اصلاح آیین حکمرانی؟ |صفار هرندی تبیین می‌کند

جوان آنلاین:  سخن‌راندن از «الزامات تغییر آیین حکمرانی در ایران» هرچند آن را به قید «با حفظ اصول و تغییر تاکتیک‌ها» مقید کنید، سخنی سنگین است و باید دید مقصود و حدود این سخن تا کجاست. محمدحسین صفار هرندی در نشست علمی «الزامات حکمرانی در دوره‌ی پساجنگ» برخی از این الزامات را- گاهی سربسته گاهی روشن- تبیین کرد. او البته پیش‌تر‌ها نیز از این تغییرات سخن گفته بود، ولی این‌بار ارزیابی من آن است که این دیگر فقط «اصلاح تاکتیک‌ها» یا اصلاحات مدیریتی صرف نیست، دامنه بحث بسیار وسیع‌تر است و از انتخابات و شورای نگهبان، تعریف ساختارشکنی، اصلاح شیوه سیاست‌ورزی، تحزب، رابطه حکومت و مردم، مشارکت اجتماعی، حکمرانی محله‌ای، فرهنگ عمومی، اقتصاد، سرمایه‌ی ایرانیان خارج، آب، انرژی، مکران، و حتی «برداشت جدید از قوانین» صحبت می‌شود. بنابراین، هرندی از بازسازی «شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی» سخن می‌گوید، نه صرفاً از بهبود عملکرد دولت‌ها یا مدیریت‌ها. این دو بسیار متفاوت‌اند. من بخش‌هایی از سخنان او را تحلیل می‌کنم و از مخاطب می‌خواهم اصل سخنرانی را بشنود و بخواند. 

واضح است که این سخنرانی را نباید مجموعه‌ای از شعار‌ها یا حرف‌های کلی درباره «اصلاح حکمرانی» تلقی کرد و از طرفی کسی نیز نمی‌تواند ادعا کند این سخنان معنای یک چرخش بنیادین در ساختار جمهوری اسلامی می‌دهد. ارزش این سخنرانی دقیقاً در منطقه‌ی میانی این دو قرار دارد. هرندی از تغییر جدی در شیوه‌ی اعمال قدرت و بازسازی رابطه‌ی نظام با جامعه سخن می‌گوید، ولی صریحاً مرز تغییر را «حفظ اصول»، «چارچوب جمهوری اسلامی» و «قانون اساسی» قرار می‌دهد، یعنی «تحول در چارچوب پذیرش اصل نظام». خب، آیا این یعنی «هیچ تغییری»؟! یا نه مطلب مهم است، به‌ویژه اینکه هرندی اشاره می‌کند که در میان اصلاح‌طلبان کسانی مثل جلایی‌پور نیز به همین نقطه رسیده‌اند. البته دیرزمانی است در میان بدنه اصلی اصلاح‌طلبی هشدار جدی می‌دهند که هرگونه انقلاب یا دگرگونی کلی در ایران به دلایلی ویرانگر خواهد بود و بهترین کار اصلاح در همین ساز و کار فعلی است. نیازی نیست که گفته شود اصلاح موردنظر اصلاح‌طلبان با اصلاح موردنظر کسی مانند هرندی که اصولی می‌اندیشد، تفاوت ماهیتی دارد و البته ممکن است درجا‌هایی نیز انطباق پیدا کند. 

 منطقه‌ی مجاز اصلاحات؟! …