتر از یک قطعه موسیقی، به بخشی از حافظه جمعی جامعه تبدیل شدند.

در هر جامعه‌ای بعد از یک حماسه ملی، فقط خود رخداد مهم نیست بلکه آن چیزی اهمیت پیدا می‌کند که پس از آن در حافظه جمعی و در زندگی فرهنگی جامعه باقی می‌ماند. به نظرم در همین مرحله است که نقش هنرمندان اهمیت تاریخی پیدا می‌کند چون آنها می‌توانند تجربه‌ای را که در سطح اجتماع شکل گرفته، به زبان هنر تبدیل کنند …

حماسه‌های مردمی در لحظه رخ نمی‌دهند؛ آنها در گذر زمان، شکل روایت پیدا می‌کنند و از مسیر گفتن و ثبت کردن، تبدیل به بخشی از حافظه جمعی می‌شوند.

حمله به بیمارستان محب کوثر فقط یک جنایت جنگی نبود، بلکه یکی از تکان‌دهنده‌ترین و غیرانسانی‌ترین تصاویری بود که از جنگ ۱۲ روزه در حافظه جمعی مردم ایران باقی ماند

موزه‌ها و مراکز فرهنگی به‌عنوان پایگاه‌های اصلی حفظ و انتقال حافظه تاریخی و هویت تمدنی هر ملت، از ارزشمندترین میراث مشترک تمامی انسان‌ها محسوب می‌شوند. این نهادها صرفا گنجینه‌هایی از اشیای تاریخی نیستند، بلکه عرصه‌هایی حیاتی برای بازنمایی تاریخ، فرهنگ و روایت‌های جمعی یک جامعه به شمار می‌روند.

تقی آزاد ارمکی نوشت: در تحلیل وضعیت امروز جامعه ایران، یکی از مفاهیمی که بار دیگر مورد توجه قرار گرفته، مفهوم ناسیونالیسم یا ملی‌گرایی است. با این حال برداشت‌هایی که از این مفهوم ارائه می‌شود اغلب با تصورات کلیشه‌ای همراه است.

فردا 15 مه 2026 است. هر سال در پانزدهم ماه مه، فلسطینیان و بسیاری از مردم جهان، «یوم‌النکبه» را یادآوری می‌کنند؛ روزی که در حافظه تاریخی ملت فلسطین نه فقط یک واقعه سیاسی، بلکه آغاز یک زخم ممتد تاریخی است. استمراری که فلسطینی‌ها از آن با دو کلمه‌ای «النکبه مستمره» سعی کردند از واقعیت به روی واژگان بیاورند.

فردا ۱۵ مه ۲۰۲۶ است. هر سال در پانزدهم ماه مه، فلسطینیان و بسیاری از مردم جهان، «یوم‌النکبه» را یادآوری می‌کنند؛ روزی که در حافظه تاریخی ملت فلسطین نه فقط یک واقعه سیاسی، بلکه آغاز یک زخم ممتد تاریخی است. استمراری که فلسطینی‌ها از آن با دو کلمه‌ای «النکبه مستمره» سعی کردند از واقعیت به روی واژگان بیاورند.

در جامعه ایران، اسطوره‌های ورزشی صرفاً مجموعه‌ای از رکوردها و مدال‌ها نیستند، بلکه نوعی «روایت اجتماعی» از قهرمانی‌اند که در گذر زمان ساخته، تثبیت یا دگرگون می‌شوند. چهره‌هایی مانند غلامرضا تختی نشان می‌دهند که چگونه یک ورزشکار می‌تواند از سطح موفقیت‌های فردی فراتر برود و به نماد اخلاق، همبستگی و حافظه …

در برهه آتش‌بس، تنش فروکش می‌کند اما رقابت روایت‌ها اوج می‌گیرد. برخلاف جنگ که خوراک رسانه‌ای فوری و احساسی است، دوران آتش‌بس فرصتی برای بازتعریف حقیقت، مدیریت حافظه جمعی و شکل‌دهی به افکار عمومی در مسیر صلح یا دور بعدی درگیری است. رسانه در این مرحله باید از شتاب‌زدگی و سیاه‌نمایی پرهیز کند، با تحلیل‌های …

بازیگر نمایش «چهل‌گیس» می‌گوید: جهان آیینی جنوب ایران سرشار از حضور نادیدنی‌ها، ریتم و حافظه جمعی است؛ جهانی که در آن بدن، موسیقی و حرکت پیش از دیالوگ معنا پیدا می‌کنند.

