جمعه, ۱۴ اردیبهشت, ۱۴۰۳ / 3 May, 2024
مجله ویستا

سند ملی توسعه بخش نفت و گاز برنامه چهارم توسعه


سند ملی توسعه بخش نفت و گاز برنامه چهارم توسعه

پیشینه ی سیاست گذاری در بخش نفت و گاز

● وظایف، ویژگی‌ها و ساختار کلی بخش

بخش نفت و گاز شامل زیربخش‌های اکتشاف و تولید نفت خام و گاز طبیعی، پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و گاز طبیعی است:

▪ اکتشاف و تولید نفت خام و گاز طبیعی

فعالیت‌های اصلی در این بخش شامل انجام فعالیت‌های اکتشافی نفت و گاز (عملیات زمین‌شناسی، لرزه‌نگاری، ثقل سنجی و مغناطیس‌سنجی)، توسعه منابع نفت و گاز در مناطق خشکی و دریایی و تولید نفت خام و گاز طبیعی است. این بخش به طور کلی شامل زنجیره عملیات اکتشاف، حفاری، تولید، انتقال، بازاریابی و صدور است که علاوه بر تامین نیازهای اصلی، حدود ۸۰ درصد از درآمد ارزی کشور به وسیله صدور نفت خام و فرآورده‌های نفتی پالایش یافته تامین می‌شود. در این ارتباط، تولید گاز طبیعی به منظور پاسخگویی به تقاضای داخلی و یا صادراتی به طور عمده از منابع گازی مستقل انجام می‌گیرد و گازهای همراه تولیدی، عمدتا جهت تزریق به میادین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

▪ پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی

این بخش شامل عملیات فرآورش و تولید انواع فرآورده‌های نفتی، تامین و توزیع انواع فرآورده‌های نفتی اصلی، انتقال فرآورده‌های تولیدی پالایشگاه‌ها و فرآورده‌های وارداتی به انبارهای ذخیره‌سازی، بازاریابی و صدور فرآورده‌های تولیدی مازاد بر مصرف داخلی، ساخت پلایشگاه‌ها، احداث خطوط لوله و شبکه‌های مخابراتی مراکز عملیاتی و ستادی می‌باشد.

▪ گاز طبیعی

این بخش شامل عملیات پالایش، انتقال و توزیع گاز طبیعی است که منابع و ذخایر آن عمدتا در مناطق جنوبی کشور و در نزدیکی‌ آب‌های خلیج‌فارس قرار گرفته‌اند. از اهداف مهم بخش گاز، بهره‌گیری از مزیت نسبی گاز طبیعی در تامین انرژی داخلی کشور و نیز گسترش برنامه‌های مبادلات بین‌المللی گاز طبیعی در راستای ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی است.

● وضعیت موجود بخش در رابطه با مضامین دوازده‌گانه برنامه چهارم توسعه و چشم‌انداز

- بسترسازی برای رشد سریع اقتصادی

- استفاده از سرمایه‌های خارجی در توسعه میادین نفت و گاز با استفاده از روش‌های مختلف مانند بیع‌ متقابل

- استفاده از فناوری‌های جدید و انتقال تکنولوژی در امر اکتشاف و تولید نفت و گاز

▪ تعامل فعال با اقتصاد جهانی

- ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی و توسعه صادرات نفت خام و گاز طبیعی

- ایجاد زمینه‌های مساعد برای معاوضه نفت خام (سوآپ) به منظور انتقال نفت و گاز کشورهای آسیای میانه

- امکان ترانزیت نفت خام و فرآورده‌های آن در کشور با بهره‌برداری از شبکه‌های انتقال نفت وگاز

- افزایش حضور شرکت‌های بخش انرژی کشور در مناقصه‌های بین‌المللی

▪ رقابت‌پذیری اقتصاد

- ایجاد رقابت در اجرای پروژه‌های نفت وگاز به واسطه افزایش تعداد شرکت‌های مهندسین مشاور و پیمانکار

