جمعه, ۱۲ بهمن, ۱۴۰۳ / 31 January, 2025
مجله ویستا
طول عمر از نظر عقل
یكی از موضوعهایی كه باید درباره "مهدی موعود" مورد پژوهش قرار گیرد مسأله "طول عمر" آن حضرت است. در این نوشتار كوتاه گذری بر مسأله طول عمر زیاد از دیدگاه عقل، فلسفه، قوانین زیستشناسی، تجربه بشری و واقعیات تاریخی خواهیم داشت تا در نهایت پاسخگوی شبهه استبعاد طول عمر حضرت امام زمان علیهالسلام باشیم.
فیلسوف بزرگ اسلامی، ابوعلی سینا میگوید: "آنچه از چیزهای شگفت و عجیب میشنوی تا زمانی كه دلیل بر رد آن نیافتی آن را ممكن دانسته و باور كن."
امور عالم از سه حال خارج نیست:
۱) امور محال: یعنی اموری كه انجام و ایجاد آنها ناممكن بوده و هستیش محال است، مانند آنكه بگوئیم: الآن هم روز است و هم شب.
۲) امور طبیعی: یعنی اموری كه به وجود آمدنش طبیعی، عادی و ممكن است، مانند به وجود آمدن فرزند از پدر و مادر و میوه دادن درخت.
۳) امور غیر طبیعی و غیر عادی: اموری است كه تحقق و به وجود آمدن آن ممكن است اما چون غیر عادی است، قبول كردن آن قدری بعید به نظر میرسد، مانند شفا یافتن بیماران
توسط دعا و نیایش و طول عمر افراد طویل العمر.
معجزات انبیاء از قبیل شفا دادن كور مادرزاد توسط حضرت عیسی علیهالسلام ، اژدها كردن عصا توسط حضرت موسی علیهالسلام و انشقاق و شكافتن ماه در آسمان توسط حضرت محمد صلیاللهعلیهوآله كه همه به امر و اذن پروردگار توانا انجام یافت از این قبیل است.
پس از نظر عقل و منطق هیچ دلیلی بر اینكه انسان باید عمر كوتاه داشته و از عمر طولانی بیبهره باشد وجود ندارد.
● طول عمر از نظر فلسفه
فلسفه میگوید: هر معلولی تا علتش نیاید موجود نمیشود و هر چیزی كه موجود شد برای عدمش نیز علتی لازم است. بنابراین همان طور كه برای ایجاد چیزی دلیل و علتی باید باشد، متقابلاً برای معدوم شدن آن هم باید دلیلی باشد و اگر دلیلی نبود، آن علت اولیه باقی و به تأثیرگذاری خود ادامه میدهد.
مثلاً در یك روز پنجاه كودك متولد میشوند. با دیدن آنها این سؤال برای ما مطرح میشود كه: این بچهها چقدر عمر خواهند كرد؟ در جواب این سؤال باید گفت: اگر آنچه برای ادامه حیات لازم دارند به آنها برسد و آنچه را كه مانع ادامه حیات میشود از آنها دور كنیم، در این صورت دلیلی بر معدوم شدنشان نخواهیم داشت، چون موجود شدهاند.
بعد از ده روز دو كودك میمیرند و در این جا این سؤال مطرح میشود كه: چرا مردند؟ بر مبنای همین حقیقت است كه همیشه از مرگ اشخاص سؤال میكنیم نه از ادامه حیات آنها.۱ پس مردن دلیل میخواهد نه ادامه حیات و طول عمر.
● طول عمر از منظر زیستشناسی
از نگاه علم طب و زیستشناسی عمر انسان حد و مرز معینی ندارد كه تجاوز از آن حد، غیر ممكن باشد. هیچ یك از دانشمندان تا به حال نگفتهاند كه فلان مقدار سال، نهایت درجهای است كه انسانها میتوانند بدان نائل گردند و هنگامی كه بدان پایه رسیدند مرگ برایشان حتمی است. بلكه گروهی از دانشمندان شرق و غرب، جدید و قدیم تصریح كردهاند كه عمر انسان حد و مرزی ندارد و بشر در آینده میتواند بر مرگ غلبه كند، یا مدت درازی آن را به تأخیر بیاندازد و از عمرهای بسیار طولانی برخوردار گردد.