آیین افتتاح رویداد فرهنگی‌هنری «موج یادها» صبح روز سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت‌ماه ساعت ۱۱ با حضور جمعی از هنرمندان، مدیران فرهنگی، خانواده‌های ایثارگران و فعالان حوزه هنر در مجموعه فرهنگی‌هنری برج آزادی برگزار شد؛ رویدادی چندوجهی که با محوریت روایت ایثار، بازخوانی حافظه تاریخی و پیوند هنر متعهد با مفاهیم انسانی …

بازیگر نمایش «چهل‌گیس»، معتقد است مهم‌ترین ویژگی این اثر، پیوند میان ریتم، حرکت و حافظه جمعی فرهنگ جنوب است.

سال‌ها از سفر تاریخی قائد شهید امت به کردستان می‌گذرد، اما هنوز هم مردم این استان، اردیبهشت ۱۳۸۸ را نقطه‌ای متفاوت و زرین در حافظه جمعی خود می‌دانند؛ سفری که با پیام وحدت و شکوفایی، پیوندی ناگسستنی میان امام و امت در قلب کوه‌های زاگرس ایجاد کرد و امروز با شمیم شهادت آن رهبر فرزانه، رنگ و بویی ابدی به …

در خانه آرام باز می‌شود؛ خانه‌ای که سال‌ها صدای گرم و صمیمی‌اش از پشت میکروفن، همدم صبح‌ها و شب‌های شنوندگان رادیو تهران است. این بار، اما جمعی از مدیران معاونت صدا نه در استودیو، بلکه برای عیادت و احوالپرسی به دیدار آوید بزرگی آمده‌اند؛ گوینده‌ای که صدایش برای بسیاری از مخاطبان، بخشی از خاطرات زندگی …

«حساسیت به حاکمیت ملی و میهن‌پرستی ریشه در جان ایرانیان دارد و آنها حفظ استقلال کشورشان را یک ضرورت وجودی مرتبط با هویت می بینند، تعلق ملی فراتر از اختلافات داخلی، قومی، فرقه‌ای و ایدئولوژیکی است. مشارکت مردمی در میادین ایران صرفاً واکنش‌های فوری به جنگ تحمیلی نیست، بلکه بیانگر یک حافظه جمعی عمیقاً …

سنندج- سال‌ها از سفر تاریخی رهبر شهید به کردستان می‌گذرد، اما هنوز هم مردم استان، اردیبهشت ۱۳۸۸ را نقطه‌ای متفاوت در حافظه جمعی خود می‌دانند سفری که به گفته مسئولان با خود پیام وحدت آورد.

بهاره بیات

61 درصد از پاسخ‌دهندگان آمریکایی به نظرسنجی اخیر ایپسوس، حمله نظامی به ایران را اشتباه می‌دانند و تنها 36 درصد از آن حمایت می‌کنند. این شکاف، بازتاب نوعی «خستگی تمدنی از جنگ» است. جنگ‌های طولانی در عراق و افغانستان، هزینه‌های انسانی و اقتصادی سنگینی برجای گذاشتند و اکنون حافظه جمعی جامعه آمریکا نسبت …

رونمایی از کتاب «شاهی که آخر شد» از سوی عباس سلیمی‌نمین بار دیگر بحث بر سر چگونگی روایت تاریخ معاصر ایران را به صدر توجه‌ها آورده است؛ تاریخی که نه فقط میدان رقابت روایت‌های داخلی، بلکه صحنه‌ای از منازعه بر سر حافظه جمعی، اسناد آرشیوی و بازنمایی چهره پهلوی‌ها در پژوهش‌های معاصر است. در سال‌های اخیر، …

‌برنامه «ایرانبانان» در رادیو نمایش با هنری فراتر از مرز‌های صوت، ماموریتی باشکوه را برای بازخوانی حماسی زندگی مفاخر و اسطوره‌هایی آغاز کرده است که نام ایران را در جهان طنین انداز کرده‌اند. این برنامه با تلفیق جادوی نمایش و روایت‌های دست اول، سدی استوار در برابر نسیان فرهنگی ساخته تا هویت ملی را با …

جمعی از استادان دانشگاه‌های ایتالیا در دومین نشست همفکری و همدردی دانشگاهیان این کشور با ملت ایران، تجاوز به میراث فرهنگی ایران را محکوم کرده و هشدار دادند که حمله به آثار تاریخی و هویت تمدنی ملت‌ها، تعرضی آگاهانه به حافظه مشترک بشریت است.