▪ حفظ محیط زیست

- توجه به ملاحظات زیست محیطی در مصرف انرژی و فرآورده‌ها (حذف سرب از بنزین)

- اجرایی شدن عملیات طرح گاز طبیعی (CNG) سوز کردن خودروها و توسعه احداث جایگاه‌های عرضه گاز طبیعی

- اجرای سیاست گاز سوز کردن صنایع و نیروگاه های کشور با توجه به سهم گاز در سبد کل مصرف انرژی

- ارائه معیارها و مشخصات فنی برای مصرف انرژی در خصوص اعمال صرفه‌جویی، منطقی کردن مصرف انرژی و حفاظت از محیط زیست

- کاهش گوگرد از نفت گاز مورد استفاده در اتوبوس‌های شرکت واحد تهران

▪ ارتقای امنیت انسانی و عدالت اجتماعی

- اختصاص دو در هزار درآمد ناشی از فروش نفت خام برای عمران و آبادانی مناطق نفت‌خیز

- اخذ ۵/۱ ریال به ازای هر متر مکعب گاز طبیعی مصرفی (به جز مصرف نیروگاه‌ها) برای عمران و آبادانی استان‌های تولیدکننده گاز طبیعی که به علت اجرای قانون تجمیع عوارض متوقف شده است.

- اجرای طرح عمران جزایر و مناطق نفتی در جنوب کشور

- توسعه گاز رسانی به شهرها و روستاها در راستای ارتقاء عدالت اجتماعی

- عدم همسویی با عدالت اجتماعی در اثر برخوردهای بیشتر دهک‌های پردرآمد از یارانه‌ انرژی، به دلیل مصرف بیشتر آنها

▪ نوسازی دولت و ارتقای اثر بخشی حاکمیت

- لزوم ساماندهی شرکت‌های دولتی در بخش نفت

● امکانات، قابلیت‌ها، محدودیت‌ها و تنگناهای توسعه بخش

امکانات و قابلیت‌ها، محدودیت‌ها و تنگناهای توسعه بخش به شرح زیر است:

▪ منابع طبیعی و محیطی

- وجود ذخایر عظیم قابل استحصال نفت وگاز

- موقعیت مطلوب جغرافیایی کشور از نقطه نظر همجواری با منابع انرژی حوزه دریای مازندران و خلیج فارس

▪ نیروی انسانی، اشتغال و مدیریت

- وجود زمینه‌های لازم برای استفاده از نیروهای متخصص داخلی در امور اجرایی بخش نفت وگاز

- ایجاد زمینه‌های اشتغال برای نیروهای کارآمد بخش غیر دولتی و خصوصی از طریق واگذاری انجام برخی از فعالیت‌ها

▪ جذب منابع مالی (داخلی و خارجی)

- کاهش منابع مالی در دسترس به واسطه محدودیت‌ در افزایش قیمت فرآورده‌ها

- وجود توانایی بالقوه برای جذب منابع خارجی، علی‌رغم کاهش تمایل سرمایه‌گذاران خارجی و وجود مشکلات قانونی و ساختاری برای جذب سرمایه‌گذاری

- کمبود منابع مالی مورد نیاز جهت انجام پروژه‌های توسعه‌ای

▪ دسترسی به امکانات زیربنایی و فیزیکی

- وجود شبکه های سراسر نفت و گاز در کشور و قابلیت‌ استفاده از این امکانات برای ترانزیت نفت خام، فرآورده‌ و انجام مبادلات بین‌المللی گاز در منطقه

- دسترسی به آبراه های بین‌المللی برای مبادلات نفت خام و فرآورده‌های نفتی

- امکان توسعه گاز رسانی به صنایع

▪ فناوری و توسعه علمی

- وجود ظرفیت ساخت تجهیزات صنایع نفت وگاز در کشور و امکان جهت‌گیری فعالیت‌های صنعتی به این سمت