همین امكان علمی و امید موفقیت است كه دانشمندان را به تلاش و كوشش واداشته تا شب و روز به تحقیق و آزمایش مشغول باشند. این آزمایشها به اثبات میرسانند كه مرگ نیز مانند سایر بیماریها معلول علل و عوامل طبیعی است كه اگر شناخته شوند و از تأثیر آنها جلوگیری شود میتوان مرگ را به تاخیر انداخت؛ چنان كه علم و دانش توانسته است علل و عوامل بسیاری از بیماریها را كشف كند و از تأثیر آنها جلوگیری نماید، در آینده نزدیك نیز موفق خواهد شد كه علل و عوامل مرگ را بشناسد و از تأثیر آنها جلوگیری كند.۲
همچنین در بین موجودات زنده مانند نباتات، حیوانات و انسانها، افرادی دیده شدهاند كه از سایر افراد امتیاز داشته و عمرهای طولانیتری پیدا كردهاند مثلاً:
در میان گیاهان، درختان طویل العمری وجود دارند كه از قدیمیترین موجودات روی زمین به شمار میروند. از جمله Saguoia است كه در كالیفرنیا موجود است. بعضی از این درختان ۳۰۰ پا ارتفاع و ۱۱۰ پا محیط دور تنه دارند. عمر بعضی از آنها از پنج هزار سال تجاوز میكند، به طوری كه میتوان حدس زد در زمانی كه فرعون بزرگ Khorfu شروع به ساختمان هرم بزرگ مصر كرده بود این درختان شاداب و جوان بودهاند و درهنگام تولد حضرت عیسی علیهالسلام ضخامت پوستشان به یك پا میرسیده است.۳
و نیز مسنترین موجود زندهای كه هنوز هم حیات دارد و در حدود چهارهزار و ششصد سال عمرش میباشد، یك نوع كاجی است بنام Pinus aristata كه در كالیفرنیای مركزی و شرقی موجود است.
در حیوانات، مسنترین حیوانات زنده، نوعی لاكپشت است كه در جزایر لمیزرع "گالاپاگوش" وجود دارد كه ۱۷۷ سال عمر، در حدود ۴۵۰ پوند وزن و پوستهای به طول چهار پا دارد.۴
ویروسها را میتوان از قدیمیترین موجودات زنده دانست. ویروس نوعی موجود زنده است كه مطالعه درباره زندگی آن ممكن است راز حیات را آشكار سازد. همینها هستند كه بسیاری از بیماریهای نباتی، حیوانی و انسانی را تولید میكنند. در كاوشهای باستانشناسی توانستهاند این ویروسها را از اعصاری كه مربوط به ما قبل تاریخ است كشف كنند و در محیطهای مخصوص كشت دهند. یعنی این موجودات پس از گذشتن صد هزار سال، هنوز آثار زندگی را از دست ندادهاند.
وجود این گونه افراد استثنائی دلالت بر این دارد كه برای عمر افراد آن نوع حد و مرزی كه تخلفناپذیر باشد وجود ندارد. درست است كه اكثر انسانها قبل از صد سالگی میمیرند لیكن مانوس بودن ما به این مقدار، دلیل بر این نیست كه تجاوز از صد سال امكان ندارد. زیرا افراد زیادی دیده شدهاند كه از صد سال بیشتر زندگی كردهاند. وجود انسانهای صد و پنجاه ساله و صد و هشتاد ساله و دویست و پنجاه ساله دلیل روشنی است بر این كه عمر انسان اصلاً حد و مرزی ندارد. چه فرق میكند كه انسان دویست سال زندگی كند یا دو هزار سال؟ هر دو غیر مأنوس و غیر متعارف هستند.
از دیدگاه زیستشناسی، پیری یك عارضه غیر قابل جلوگیری نیست بلكه یك نوع بیماری قابل علاج است.
