حمله انتقادی فوکویاما به سخنان روبیو علیه تمدن ایران

پس از سخنرانی جنجالی مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا در آتن علیه تمدن ایران، فرانسیس فوکویاما، پژوهشگر ارشد دانشگاه استنفورد، در یادداشتی انتقادی وی را متهم کرد که با مصادره به مطلوب کردن مفاهیم فلسفی، در پی توجیه سیاست‌ها و خصلت‌های فردی دونالد ترامپ است.

 سفر اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، به سه کشور عضو ناتو و سخنرانی جنجالی او در یونان، به یکی از پربحث‌ترین رویدادهای دیپلماتیک و رسانه‌ای روزهای اخیر تبدیل شده است. روبیو در سخنرانی خود در مقابل بنای تاریخی آکروپولیس در آتن، با پیش کشیدن روایتی ضدایرانی مدعی شد که سپاه هخامنشیان و خشایارشا این مکان را به آتش کشیدند و معابد آن را ویران ساختند؛ اظهاراتی که واکنش های گسترده‌ای را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت. منتقدان تاکید کردند که وزیر خارجه آمریکا با سوءاستفاده از روایت‌های باستانی و تحریف تاریخ، در صدد بسترسازی روانی و توجیه رویکردهای تهاجمی و تهدیدات احتمالی نظامی علیه ایران بوده است.

روبیو در ادامه این سخنرانی مدعی شد که «تمدن غرب در معرض خطر افول قرار دارد» و از کشورهای اروپایی خواست تا برای نجات این تمدن، به «ارزش‌های یونان باستان» بازگردند و در این مسیر به ایالات متحده یاری برسانند. اما ابعاد جنجال‌آفرین این سخنرانی تنها به تحریف تاریخ ایران محدود نماند؛ بلکه استفاده نسنجیده او از واژگان فلسفه سیاسی، واکنش تند نخبگان فکری غرب را نیز به دنبال داشته است.

ورود فوکویاما به میدان؛ نقد سوءاستفاده روبیو از «تیموس»

در تازه‌ترین واکنش، فرانسیس فوکویاما، فیلسوف و پژوهشگر ارشد دانشگاه استنفورد، با انتشار یادداشتی صریح، ادعاهای وزیر خارجه آمریکا را زیر سوال برد. فوکویاما اشاره می‌کند که روبیو در تپه تاریخی «پنیکس» (در نزدیکی آکروپولیس) ستون فقرات تمدن غرب را مفهوم یونانی «تیموس» (Thymos) دانسته و آن را ستوده است؛ مفهومی که روبیو آن را صرفا معادل «جست‌وجوی تعالی، رقابت، جاه‌طلبی و جلوه‌گری مردان بزرگ» در عرصه‌های جنگ، فلسفه و کشورداری معرفی می‌کند. …