- کافی نبودن انجام مطالعات جامع در مخازن نفت و گاز کشور

- عدم وجود دانش فنی فرآیندها و کاتالیست‌های مورد نیاز صنعت نفت

- عدم به کارگیری فناوری نوین در بهره‌گیری از منابع نفتی کشور

- کافی نبودن استفاده از امکانات بهینه‌سازی مصرف انرژی از طریق به کارگیری فناوری‌های نوین صرفه‌جویی انرژی

● نقش و جایگاه‌ بخش در تحقق اهداف چشم‌انداز

- توسعه مبادلات گاز و نفت خام با کشورهای منطقه

- استفاده بیشتر از مزیت های نسبی و افزایش فعالیت‌های صادراتی در بخش نفت و گاز

▪ اجرای برنامه‌های جامع توسعه علمی و فناوری

- استفاده مطلوب از سرمایه‌های انسانی، کارآفرینان و متخصصان ایرانی در داخل و خارج کشور در بخش نفت و گاز

● اهداف کلی و راهبردهای کلان توسعه بخش در تحقق چشم‌انداز بلند مدت توسعه

▪ اهداف کلی توسعه‌ی بخش نفت وگاز

- افزایش سهم و ارتقاء جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی نفت وگاز و دستیابی به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه و کشورهای همجوار

- برقراری تعامل سازنده و موثر با سایر کشورها

- تبدیل ثروت‌های طبیعی ( مانند نفت و گاز) به دارایی‌های مالی و سرمایه‌های ملی دراز مدت

- برخورداری از دانش پیشرفته با اتکاء بر استفاده از سرمایه‌های ملی در تولید نفت وگاز

▪ راهبردهای کلان توسعه بخش نفت و گاز

- گسترش اکتشاف نفت وگاز به عنوان پشتوانه تولید نفت و گاز کشور

- کاهش سهم نفت خام در سبد مصرف انرژی کشور در راستای افزایش صادرات

- افزایش سهم بازار با ظرفیت سازی و افزایش توان تولید نفت خام

- جذب فناوری‌های جدید از طریق جذب سرمایه‌های خارجی در بخش نفت و گاز

- اختصاص بخشی از درآمدهای نفتی جهت ایجاد صندوق‌ پس‌انداز و سرمایه‌گذاری به منظور صیانت از دارایی های نسل آینده

- افزایش ظرفیت تولید گاز و جلب سرمایه‌گذاری‌های خارجی برای توسعه منابع گازی کشور

- تسریع و گسترش مصرف گاز طبیعی به جای فرآورده‌های نفتی در صنایع و حمل و نقل

- ایجاد مخازن زیرزمینی ذخیره گاز طبیعی به منظور تامین مصارف پیک و ملاحظات زیست محیطی

- سرمایه‌گذاری در زنجیره‌های کامل مربوط به صادرات گاز طبیعی در داخل و مبادی مصرف

- ایجاد زمینه‌های مناسب برای بازاریابی و گسترش مبادلات بین‌المللی گاز طبیعی با مشارکت داخلی و خارجی

- بهبود الگوی پالایشی و افزایش تولید اقتصادی فرآورده‌های نفتی با ارزش

- افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی با ارزش

- ارتقاء سطح استانداردهای ملی و نزدیک کردن آن به استانداردهای جهانی در تولید انواع فرآورده‌ها

- جلب سرمایه های غیر دولتی برای احداث پالایشگاه‌ با ایجاد بازار مناسب برای فروش فرآورده‌های آنها در داخل و خارج کشور

- کاهش هزینه‌های تولید در بخش نفت وگاز شامل گاز طبیعی، نفت خام و فرآورده‌های نفتی

- هدفمند و عادلانه کردن یارانه‌های انرژی در جهت کاهش مصرف و صرفه‌جویی ملی

- حذف تدریجی یارانه‌ فرآورده‌های نفتی و برقراری عوارض زیست محیطی (مالیات بر کربن) بر مصرف آن