چنان كه علم طب تا حال توانسته علل و عوامل صدها بیماری را كشف كند و راه جلوگیری و معالجه آنها را به بشر یاد دهد، در آینده نیز موفق خواهد شد كه عوامل پیری را كشف كند و راه پیشگیری و مداوای آن را در اختیار بشر قرار دهد. گروهی از دانشمندان در صدد یافتن اكسیر جوانی هستند. و با تلاش و كوششهای خستگیناپذیر به تحقیق و آزمایش اشتغال دارند و زحمات و آزمایشهای آنان موفقیتآمیز بوده است، به طوری كه میتوان پیشبینی نمود كه بشر در آیندهای نزدیك بر علل و عوامل پیری و فرسودگی غلبه میكند و راه پیشگیری این بیماری عمومی را كشف خواهد كرد. در آن صورت بشر میتواند تا مدت بسیار طولانی جوانی و شادابی خود را نگهداری كند.
با توجه به مطالب مذكور و اعتراف دانشمندان، تصدیق میشود كه اگر كسی از حیث تركیبات جسمانی در كمال اعتدلال باشد، اعضاء رئیسه بدنش مانند: قلب، اعصاب، كلیه، كبد، مغز و معده همه نیرومند و سالم باشند، تمام دستورات بهداشتی را بداند و مراعات كند، خواص و آثار مأكولات و مشروبات را بداند، از مفید آنها استفاده كند و از زیانبخش آنها خودداری نماید، تمام میكروبها و عوامل تولید آنها را بشناسد، از طریق پیشگیری امراض بالاخص پیری و مرگ آگاه باشد، از سموم و مهلكات اطلاع داشته باشد و از آنها اجتناب كند، احتیاجات ضروری بدن را از حیث غذا و اقسام ویتامینها و مواد آلی تأمین كند، از پدر و مادر و اجداد مرضی را به ارث نبرده باشد، از اخلاق زشت و اضطراب روح كه سبب فرسودگی اعصاب و مغز و مولد بسیاری از امراض هستند منزه باشد، تمام اخلاق نیك كه آسایش بخش روح و جسمند در او جمع باشد، چنین فرد ممتازی استعداد دارد كه چندین برابر افراد متعارف نوع خود بلكه هزاران سال زندگی كند. علم و دانش نه تنها چنین عمر درازی را محال نمیداند بلكه امكان آن را به اثبات رسانده است.
بنابراین، عمر طولانی و غیر متعارف امام زمان علیهالسلام را نباید یك مشكل لاینحل و محال عادی شمرد، بلكه علم و دانش، عمر بسیار دراز را با حفظ نیروی جوانی و شادابی یك امر كاملاً ممكن میداند. اگر وجود شخصی برای عالم ضروری بود و لازم شد كه عمر بسیار طولانی داشته باشد، خدای قادر مطلق میتواند دستگاه آفرینش و سلسله علل و معلولات جهان را طوری تنظیم كند تا چنین فرد كاملی را تحویل دهد كه از علوم و اطلاعات لازم برخوردار باشد.● طول عمر از دیدگاه تاریخ
واقعیت دیگری كه در شناخت مسأله طول عمر و امكان آن باید مورد نظر باشد تجربه تاریخ طولانی بشر است. در ادوار و اعصار اگر مسأله دراز عمری در تاریخ زندگی بشر اتفاق افتاده باشد، تكرار یافتن موارد یا مورد مشابه آن امری طبیعی و معقول خواهد بود. فلاسفه میگویند: بهترین دلیل برای امكان چیزی واقع شدن آن چیز است. هم چنین روشن است كه نقل تاریخی، به ویژه نقل متواتر و مشهور كه سبب یقین و باور میگردد، یكی از راههای حصول علم و یقین و از مهمترین منابع اطلاعات بشر است.
كتب تاریخ، بسیاری از معمرین را نام بردهاند. این گونه افراد هم در میان مردم عادی و هم در میان مشاهیر تاریخ از جمله پیامبران بودهاند.
