بودجه صفر نفتی؛ زنگ خطری که نباید نادیده گرفته شود

محمد قاسمی، معاون هماهنگی برنامه و بودجه سازمان برنامه و بودجه کشور، با تشریح برنامه‌های دولت برای بودجه‌ریزی در شرایط جنگ، تحریم و محدودیت درآمدهای نفتی، اعلام کرد «بودجه ۱۴۰۶ با فرض نفت صفر بسته می‌شود»؛ حال سئوال این است که بسته چنین بودجه‌ای در حد شعار خواهد بود یا واقعا می‌تواند محقق شود؟

هدایت الله خادمی در گفتگو با نامه نیوز درباره بسته شدن بودجه سال آینده با فرض صادارات نفت صفر گفت: در چند دهه گذشته، اقتصاد ایران همواره با تحریم یا شرایط شبه‌جنگی مواجه بوده و به همین دلیل، معمولاً دو سناریو برای بودجه و صادرات کشور، شامل شرایط انقباضی و شرایط عادی، پیش‌بینی می‌شد.

وی افزود: پس از بسته شدن تنگه هرمز، شاید برخی پیش‌بینی نمی‌کردند که کشور با محاصره دریایی و محدودیت در کشتیرانی مواجه شود، از این رو راهکارهای جایگزین را در نظر نگرفته بودند؛ البته ممکن است تصور وقوع این اتفاق را نیز می‌کردند و جمع‌بندی آن بود که می‌توان با همین وضعیت ادامه داد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به طرح آمریکا برای محاصره زمینی و مسیرهای تجارت دریای ایران در خزر گفت: نمی‌دانم آمریکا تا چه اندازه در اجرای چنین طرحی موفق خواهد بود، اما صرف طرح این موضوع می‌تواند مشکلاتی برای تجارت خارجی کشور ایجاد کند؛ ضمن اینکه بخشی از این محدودیت‌ها عملاً اتفاق افتاده است.

وی ادامه داد: عراق به‌جز یکی دو مرز، سایر گذرگاه‌های خود را بسته است و حتی در زمینه برق صادراتی پولی به ما پرداخت نمی‌کند. پاکستان هم که به فرآورده‌های نفتی ایران نیاز دارد، برای مدتی مرزهای خود را بست و امارات نیز مسیرهای خود را مسدود کرده است.

وی با تأکید بر ضرورت توجه به ظرفیت مرزهای شمالی کشور اظهار کرد: محاصره دریایی جنوب می‌توانست راه را برای تجارت از مرزهای شمالی کشور باز کند اما همسایگان شمالی نیز مانند جمهوری آذربایجان ممکن است تحت تأثیر فشارهای آمریکا قرار بگیرند و مسیرها را مسدود کنند. …