پیرز مورگان روزنامه نگار و مجری مطرح گفت: بسیاری از کشورهای اروپایی قانع نشده بودند که ایران در آستانه دستیابی به سلاح هسته‌ای است. دلیلش را می‌توان، دست‌کم از منظر بریتانیا، در تجربه‌های گذشته جست‌وجو کرد. هرچند اگر من نخست‌وزیر بودم، احتمالاً اجازه می‌دادم ایالات متحده از پایگاه‌های ما برای هر اقدام …

یک پژوهشگر حقوق کودک به خبرآنلاین می‌گوید: «اگر به گذشته نگاه کنیم، جنگ‌ها همیشه پایان یافته‌اند، اما آنچه هرگز به‌طور کامل پایان نمی‌یابد، اثر آن‌ها بر ذهن انسان‌هاست؛ به‌ویژه بر ذهن کودکانی که بی‌آنکه انتخابی داشته باشند، در دل آن متولد شده یا رشد کرده‌اند. کودک، برخلاف بزرگسال، تاریخ را تحلیل نمی‌کند؛ …

در ساحت خوانش‌های تحلیلی عمومی گاه شأن آموزگاری و شأن تربیتی به‌صورت مفهومی کلی و بی‌عمق باقی می‌ماند اما اگر بخواهیم پدیده‌ای مثل نحوه هدایت جامعه توسط رهبر شهید آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای را با زاویه دید تمدنی بررسی کنیم لازم است از سطح توصیف بیرون برویم و به منطق تربیت اجتماعی شیوه‌های گفتمانی اثرگذار …

پیام تقدیر «رغد صدام» از مسعود بارزانی را باید «ترور نمادینِ حافظه جمعی کردستان» خواند.

زهرا بذرافکن- خبرنگار گروه فرهنگ :تاریخ مطبوعات و رسانه در ایران، آیینه‌ای تمام‌نما از تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه‌ای است که بیش از یک قرن و نیم برای دستیابی به آگاهی و نوسازی کوشیده است. نمایشگاه مطبوعات ایران که حالا با نام «نمایشگاه رسانه‌های ایران» شناخته می‌شود، نه تنها یک رویداد صنفی، …

در نخستین ساعات بامداد، زمانی که بسیاری از خیابان‌های شهر هنوز در سکوت فرو رفته‌اند، چراغ طباخی‌ها روشن است؛ مغازه‌هایی که سال‌ها بخشی از حافظه جمعی ایرانی‌ها بودند. زمانی نه‌چندان دور، کله‌پاچه یکی از رایج‌ترین صبحانه‌های روزهای تعطیل محسوب می‌شد؛ غذایی که از کارگر ساختمانی تا کاسب بازار و کارمند اداره، …

براساس تاریخ، رژیم صهیونیستی در هر جنگی علاوه بر کشتار، در پی پاک کردن حافظه جمعی و پیوندهای فرهنگی ملت‌ها است.

سیروس کهوری‌نژاد پس از سال‌ها فعالیت در عرصه هنرهای نمایشی و تصویری، این‌بار با اجرای «چهل‌گیس» به‌سراغ یکی از افسانه‌های کهن جنوب ایران رفته است‌؛ روایتی که در نگاه او تنها بازگویی یک قصه عامیانه نیست، بلکه تلاشی برای زنده‌کردن کهن‌الگوهای فراموش‌شده در حافظه جمعی است.

در لحظات عادی، خیابان محل عبور است؛ اما در بزنگاه‌های تاریخی، همین خیابان به صحنه‌ای برای ظهور «وحدت جمعی» بدل می‌شود.

امروز جمعه ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، محوطه باستانی نقش رستم و تخت جمشید شاهد حضور گسترده مردم ولایت‌مدار استان فارس بود؛ تجمعی که به مناسبت سالروز سفر تاریخی رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به استان فارس برگزار شد و بار دیگر پیوند عمیق مردم این دیار با آرمان‌های انقلاب اسلامی و ولایت را …

خلیج‌فارس تنها یک پهنه آبی نیست؛ جایی که تاریخ، فرهنگ و زیست مردمان جنوب به حافظه‌ای جمعی بدل شده است.