نام شماری از درازعمران و مدت زندگی آنها،كه در كتابهای تاریخی به ثبت رسیده است، از این قرار است:
▪ آدم: ۹۳۰ سال
▪ شیث: ۹۱۲ سال
▪ انوش: ۹۶۰ سال
▪ قینان: ۹۲۰ سال
▪ مهلائل: ۷۰۰ سال
▪ لوط: ۷۳۲ سال
▪ ادریس: ۹۶۰ سال
▪ متوشالح: ۹۶۰ سال
▪لمك: ۷۹۰ سال
▪ نوح: ۹۵۰ سال
▪ ابراهیم: ۱۹۵ سال
▪ كیومرث: ۱۰۰۰ سال
▪ جمشید: ۹۰۰ سال
▪ عمر بن عامر: ۸۰۰ سال
▪ عاد: ۱۲۰۰ سال.۵
● طول عمر از منظر متفكران بزرگ و دانشمندان علوم
پروفسور "شبس" فرانسوی در كتاب خود "امید به یك زندگی طولانی" مینویسد: "بشر میتواند با استفاده از مواهب طبیعی و قدرت تمدن خویش، زندگی طولانیتر و فعالتری داشته باشد و پیری را چندین سال به عقب اندازد."۶
دكتر "گیلوردهاوزر" مینویسد: "امروز علم پزشكی به كمك علم تغذیه، قیود و حدود عمر را از سر راه بشر برداشته و امروز بر خلاف اجداد و پدران خود میتوانیم امیدوار باشیم كه از عمر طولانی برخوردار خواهیم بود."۷
پروفسور "اتینگر" از پیشروان دانش "كریونیك"۸ (انجماد بدن انسان) مینویسد: "بشر قرن بیست و یكم با پیشرفت تكنیكها و كاری كه ما شروع كردیم (منجمد كردن بدن انسان) خواهد توانست هزاران سال عمر كند."۹
مجله الهلال كه (یك مجله معتبر و مشهور مصری است) در جزء پنجم از قلم یك دكتر انگلیسی مینویسد: "برخی از دانشمندان توانستهاند عمر حشره میوهها را به نهصد برابر افزایش دهند. بدین وسیله كه او را از سم و مواد موذی حفظ كرده، وضع مناسبی برای ادامه زندگی او فراهم آوردند. روی این قیاس اگر عمر طبیعی انسان را مثلاً ۸۰ سال در نظر بگیریم، امكان افزایش عمر آدمی به ۷۲۰۰۰ سال میرسد."۱۰
● طول عمر از دیدگاه ادیان آسمانی
اگر مشكل عمر از طرف مادیها و ماتریالیستها مطرح شود، پاسخ آن همان است كه از زبان زیستشناسان، پزشكان و دیگر دانشمندان نقل كردیم و سیر تاریخی آن را در محدوده یك گفتار فشرده بررسی كردیم ولی اگر این مسأله از طرف خداپرستان و پیروان ادیان آسمانی مطرح شود، گذشته از مطالب یاد شده دو استدلال دیگر نیز بر آن افزوده میشود.
الف) قدرت بیپایان خدا
همه خدا پرستان معتقد به قدرت بیپایان خداوند هستند و او را بر همه چیز توانا میدانند. خداوندی كه این جهان را از كران تا كران با قدرت بیكرانش آفریده و بیش از ۲۰۰ میلیارد كهكشان را با دست توانایش از میلیونها سال پیش نگه داشته است هرگز از نگهداری ولیّ و حجّت خود ناتوان نخواهد بود.
تواند حجتی را زنده دارد خدائی كین جهان پاینده دارد
ب) نمونههای دراز عمران در كتابهای آسمانی
در میان خداپرستان و پیروان ادیان آسمانی اختلافی نیست در این كه طول عمر ممكن است و برای عمر هیچ موجود زندهای محدودیت قطعی وجود ندارد. در تمام كتابهای آسمانی از دراز عمران بسیاری بحث شده است كه از نظر پیروان آنها امكان عمر طولانی را قطعی میسازد كه به نقل چند نمونه از دو كتاب آسمانی بسنده میكنیم:
● تورات و طول عمر
تورات كتاب مقدس یهودیان است كه از نظر مسیحیان نیز مورد اعتماد میباشد، از این رهگذر تمام محتویات تورات مورد پذیرش یهود و نصاری میباشد. در تورات شرح زندگی تعداد زیادی از پیامبران و پیشینیان را نقل كرده است كه تقریبا همه آنها از عمر طولانی برخوردار بودهاند كه به ذكر چند نمونه اكتفا میكنیم:
▪ حضرت آدم: ۹۲۰ سال
▪ شیث پسر آدم: ۹۱۲ سال
▪ انوش پسر شیث: ۹۰۵ سال
▪ قیناس پسر انوش: ۹۱۰ سال
▪ مهلائیل پسر قیناس: ۸۹۵ سال
▪ یارد پسر مهلائیل: ۹۶۳ سال
▪ متوشالح پسر خنوخ: ۹۶۹ سال
▪ لمك پسر متوشالح: ۷۷۷ سال
▪ حضرت نوح پسر لمك: ۹۵۰ سال۱۱
● قرآن و طول عمر
آیاتی از قرآن كریم از عمر طولانی در امتهای پیشین خبر میدهد، مانند:
۱) "بَلْ مَتَّعْنا هؤُلاءِ وَ اباءَهُمْ حَتیّ طالَ عَلَیْهِمُ الْعُمُر"؛۱۲
"بلكه آنها و پدرانشان را از متاع دنیوی برخوردار ساختیم تا از عمر طولانی بهرهمند شدند."