- برقراری قیمت‌های تعادلی از طریق بنیادین بازار فرآورده‌های نفتی به منظور منطقی کردن مصرف

- اصلاح نظام قیمت‌گذاری وپرداخت یارانه‌ در جهت ساماندهی بازار انرژی و بهینه سازی مصرف، تحقق عدالت اجتماعی و افزایش کارآیی و بازده اقتصادی بخش انرژی

- متناسب کردن قیمت فرآورده‌های مختلف نفتی نسبت به یکدیگر

- توانمند سازی بخش‌های خصوصی و تعاونی به منظور گسترش رقابت و افزایش سهم آنها در فعالیت‌های بهره‌برداری بخش نفت و گاز

- لغو کلیه امتیازات شرکت‌های دولتی نسبت به شرکت‌های خصوصی و تعاونی در عقد قراردادها

- کاهش وابستگی صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و پلایش و پخش به خارج در زمینه تجهیزات، ماشین آلات و مواد افزودنی و ارتقای سطح خودکفایی ملی با پرهیز از انحصار برای صنایع داخلی

- ارتقاء و انتقال دانش فنی در بخش طراحی و مهندسی

- تامین بهینه انرژی مناطق مختلف کشور با توجه به جایگزینی اقتصادی حامل‌های انرژی، پتانسیل‌های محلی، ظرفیت‌های موجود و سیستم‌های عرضه انرژی

● سیاست‌های اجرایی و اهداف کمی بخش

- اختصاص عواید نفت وگاز برای توسعه سرمایه‌گذاری به منظور صیانت از دارای نسل‌های آینده

- صیانت از مخازن نفت خام کشور با افزایش درصد ضریب بازیافت نفت خام به میزان ۵/۱ واحد درصد و جلوگیری از هرز رفت نفت خام با به کارگیری فناوری‌های نوین و مطالعات مخزن - اولویت بخشیدن به توسعه میادین مشتکر و تولید نفت وگاز از آنها

- انجام فعالیت‌های اکتشافی نفت و گاز به طوری که ذخایر اکتشافی در طول برنامه حداقل معادل نفت خام برداشت شده از مخازن باشد.

- تزریق گاز به میادین نفتی به منظور بهره‌برداری حداکثر از این میادین و جبران افت فشار مخازن

- توسعه مبادلات گاز و نفت خام باکشورهای منطقه

- افزایش سهم کشور در بازار جهانی نفت

- محدود کردن نقش دولت در بخش نفت به اعمال حاکمیت و مالکیت ثروت ملی

- بهره‌گیری از منابع غنی نفت و گاز (به ویژه مناطق گازی پارس جنوبی)، در توسعه فعالیت‌های مرتبط و صنایع انرژی بر و سازماندهی جدید استقرار جمعیت و فعالیت‌ها در حاشیه جنوبی کشور بر مبنای آن

- تعامل کامل صنعت نفت با پیکره اقتصاد ملی

- جلب سرمایه‌های خارجی به همراه فناوری‌های پیشرفته

- افزایش ارزش افزوده نفت خام در صنایع پایین دستی

- افزایش سهم و ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بین‌المللی گاز طبیعی

- افزایش سهم و نقش ایران در انتقال گاز آسیای میانه به شبه قاره هند، ترکیه و اروپا

- احداث پالایشگاه های با خوراک میعانات گازی و نفت خام سنگین‌تر تا میزان یک میلیون بشکه نفت خام در روز به منظور تامین فرآورده‌های نفتی داخل کشور و قطع واردات فرآورده‌ها از جمله بنزین

- ارتقاء کیفیت حامل‌های انرژی در جهت همسو نمودن بخش انرژی با محیط زیست همراه با افزایش کارآیی اقتصادی

- اعمال مدیریت تامین سوخت گاز و سوخت مایع با حداکثر شدن منافع ملی

- اجرای طرح‌های ذخیره سازی زیرزمینی گاز طبیعی در نقاط پرمصرف به منظور پیک سایی و مصرف گاز طبیعی در فصل سرما و اصلاح ضریب بار گاز