ثبت ملی مدرسه شجره طیبه میناب، ثبت سوگ جمعی مردم ایران و حافظه‌ای از رنج‌، مقاومت‌ و ایستادگی این سرزمین در مقابل دشمنان است.

قطعه «آمدم ای شاه پناهم بده» امروز فراتر از یک اثر موسیقایی، به بخشی از هویت معنوی و حافظه جمعی ایرانیان تبدیل شده است. آریا عظیمی‌نژاد، آهنگساز سرشناس کشورمان، در روایتی تکان‌دهنده از چگونگی شکل‌گیری این اثر، پرده از اسرار ضبط آن برداشت.

دهم اردیبهشت روزی است که نام «خلیج‌فارس» از یک عنوان جغرافیایی فراتر رفته و به نشانه‌ای از حافظه‌ جمعی، خون پاک شهیدان و غرور ملی بدل شده است.

امسال روز ملی خلیج‌فارس (۱۰اردیبهشت) در حالی فرا رسیده که این پهنه‌ آبی باشکوه، بیش از همیشه به نماد زنده‌ هویت تاریخی، حاکمیت ملی و اقتدار راهبردی ایران تبدیل شده است. دهم اردیبهشت روزی است که نام «خلیج‌فارس» از یک عنوان جغرافیایی فراتر رفته و به نشانه‌ای از حافظه‌ جمعی، پیوستگی سرزمینی، خون پاک شهیدان …

موسیقی همواره یکی از مؤثرترین ابزارهای ثبت و ماندگاری وقایع اجتماعی و ملی بوده است. زیرا می‌تواند احساسات جمعی یک جامعه را به زبان هنر روایت کند و آنچه مردم را در لحظه‌های تاریخی تجربه کرده‌اند، برای نسل‌های بعدی قابل لمس نگه‌دارد. به همین دلیل، در زمان رخدادهای بزرگ، تولید آثار موسیقایی می‌تواند نقش …

اهواز - گلزار شهدا فقط یک آرامستان معمولی نیست؛ حافظه تاریخی یک ملت است، بخشی از هویت جمعی ما ایرانیان و یک تاریخ زنده با مزارهایی که هر کدام یک کتاب با صدها داستان و روایت خواندنی است.

تخریب میراث فرهنگی در جنگ‌های معاصر، پدیده‌ای تلخ و رو به گسترش است که نه تنها بناهای تاریخی، بلکه حافظه جمعی و هویت ملت‌ها را نشانه می‌رود. از پل‌های نمادین تا کتابخانه‌های هزارساله، از مجسمه‌های باستانی تا شهرهای ثبت جهانی، آثار بی‌جان تاریخ در آتش درگیری‌های مسلحانه خاکستر می‌شوند.

جنگ‌ها روزی پایان می‌یابند، اما روایت‌هایی که درباره آن‌ها ساخته می‌شود سال‌ها در حافظه جمعی باقی می‌مانند. اگر قرار است از این تجربه درسی گرفته شود، شاید مه...

۸۶ سال از تولد رادیو می‌گذرد؛ رسانه‌ای که نه‌فقط ابزار اطلاع‌رسانی، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از حافظه جمعی ما ایرانیان است. رادیو برای بسیاری از ما، پیش از آن‌که رسانه باشد، یک حس است؛ حسی از صمیمیت، سادگی و همراهی بی‌ادعا که در پیچ‌وخم سال‌ها، همچنان در جان‌مان زنده مانده است و با کوچک‌ترین جرقه‌ای، …

در تجربه‌های جهانی قرن بیستم و بیست‌ویکم، بارها ثابت شده که نخستین قربانیان جنگ، فقط انسان‌ها و زیرساخت‌ها نیستند، بلکه لایه‌های عمیق‌تری از «هویت» و «حافظه جمعی» نیز در معرض فرسایش و نابودی قرار می‌گیرند.

سال ۱۴۰۴ به خاطر وقوع دو جنگ تحمیلی احتمالاً برای سال‌های طولانی به‌عنوان یکی از پرتنش‌ترین دوران تاریخ معاصر ایران در روایت‌ها مورد اشاره قرار خواهد گرفت.

استاندار هرمزگان از طرح ملی نام‌گذاری میادین در تمامی شهرهای کشور به یاد شهدای دانش‌آموز مدرسه شجره طیبه میناب خبر داد. محمد آشوری تازیانی تأکید کرد این اقدام با همکاری شهرداری‌ها و هدف ماندگاری نام این شهدا در حافظه جمعی ملت ایران انجام می‌شود.