۲) "فَلَوْلا اَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحینَ لَلَبِثَ فی بَطْنِهِ اِلی یَوْمِ یُبْعَثُونَ"؛۱۳
"اگر او (یونس) از زمره تسبیحكنندگان نبود، تا روز رستاخیز در شكم ماهی میماند."
این آیه تصریح دارد در این كه عمر بسیار طولانی (از زمان حضرت یونس تا روز قیامت) كه در اصطلاح زیستشناسان عمر جاویدان نامیده میشود برای انسان و ماهی از نظر قرآن كریم امكانپذیر میباشد. خوشبختانه كشف ماهی ۴۰۰ میلیون ساله در سواحل ماداگاسكار امكان چنین عمری را برای ماهی اثبات كرده است.۱۴
۳) قرآن كریم در مورد حضرت نوح علیهالسلام میفرماید: "وَ لَقَدْ اَرْسَلْنا نُوحا اِلی قَوْمِهِ فَلَبِثَ فیهِمْ اَلْفَ سَنَهٍٔ اِلاّ خَمْسینَ عاما"؛
"به راستی ما نوح را به سوی قومش فرستادیم، پس ۹۵۰ سال در میان آنها درنگ نمود".۱۵
در این آیه مدت دعوت حضرت نوح علیهالسلام (پس از رسالت و پیش از طوفان) ۹۵۰ سال بیان شده است و اگر مدت زندگی آن حضرت را پیش از رسالت و بعد از طوفان بر آن بیفزاییم قطعا از مرز هزار سال خواهد گذشت.
مطابق حدیثی كه مرحوم صدوق رحمهالله از رسول اكرم صلیاللهعلیهوآله نقل كرده است، عمر آن حضرت ۲۴۵۰ سال۱۶ میباشد.
پاورقیها:
۷ ـ ر. ك: دیرزیستی حضرت مهدی علیهالسلام ، مهدی كامران، ص ۷۳.
۶ ـ ر. ك: راز طول عمر امام زمان علیهالسلام ، علی اكبر مهدی پور، انتشارات طاوس، ص ۲۲.
۹ ـ ر. ك: راز طول عمر امام زمان علیهالسلام ، علی اكبر مهدیپور، ص ۲۲.
۱ ـ افتخارزاده، سید حسن، گفتارهایی پیرامون امام زمان علیهالسلام ، انتشارات نیك معارف، ص ۱۱۶.
۲ ـ ر. ك: امینی، ابراهیم، دادگستر جهان، انتشارات شفق، ص ۱۹۹.
۱۵ ـ عنكبوت / ۱۴.
۱۴ ـ ر. ك: راز طول عمر امام زمان علیهالسلام ، ص ۹۰.
۴ ـ دائرهٔالمعارف آمریكائی، ج ۱۷، ص ۴۶۳.
۱۱ ـ راز طول عمر امام زمان (عج)، علی اكبر مهدیپور، انتشارات طاووس، چاپ سوم، ص ۸۹.
۱۰ ـ ر. ك: دولت مهدی علیهالسلام ، دكتر صادقی، ص ۵.
۸ ـ برای طولانی كردن عمر انسان اختراع شده كه دانشمندان متخصص تحت برنامه و تكنیكهای علمی نوین میتوانند عمر انسان را زیاد كنند و با منجمد كردن بدن و سرمازدگی مخصوص به بشر عمر طولانی میبخشند.
۱۶ ـ كمال الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ص ۵۲۳.
