ردپای ماندگار گوهرشاد

  بانو گوهرشاد آغا، همسر سلطان شاهرخ تیموری و عروس تیمور لنگ بود، اما آوازه و شهرت او نه از سر پیوند خویشاوندی با فاتح مشهور، بلکه برخاسته از همت والای او در ساخت مسجد جامع بزرگ مشهد، یعنی مسجد گوهرشاد است. کتاب «شهبانوی نیکوکار» به قلم مهدی سیدی‌فرخد که از سوی انتشارات «اگر» منتشر شده، به شخصیت بانو گوهرشاد و مکان‌های خیریه‌ای که توسط او به یادگار مانده است، می‌پردازد. این اثر 46 فصل کوتاه دارد و زندگی بانو گوهرشاد، ازدواج، ساخت مسجد گوهرشاد تا مرگ او را روایت می‌کند.

سیدی‌فرخد در مقدمه اثر خود می‌نویسد: «چون دایره مخاطبان این کتاب از پژوهشگران و اهل اندیشه تا جوانان و عموم علاقه‌مندان به تاریخ را دربرمی‌گیرد، در شیوه نگارش از رویکرد خشک دانشگاهی و ذکر پیاپی منابع پرهیز شده، مگر در موقعیت‌های حساسی که استناد به اسناد دست اول ضرورتی گریزناپذیر داشته است.»

در شروع کتاب« شهبانوی نیکوکار» به این موضوع اشاره می‌شود که مسجد گوهرشاد قدیمی‌ترین مسجد جامع شهر مشهد بوده و وقف‌نامه آن به تاریخ ۸۲۹ هجری قمری، کهن‌ترین وقف‌نامه رقبات غیرمنقول برجای‌مانده در خطه خراسان است. جالب اینکه کهن‌ترین سند رسمی و وقف‌نامه غیرمنقول آستان قدس رضوی به تاریخ ۹۳۰ هجری قمری، حدود یک قرن پس از سند گوهرشاد به نگارش درآمده است. از این مقایسه تاریخی می‌توان دریافت که اقدام شجاعانه گوهرشاد در برپایی این بنای باشکوه، رویدادی کم‌نظیر بوده است. …