روزنامه اعتماد نوشت: «نیم‌شب» تازه‌ترین اثر مهدویان، سوژه‌ای حساس و زنده انتخاب کرده است: جنگی که هنوز در حافظه جمعی مردم ایران باقی مانده و مستقیم زندگی شهری را تهدید کرده . فیلم تلاش دارد پیام جمعی و ملی را منتقل کند، اما تحلیل دقیق نشان می‌دهد بیش از خلق تجربه انسانی، به بازتاب گفتمان ایدئولوژیک …

در شهری که هر خیابانش لایه‌ای از تاریخ را در خود پنهان کرده، این روزها نشانه‌های زخمی تازه دیده می‌شود؛ زخمی که نه‌فقط بر پیکر ساختمان‌ها، بلکه بر حافظه جمعی یک شهر نشسته است. گزارش کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران تصویری از گستره آسیب‌ها ارائه می‌دهد؛ گزارشی که نشان می‌دهد در پی حملات اخیر، …

دنیای اقتصاد: یک استاد دانشگاه تهران در یادداشتی نوشت: ثبت نظام‌مند روایت‌های قربانیان و شاهدان جنایات جنگی، یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفظ حقیقت تاریخی، تحقق عدالت و پیشگیری از تکرار خشونت است.

تحریریه آوش/ در طول تاریخ، ایران بارها با بحران‌های بزرگ روبه‌رو شده؛ از جنگ‌ها و حملات گرفته تا تغییرات سیاسی و اجتماعی و اما یکی از مهم‌ترین این نقاط، حمله مغول به ایران بود؛ دوره‌ای که بسیاری از ساختارهای اجتماعی و فرهنگی فروپاشیدند. اما حتی در آن زمان نیز، آیین‌هایی چون نوروز و سیزده‌به‌در به حیات …

سی‌و‌یکمین شب بیعت مردم دهدشت، شاهد عهد و پیمانی بود که تا همیشه تاریخ در حافظه جمعی مردم ثبت می‌شود.

تجاوز زورگویانه علیه ایران وارد هفته دوم شده است و هنوز چشم‌انداز پایان آن روشن نیست. جنگ فقط روی نقشه‌های نظامی رخ نمی‌دهد. جنگ به ذهن ملت‌ها می‌رود، در حافظه تاریخی آنها می‌نشیند و در لایه‌های عمیق فرهنگ و روان جمعی جامعه جریان پیدا می‌کند. از همین رو شاید یکی از خطاهای بزرگ محاسباتی در جنگی که آمریکا …

جنگ‌ها دیر یا زود به پایان می‌رسند، اما آنچه در حافظه جمعی مردم باقی می‌ماند، رفتار‌ها و همدلی‌هاست.

جنگ‌ها دیر یا زود به پایان می‌رسند، اما آنچه در حافظه جمعی مردم باقی می‌ماند، رفتار‌ها و همدلی‌هاست.

شب‌های قدر در فرهنگ عامه ایرانی تنها مناسبت‌هایی برای انجام اعمال عبادی نیستند، بلکه با مجموعه‌ای از آیین‌ها و سنت‌های مردمی نیز همراه شده‌اند؛ آیین‌هایی که طی نسل‌ها در حافظه جمعی مردم باقی مانده و بخشی از زیست فرهنگی جامعه را شکل داده‌اند؛ «قنبرخوانی» یکی از همین آیین‌هاست که در فهرست میراث ناملموس …

تجربه تاریخی نشان می‌دهد که موسیقی حماسی صرفاً متعلق به میدان نبرد نیست؛ بلکه بخشی از حافظه فرهنگی ملت‌هاست. همان‌گونه که بسیاری از سرودها و قطعات دوران دفاع مقدس هنوز در حافظه جمعی ایرانیان زنده‌اند، آثار موسیقایی مرتبط با تحولات امروز نیز می‌توانند در آینده به اسناد فرهنگی یک دوره تاریخی تبدیل شوند.

ورزشگاه ۱۲هزارنفری آزادی، ورزشگاهی پر از خاطرات گوناگون در حافظه جمعی ایرانیان بود که صبح روز پنجشنبه، ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ مورد تجاوز مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیست...