- برقراری قیمت‌های تعادلی از طریق عوامل بنیادین بازار فرآورده های نفتی

- قیمت‌گذاری خوراک پالایشگاه‌ها براساس قیمت صادراتی نفت خام

- جلوگیری از قاچاق فرآورده‌های نفتی در مناطق مرزی از طریق ابزارهای قیمتی و سیستم‌های مکانیزه

- آزاد شدن واردات و عرضه فرآورده های نفتی توسط بخش غیر دولتی

- ایجاد زمینه های لازم برای احداث پالایشگاه‌ توسط بخش خصوصی با هدف تامین مصرف داخلی و حصول درآمد ارزی برای کشور، همراه با اصلاح قیمت‌ها و تسهیل صدور فرآورده‌ها

- تداوم سیاستگذاری و نظارت دولت در بخش حاکمیتی و کاهش تصدی‌گری از طریق خصوصی سازی امور اجرایی سیستم‌های انتقال، ذخیره سازی و توزیع

- رعایت استانداردهای کیفیت حامل‌های انرژی و عرضه مطلوب آن در سیستم‌های انتقال، ذخیره سازی و توزیع

- ایجاد مکانیزم بازارگرایی و توجه به اصل مشتری مداری در بنگاه های عرضه کننده حامل‌های انرژی

- ادغام شرکت‌های متصدی امور بهره‌برداری چاه ها و امور پالایشی گاز و واگذاری امور بهره‌برداری به ویژه در بخش توزیع به بخش غیر دولتی

- مطالعه در جهت ادغام شرکت‌های توزیع گاز استانی و شرکت پخش فرآورده های نفتی و در گام بعدی با شرکت‌های توزیع برق به منظور حداکثر بهره‌برداری از امکانات موجود و جایگزینی اقتصادی حامل‌های انرژی

- رفع موانع واردات و عرضه‌ حامل‌های انرژی توسط بخش غیر دولتی و صادرات از منبعن داخلی تولید شده توسط بخش غیر دولتی

- جایگزینی و بهینه‌سازی مصرف حامل‌های انرژی در مناطق و بخش‌های مختلف اقتصادی کشور با توجه به ملاحظات زیست محیطی، پتانسیل های محلی و ظرفیت‌های موجود سیستم‌های عرضه‌ انرژی

- توسعه گازرسانی به منظور جایگزینی گاز طبیعی به جای فرآورده های نفتی و انرژی الکتریکی با توجه به عواملی نظیر بازاریابی و صادرات

- ایجاد مخازن ذخیره سازی و جذب مشترکین فصلی به منظور تنظیم مصرف و ضریب بار و کاهش سرمایه‌گذاری برای تاسیسات بار پیک گاز طبیعی

- اتصال شبکه‌های گازرسانی (Ring) به منظور امنیت عرضه و حداقل سازی اثرات ناشی از وقوع حوادث غیر مترقبه و بحرانی

- گسترش پژوهش های کاربردی جهت پیشبرد اهداف صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

- گسترش تحقیقات در جهت پیوند علم و فناوری با فرآیند تولید و عرضه انرژی افزایش صادرات گاز طبیعی با لحاظ جوانب اقتصادی / سیاسی دراز مدت

- مقاوم سازی تاسیسات و شبکه‌های انتقال و توزیع سوخت در برابر زلزله

- جذب سرمایه های داخلی و خارجی و فناوری‌های پیشرفت

- استفاده از منابع ارزی حاصل از عواید نفت به منظور سرمایه‌گذاری و فراهم کردن امکان تحقق فعالیت‌های پیش‌بینی شده در برنامه

اصلاح نظام قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی با توجه به ملاحظات زیر:

• انعکاس قیمت واقعی به مصرف کنندگان حامل‌های انرژی و ایجاد رقابت در بازار عوامل تولید