۳ ـ دائرهٔ المعارف بریتانیائی، ج ۱۴، ص ۳۷۶؛ ر. ك: دادگستر جهان، ص ۱۸۴.
۵ ـ مسعودی، مروج الذهب؛ ر. ك: امینی، ابراهیم، دادگستر جهان، انتشارات شفق، ص ۲۰۲.
۱۲ ـ انبیاء۴۴.
۱۳ ـ الصافات/ ۱۴۳ و ۱۴۴.
منبع:نشریه مبلغان
۷ ـ ر. ك: دیرزیستی حضرت مهدی علیهالسلام ، مهدی كامران، ص ۷۳.
۶ ـ ر. ك: راز طول عمر امام زمان علیهالسلام ، علی اكبر مهدی پور، انتشارات طاوس، ص ۲۲.
۹ ـ ر. ك: راز طول عمر امام زمان علیهالسلام ، علی اكبر مهدیپور، ص ۲۲.
۱ ـ افتخارزاده، سید حسن، گفتارهایی پیرامون امام زمان علیهالسلام ، انتشارات نیك معارف، ص ۱۱۶.
۲ ـ ر. ك: امینی، ابراهیم، دادگستر جهان، انتشارات شفق، ص ۱۹۹.
۱۵ ـ عنكبوت / ۱۴.
۱۴ ـ ر. ك: راز طول عمر امام زمان علیهالسلام ، ص ۹۰.
۴ ـ دائرهٔالمعارف آمریكائی، ج ۱۷، ص ۴۶۳.
۱۱ ـ راز طول عمر امام زمان (عج)، علی اكبر مهدیپور، انتشارات طاووس، چاپ سوم، ص ۸۹.
۱۰ ـ ر. ك: دولت مهدی علیهالسلام ، دكتر صادقی، ص ۵.
۸ ـ برای طولانی كردن عمر انسان اختراع شده كه دانشمندان متخصص تحت برنامه و تكنیكهای علمی نوین میتوانند عمر انسان را زیاد كنند و با منجمد كردن بدن و سرمازدگی مخصوص به بشر عمر طولانی میبخشند.
۱۶ ـ كمال الدین و تمام النعمه، شیخ صدوق، ص ۵۲۳.
۳ ـ دائرهٔ المعارف بریتانیائی، ج ۱۴، ص ۳۷۶؛ ر. ك: دادگستر جهان، ص ۱۸۴.
۵ ـ مسعودی، مروج الذهب؛ ر. ك: امینی، ابراهیم، دادگستر جهان، انتشارات شفق، ص ۲۰۲.
۱۲ ـ انبیاء۴۴.
۱۳ ـ الصافات/ ۱۴۳ و ۱۴۴.
منبع:نشریه مبلغان
منبع : خبرگزاری فارس
ایران مسعود پزشکیان دولت چهاردهم پزشکیان مجلس شورای اسلامی محمدرضا عارف دولت مجلس کابینه دولت چهاردهم اسماعیل هنیه کابینه پزشکیان محمدجواد ظریف
پیاده روی اربعین تهران عراق پلیس تصادف هواشناسی شهرداری تهران سرقت بازنشستگان قتل آموزش و پرورش دستگیری
ایران خودرو خودرو وام قیمت طلا قیمت دلار قیمت خودرو بانک مرکزی برق بازار خودرو بورس بازار سرمایه قیمت سکه
میراث فرهنگی میدان آزادی سینما رهبر انقلاب بیتا فرهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سینمای ایران تلویزیون کتاب تئاتر موسیقی
وزارت علوم تحقیقات و فناوری آزمون
رژیم صهیونیستی غزه روسیه حماس آمریکا فلسطین جنگ غزه اوکراین حزب الله لبنان دونالد ترامپ طوفان الاقصی ترکیه
پرسپولیس فوتبال ذوب آهن لیگ برتر استقلال لیگ برتر ایران المپیک المپیک 2024 پاریس رئال مادرید لیگ برتر فوتبال ایران مهدی تاج باشگاه پرسپولیس
هوش مصنوعی فناوری سامسونگ ایلان ماسک گوگل تلگرام گوشی ستار هاشمی مریخ روزنامه
فشار خون آلزایمر رژیم غذایی مغز دیابت چاقی افسردگی سلامت پوست