چرا ایران مذاکره را در بن‌بست فعال دنبال می‌کند؟ - دیپلماسی ایرانی

دیپلماسی ایرانی: دگرگونی روزافزون مناسبات قدرت در نظام جهانی که نقش بازیگران را مبهم و چندپاره کرده، شکلگیری نظم نوین را با دردهای سنگین همراه و بلکه ناممکن ساخته است. فروپاشی نظم کنونی و شکل نگرفتن نظم جدید، همان وضعیت آنارشی جهانی است که راز بقای بازیگران را در نوشیدن زهر برسازی می‌کند.

بازیگران برای بازی و بقا در جهان آنارشیک کنونی باید توان نوشیدن زهر داشته باشند. زهری که با سازش و تسلیم، واگذاری امتیازات بزرگ و... قابل توصیف است. این آنارشی جهانی و سخت بودن شرایط بازی و بقای بازیگران بن‌بست راهبردی نظام جهانی را سبب شده است. بن‌بست نظام جهانی که مناسبات قدرت را پیچیده کرده، ژئوپلیتیک را هراسناک و بازی مرگ را راز بقای آنان نشان می‌دهد!

در چنین وضعیتی از بن‌بست، بازیگران برای نمایش قدرت یا بقا در نظام جهانی، به الگوهای سخت‌تر و دردآورتری نیازمند هستند که گاه مانند جام زهر عمل کرده و یک بازیگر را به پرتگاه سرنگونی و مرگ نیز می‌کشاند.

یکی از الگوهای مناسب بازی در آشفتگی ژئوپلیتیک کنونی را می‌توان سیاست بن‌بست فعال دانست. سیاستی که تنها در چارچوب راهبرد بقا و الگوی ابهام، کارایی و توجیه دارد. 

الگوی بن‌بست فعال بیانگر وضعیت بازیگرانی است که در بن‌بست راهبردی گرفتارند اما تاکتیک‌های گریز از این بحران را نیز دارند. بن‌بست فعال بر همزمانی انسداد تاکتیکی و تلاش برای دگرگونی وضعیت همراه با چرخش سیاست‌ها استوار است، امید به خروج از بن‌بست را افزایش می‌دهد.

بن‌بست فعال فرایندی فرسایشی دارد که بازیگران همه منابع خویش را بکار می‌گیرند تا منافع راهبردی خود را حفظ یا تقویت کنند. در این فرایند از قدرت نرم و قدرت سخت همزمان استفاده می‌شود. در روابط بین‌الملل این الگو به همزمانی مذاکره و جنگ میان بازیگران اشاره دارد.

اکنون که بازیگران منطقه‌ای پس از نزدیک به دو سال وضعیت جنگی و ۹ ماه تهاجم روزمره ایالات متحده امریکا به منابع راهبردی و خاک ایران همزمان با تشدید تقابل نظامی در تنگه هرمز، برای مذاکره و دستیابی به توافق میان ایران و امریکا تلاش می‌کنند، سیاستگذاران ایرانی و امریکایی بر الگوی بن‌بست فعال تمرکز دارند که جلوه‌های دوگانه آن را می‌توان چنین کنکاش کرد: …