• کاهش انحصار رقابت در زمینه عرضه انرژی

• اعمال تعرفه‌های تصاعدی و فصلی

- تدوین الگوی مصرف براساس ویژگی های هر گروه از مصرف‌کنندگان و محدود کردن یارانه‌ها به مصارف تا الگوی مصرف

- احداث پالایشگاه های با خوراک میعانات گازی و نفت خام سنگین به منظور تامین فرآورده های مصرفی داخل کشور و قطع واردات فرآورده ها از جمله بنزین

- تدوین الگوی بهینه جایگزینی اقتصادی بین حامل‌های انرژی

- تدوین و بازنگری مستمر الگوی مصرف انرژی در بخش ساختمان

- توسعه رشته‌های مرتبط با صنایع بالادستی نفت در دانشگاه ها

- کاهش هزینه‌های بخش به منظور کنترل و افزایش بهره‌وری

- استفاده از فناوری اطلاعاتی و گسترش آن در این بخش جهت مدیریت کامل منابع

- افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه واحد تولید و عرضه حامل‌های انرژی

- خلق مزیت‌های رقابتی با ایجاد رقابت از طریق حذف تدریجی انحصارات موجود

- گسترش استفاده از فناوری های نوین اطلاعات و سیستم‌های هوشمند برای فروش حامل‌های انرژی

- ارتقاء و انتقال دانش فنی در بخش طراحی و مهندسی

- تجهیز نیروی انسانی مورد نیاز با استفاده از امکانات دانشگاه ها جهت تربیت نیروهای متخصص، جذب فارغ التحصیلات و آموزش مستمر تخصصی کارکنان شاغل در زمینه های مرتبط با عرضه انرژی

- شفاف سازی هزینه‌های انرژی بخش عمومی و دولتی از طریق اعمال نرخ‌های منطقه‌ای حامل‌های انرژی

- به کارگیری نظام حسابداری صنعتی جهت شفاف‌سازی هزینه‌ها

- تدوین اجرای معیارها و استانداردهای مصرف انرژی در تجهیزات سیستم‌ها و فرآیندهای انرژی در ساختمان و حمل و نقل

- اصلاح قانون استفاده از توان فنی و مهندسی کشور در اجرای پروژه‌ها به منظور الزام پیمانکاران، مشاوران و صنایع داخلی به رعایت تعهدات خود در زمان‌های تعیین شده و ایجاد رقابت به منظور بالابردن کیفیت خدمات و محصولات تولیدی

- معرفی و اشاعه فناوری‌های افزایش بازده و بازیافت انرژی در بخش عرضه و تقاضا

● سرمایه‌گذاری و اهداف کمی بخش

برآورد سرمایه‌گذاری بخش نفت و گاز طی سالهای برنامه چهارم، به شرح جدول شماره (۱) است .

● سیاست‌ها و اولویت‌های بخش

▪ زیرساخت‌ها

- گسترش حمل ونقل ریلی برای کاهش مصرف سوخت

- تامین نیازهای ارتباطی در سطح پیشرفته برای اجرای طرح‌های توسعه بخش انرژی و ایجاد شبکه های ارتباطی قوی به منظور امکان استفاده از کارت هوشمند برای توزیع بنزین

- توسعه جایگاه های سوختگیری گاز طبیعی فشرده (CNG)

▪ تجهیزات، ماشین آلات، مواد و مصالح

- کاهش تدریجی و منطقی کردن حمایت از صنایع داخل کشور به منظور ارتقاء توان رقابتی به ویژه در اقتصاد جهانی

▪ نیروی انسانی (ماهر و متخصص)

- توسعه رشته‌های مرتبط با صنایع بالادستی نفت در دانشگاه ها

- تربیت متخصصین کاربردی در زمینه نفت وگاز از طریق دانشگاه‌ها و مراکز فنی ـ حرفه‌ای

