در پاییز سال 1290 هجری خورشیدی، ماموران مالیه برای اجرای فرمان دولت به خانه یکی از شاهزادههای قاجاری رفتند. قرار بود املاک شعاعالسلطنه و سالارالدوله، دو شاهزاده مخالف حکومت مشروطه، ضبط شود. ماموران وارد یکی از املاک شعاعالسلطنه شدند و صورتبرداری اموال او را آغاز کردند، اما خیلی زود دو مقام کنسولگری روسیه سر رسیدند و تذکر دادند که ماموران حق ورود به ملک را ندارند. نظمیهچیها توضیح دادند که مجری فرمان دولت هستند، اما با تهدید و ارعاب روبهرو شدند و اگرچه عقبنشینی کردند، اما قزاقهای روسی آنها را در خیابان تعقیب کردند. سر جرج بارکلی، وزیرمختار بریتانیا در تهران، این ماجرا را به سر ادوارد گری، وزیر خارجه متبوعش، گزارش کرد. روز بعد، مورگان شوستر، خزانهدار کل ایران، دستیارش را همراه با صد ژاندارم سواره به محل اعزام کرد. دستور این بود که ملک، در صورت امکان بدون درگیری مصادره شود، اما ماموریت لازمالاجرا بود.
این دیگر فقط ماجرای ضبط اموال یک شاهزاده نبود. فرمان دولت ایران در برابر نفوذ خارجی و قدرت اسلحه قرار گرفته بود. این ماجرا پرسشی را مطرح کرد که مولود تجربه مشروطه بود. اگر حکومت نتواند فرمان رسمی خود را اجرا کند، قانون تا چه اندازه قدرت دارد؟ و اگر بتواند به نام اجرای فرمان، دارایی افراد را بدون ضابطه روشن ضبط کند، امنیت مالکیت چه میشود؟ مشروطه ایرانی با هر دو این مسائل درگیر بود. مجلس اول
مشروطه قرار نبود فقط شیوه اداره حکومت را تغییر دهد، بلکه قرار بود تکلیف خزانه را هم روشن کند. اینکه چه کسی حق دارد از مردم مالیات بگیرد؟ چه کسی تعیین میکند درآمد کشور کجا خرج شود؟ آیا نزدیکی به دربار میتواند امتیاز مالی ویژه ایجاد کند و آیا خزانه کشور، ملک طلق پادشاه است یا منبعی عمومی، که دخلوخرج آن باید به قانون و نظارت مجلس مقید باشد؟ …


دانلود از کافه بازار



















































































