گزارش نشست فعالان محیط‌زیست

جلسه‌ای که با حضور دوازده نفر از فعالان محیط‌زیست با رئیس‌جمهور برگزار شد، برای من بیشتر از آن‌که فرصتی برای بیان همه چیزهایی باشد که می‌خواستم بگویم، فرصتی بود برای فهم آنچه در دولت نسبت به فضای غیردولتی محیط‌زیست می‌گذرد. زمان کوتاه بود و من صحبت خودم را عملاً به دو بخش تقسیم کردم: نیمی درباره فشار و ابهام امنیتی‌ای که سال‌هاست بر سر نهادها و کارشناسان غیردولتی محیط‌زیست وجود دارد و نیمی درباره این‌که اگر نهادهای غیردولتی و ارتباطات بین‌المللی محیط‌زیستی بتوانند واقعاً زنده و فعال باشند، چه میزان از بار مالی و اجرایی دولت کم می‌شود و تا چه حد کیفیت حفاظت بالا می‌رود.

این یادداشت گزارش کامل آن جلسه نیست. دوازده نفر با تجربه‌ها و تخصص‌های متفاوت در آن اتاق بودند و طبیعی است هرکدام تصویر متفاوتی از جلسه داشته باشند. آنچه می‌نویسم، چیزهایی است که از زاویه دید من به چشم آمد؛ بعضی امیدوارکننده، بعضی واقعاً ناراحت‌کننده و بعضی حتی عامل تغییر نگاه من به نحوه مطالبه‌گری از دولت.

پیش از ورود به محتوای جلسه، خود برگزار شدن آن برایم معنادار بود. جلسه در شرایطی برگزار شد که کشور در اوج فضای جنگی قرار داشت و کمتر از بیست‌وچهار ساعت از تبادل آتش دو طرف گذشته بود. این‌که جلسه لغو نشد، به نظرم حامل یک پیام بود؛ محیط‌زیست و گفت‌وگو با بدنه غیردولتی قرار نبود در اولین لحظه بحران از دستور کار حذف شود. من این پیام را مثبت دیدم.

پیش از هر چیز، یک مسئله جدی به چشم من آمد. رئیس‌جمهور در حوزه محیط‌زیست انسانی، انرژی و مسائل مرتبط با آلودگی و مصرف، اطلاعات و حساسیت قابل‌توجهی دارد. در مقابل، در حوزه محیط‌زیست طبیعی و حفاظت از تنوع زیستی، چنین عمقی از شناخت به چشم نمی‌آمد. برای کسی مثل من که بخش عمده زندگی حرفه‌ای‌اش در حفاظت از طبیعت گذشته، این خوشحال‌کننده نیست. جایی که حفاظت از گونه‌ها، زیستگاه‌ها و مناطق نیازمند حمایت سیاسی دولت است، این ناآشنایی می‌تواند مسیر را بسیار دشوارتر کند. …