تورم در اقتصاد ایران فقط حاصل رشد نقدینگی یا شوک‌های بیرونی نیست؛ بخشی از آن پیش از آنکه در آمارها ثبت شود، در ذهن‌ها شکل می‌گیرد. «انتظارات تورمی» همان پیش‌بینی مردم و فعالان اقتصادی از گرانی‌های آینده است؛ پیش‌بینی‌ای که خود می‌تواند به موتور خلق تورم تبدیل شود. در اقتصادی که دهه‌ها تورم دورقمی را …

جماران فقط یک نام در جغرافیای تهران نیست؛ بخشی از حافظه جمعی انقلاب است. محله‌ای که مردمش نه با دریافت امتیاز، بلکه با پذیرش محدودیت‌های گسترده امنیتی، ترافیکی و اجتماعی، میزبان رهبر فقید انقلاب شدند. این همجواری برای آنان افتخار بود، اما امروز همان ساکنان می‌پرسند: سهم ما از آن همه همراهی چه شد؟

یک پژوهشگر حقوق کودک به خبرآنلاین می‌گوید: «حتی کودکانی که کیلومترها دور از میدان درگیری زندگی می‌کنند، ممکن است اضطراب جمعی را تجربه کنند. در جامعه ایران با وجود تجربه تاریخی جنگ، فشارهای اقتصادی و تغییرات اجتماعی، هر تنش جدید می‌تواند احساس ناامنی را تشدید کند و کودکان نخستین دریافت‌کنندگان این اضطراب …

یک پژوهشگر حقوق کودک به خبرآنلاین می‌گوید: «حتی کودکانی که کیلومترها دور از میدان درگیری زندگی می‌کنند، ممکن است اضطراب جمعی را تجربه کنند. در جامعه ایران با وجود تجربه تاریخی جنگ، فشارهای اقتصادی و تغییرات اجتماعی، هر تنش جدید می‌تواند احساس ناامنی را تشدید کند و کودکان نخستین دریافت‌کنندگان این اضطراب …

دانشگاه در ایران فراتر از یک نهاد آموزشی، همواره به عنوان حافظه‌جمعی و بازنمایی‌کننده نارضایتی‌های اجتماعی در دوران‌های مختلف عمل کرده است و رخدادهای دی‌ماه ۱۴۰۴ را باید در امتداد همین سنت تاریخی و تبدیل شدن یک واقعه سیاسی به زخمی نمادین در ذهن نسل جدید تحلیل کرد

سینما در ایران، نه تنها یک صنعت سرگرمی، بلکه بخشی از حافظه جمعی و تجربه فرهنگی مردم بوده است؛ جایی که ...

دانشگاه در ایران فراتر از یک نهاد آموزشی، همواره به عنوان حافظه‌جمعی و بازنمایی‌کننده نارضایتی‌های اجتماعی در دوران‌های مختلف عمل کرده است و رخدادهای دی‌ماه ۱۴۰۴ را باید در امتداد همین سنت تاریخی و تبدیل شدن یک واقعه سیاسی به زخمی نمادین در ذهن نسل جدید تحلیل کرد؛ نسلی که به دلیل فرسایش امید به اصلاحات، …

گراند هتل تهران نه تنها قدیمی‌ترین هتل مدرن کشور محسوب می‌شود، بلکه به‌عنوان یک بنای ثبت ملی، نماد حافظه جمعی شهروندان است. کارشناسان و فعالان حوزه میراث فرهنگی هشدار می‌دهند که این آتش‌سوزی، بار دومین حادثه مشابه برای این اثر تاریخی است.

تأیید رسمی استفاده از نماد یوز در پیراهن تیم ملی برای جام جهانی ۲۰۲۶، بار دیگر این پرسش را زنده کرده است که آیا ایران می‌تواند از یک نماد فرهنگی–محیط‌زیستی، یک هویت بصری پایدار و برند ملی بسازد یا «یوز» همچنان در حد نشانه‌ای مقطعی روی لباس باقی می‌ماند. تجربه جام جهانی ۲۰۱۴ نشان داد پیراهن تیم ملی می‌تواند …

دی‌ماه ۱۴۰۴ برای ایران تنها یک مقطع تقویمی نبود؛ زخمی تازه بر حافظه جمعی جامعه بود. روز‌های ۱۸ و ۱۹ دی، خیابان‌ها صحنه اعتراضاتی شدند که به سرعت به نقطه‌ای بحرانی رسیدند. از همان ساعات نخست، روایت‌ها متکثر بود؛ و آمار‌ها متناقض و پرسش‌ها بی‌پاسخ.