چرا گازوئیل بسیار بیشتر از نفت گران شده است؟

یکی از مهم‌ترین تحولات بازار انرژی در ماه‌های اخیر، فاصله گرفتن قیمت گازوئیل از نفت خام است. در حالی که برنت پس از جهش اولیه ناشی از جنگ هرمز بخشی از افزایش خود را پس داده و اکنون در محدوده زیر ۱۰۰ دلار قرار دارد، قیمت گازوئیل آمریکا به حدود ۵.۸ دلار در هر گالن رسیده و کرک اسپرد گازوئیل نیز از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرده است. این واگرایی نشان می‌دهد که مشکل بازار دیگر فقط کمبود نفت خام نیست.

در ماه‌های اخیر، عرضه نفت خام تا حدی توانسته خود را با شرایط جدید تطبیق دهد. استفاده بیشتر از مسیرهای جایگزین خلیج فارس، افزایش عرضه تولیدکنندگان دیگر و بازیابی بخشی از صادرات منطقه باعث شده فشار بر بازار نفت نسبت به ماه‌های نخست جنگ کاهش پیدا کند. اما این اتفاق در بازار فرآورده‌ها رخ نداده است. ظرفیت پالایش از دست رفته را نمی‌توان مانند مسیر یک نفتکش تغییر داد.

این مسئله به‌ویژه در خاورمیانه اهمیت دارد. جنگ علاوه بر اختلال در صادرات نفت، فعالیت بخشی از ظرفیت پالایشی منطقه را نیز مختل کرده است. هم‌زمان، حملات به پالایشگاه‌های روسیه و کاهش صادرات فرآورده‌های این کشور فشار دیگری بر بازار وارد کرده است.

نتیجه، شکل‌گیری یک وضعیت متفاوت در دو سوی بازار انرژی است: نفت خام تا حدی مسیر جایگزین پیدا کرده، اما ظرفیت پالایش به همان سرعت قابل جایگزینی نیست. بنابراین حتی اگر نفت بیشتری … …