▪ سرمایه‌گذاری

- رفع موانع و فراهم سازی شرایط برای سرمایه‌گذاری خارجی از سوی دستگاه‌های ذی‌ربط (از جمله وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی)

▪ قوانین و مقررات

- اصلاح قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی کشور در اجرای پروژه‌ها به منظور الزام پیمانکاران، مشاوران و صنایع داخلی به رعایت تعهدات خود در زمان‌های تعیین شده و ایجاد رقابت به منظور بالا بردن کیفیت خدمات و محصولات تولیدی

- تاکید بر تصویب و اجرایی شدن قانون مدیریت مصرف انرژی

● اقدامات مهم و اساسی

مهمترین اقدامات بخش نفت و گاز طی سال های برنامه چهارم به شرح زیر می‌باشد:

▪ بخش اکتشاف و تولید نفت و گاز

- انجام فعالیت‌های اکتشافی نفت و گاز، با این هدف که ذخایر اکتشافی در طول برنامه حداقل معادل نفت خام برداشت شده از مخازن شود.

- توسعه میادین نفتی به منظور افزایش ظرفیت تولید نفت خام و رسیدن به ظرفیت تولید ۵ میلیون بشکه در روز

- استفاده حداکثر از گاز طبیعی و جایگزینی آن با فرآورده های نفتی با اجرای طرح‌های توسعه میادین گازی و با الویت میدان گازی پارس جنوبی

- تزریق گاز به میادین نفتی به منظور بهره‌برداری حداکثر از این میادین و جبران افت فشار مخازن با انجام مطالعات جامعه مخازن

- مطالعات جامع مخازن نفتی و افزایش ضریب بازیافت نفت از مخازن به طوری که در پایان برنامه چهارم، ضریب بازیافت مخازن نفتی به ۶/۲۹ درصد برسد.

- حضور در بازارهای جهانی گاز طبیعی به ویژه از طریق خطوط لوله با لحاظ جوانب اقتصادی دراز مدت.

▪ بخش پالایش و پخش فرآورده های نفتی

- بهبود الگوی پالایشی در راستای تولید فرآورده‌های با ارزش

- اصلاح قیمت فرآورده‌های نفتی به منظور جلوگیری از اسراف و بهبود الگوی مصرف

- احداث پالایشگاه های با خوارک میعانات گازی و نفت خام سنگین به منظور تامین فرآورده های مصرفی داخل کشور و قطع واردات فراورده‌ها از جمله بنزین

- حفظ و تداوم ظرفیت تولید پالایشگاه‌ها با اجرای طرح‌های تکمیل و بهبود پالایشگاه ها، حفظ ظرفیت و تداوم عملیات ذخیره سازی

- احداث پالایشگاه‌های جدید برای هم افزایی اقتصادی و افزایش ارزش افزوده در کشور با ارزیابی دقیق فنی و اقتصادی

- حفظ و افزایش ظرفیت خطوط انتقال فرآورده ها با اجرای طرح‌های نوسازی و بهینه سازی ظرفیت خطوط لوله و مخابرات و پخش فرآورده‌های نفتی

- بهینه سازی سیستم‌های تولید، تبدیل و عرضه انرژی با کاهش سوخت و ضایعات

▪ بخش گاز

- استفاده حداکثر از گاز طبیعی برای مصارف داخلی و جایگزینی با فرآورده های نفتی از طریق اجرای طرح های احداث پالایشگاه های گاز، خطوط لوله انتقال و ایستگاه‌های تقویت فشار

- اجرای طرح های ذخیره سازی زیرزمینی گاز طبیع در نقاط پرمصرف به منظور پیک سایی و مصرف گاز طبیعی در فصل سرماه و اصلاح ضریب بار گاز

- تسریع در گاز طبیعی (CNG) سوز کردن خودروها با تاکید بر تولید خودرو پایه گاز سوز و اجرای طرح‌های تبدیل کارخانه‌ای و کارگاهی و احداث جایگاه‌های عرضه گاز طبیعی.