کار، انتخابی در حد ورزش یا بازی!
ماسک پیشتر گفته بود که در افق ۱۰ تا ۲۰ سال آینده، کار میتواند به انتخابی شبیه ورزش یا بازی تبدیل شود؛ یعنی کسی کار کند؛ چون دوست دارد، نه چون برای خرید غذا، مسکن و خدمات ضروری به دستمزدش نیاز دارد. از نگاه ماسک، اگر AI و رباتها بتوانند حجم عظیمی از کالاها و خدمات را تولید کنند، کمبود اقتصادی نیز میتواند بهشدت کاهش یابد و در نهایت پول اهمیت امروزی خود را از دست بدهد.
اما ماسک فقط از «پایان کار اجباری» حرف نمیزند. او برای دوره گذار نیز یک پیشنهاد دارد: «درآمد همگانی بالا» یا Universal High Income؛ مدلی که در آن دولتها میتوانند با پرداختهای مستقیم، درآمد مردم را در اقتصادی که تعداد زیادی از مشاغل توسط AI و رباتها انجام میشوند، تأمین کنند.
بیشتر بخوانید : نیاز بازار کار به اشتغال پایدار ایلان ماسک دیگر تریلیونر نیست؛ مردی که میتواند به همه مردم جهان ۱۲۰ دلار بدهد
وقتی شغل از «نیاز» به «انتخاب» تبدیل میشود
تصویر ماسک از آینده، فقط حذف چند شغل نیست. او درباره تغییری بسیار بزرگتر صحبت میکند: جداشدن درآمد انسان از کار انسان.
در اقتصاد امروز، رابطه سادهای وجود دارد:
کار میکنیم، دستمزد میگیریم و با پول کالا و خدمات میخریم. اما در سناریوی ماسک، ممکن است این زنجیره شکسته شود:
ماشینها تولید میکنند، اقتصاد کالا و خدمات فراوان تولید میکند، انسانها درآمد دریافت میکنند و کارکردن انتخابی میشود.
ماسک میگوید AI و رباتها ممکن است آنقدر کالا و خدمات تولید کنند که حتی افزایش عرضه پول الزاماً به تورم منجر نشود؛ چون همزمان با پول، ظرفیت تولید نیز بهشدت افزایش پیدا میکند.
«درآمد همگانی بالا»؛ نسخه ماسک برای بیکاری AI
اینجا یک تفاوت جالب وجود دارد. ماسک معمولاً از Universal Basic Income یا درآمد پایه همگانی صحبت نمیکند؛ او در سالهای اخیر از عبارت Universal High Income استفاده کرده است؛ یعنی درآمدی که صرفاً برای زندهماندن کافی نیست، بلکه قرار است سطح رفاه نسبتاً بالایی را برای مردم فراهم کند.
در یکی از اظهارنظرهایش، ماسک پرداخت چکهای دولت فدرال را راهی برای مقابله با بیکاری ناشی از وجود AI دانسته است. او معتقد است اگر تولید کالا و خدمات به کمک AI و رباتها بسیار سریعتر از رشد عرضه پول افزایش یابد، اقتصاد میتواند بدون افزایش شدید قیمتها، درآمد بیشتری را در اختیار مردم قرار دهد.
اما اینجا یک سؤال بزرگ باقی میماند:
چه کسی مالک رباتها و زیرساختهای AI خواهد بود؟
چون اگر ماشینها تولیدکننده اصلی ثروت شوند، مسئله فقط «چقدر تولید میکنیم؟» نیست؛ مسئله مهمتر این است که چه کسی مالک این تولید است و چه کسی سهم آن را دریافت میکند؟
شاید پول ناپدید شود
این قسمت از پیشبینی ماسک حتی از حذف شغلها عجیبتر است. او گفته است اگر پیشرفت AI و رباتیک ادامه پیدا کند و ماشینها بتوانند تقریباً هر چیزی را تولید کنند، در بلندمدت پول ممکن است دیگر چندان مرتبط نباشد.
چرا؟ چون ارزش پول تا حد زیادی از کمیابی ناشی میشود. اگر یک کالا کمیاب باشد، پول برای خرید آن اهمیت دارد. اما اگر ماشینها بتوانند تقریباً بدون محدودیت کالا تولید کنند، ممکن است چیزی که امروز با پول خریداری میکنیم، دیگر به همان اندازه کمیاب نباشد.
کد خبر 1061279
