از اشغال ازمیر تا خیزش ملی ترکیه

کلیولند نوشت: این جنبش خودجوش که از دسته‌های داوطلب شبه‌نظامی و واحدهای سیار چریکی پدید آمده بود، در سال ۱۹۱۹ با ورود سه فرمانده کارآزموده عثمانی سیمایی تازه یافت و از شورش پراکنده به مبارزه‌ای سازمان‌یافته برای استقلال ملی بدل شد. در میان این فرماندهان، ستاره درخشان روزگار، مصطفی کمال بود که به‌تدریج زمام رهبری نهضت را در دست گرفت.

هنگامی که دولت سلطان از فعالیت‌های او آگاه شد، وی را از منصب نظامی برکنار کرد و بدین‌سان، کمال از افسر عثمانی به شورشگری بدل گشت که آشکارا در برابر سیاست‌های حکومت قانونی استانبول ایستاد. اما او تنها نبود؛ دیگر فرماندهان برجسته نیز اقتدارش را به رسمیت شناختند و به صف جنبشی پیوستند که رسالت خود را نه صرفاً نافرمانی، بلکه بازتعریف مقاومت به‌مثابه دفاع از استقلال و موجودیت ملی ترکیه می‌دانست.

رخدادی که این مقاومت را انسجامی تازه بخشید و وجدان جمعی ترک‌زبانان آناتولی را بیدار ساخت، هجوم ارتش یونان به خاک آناتولی بود؛ واقعه‌ای که خطر نابودی سرزمین و ملت را در برابر دیدگان آنان عریان ساخت و مبارزه را به خیزشی سراسری بدل کرد.

در جریان مذاکرات صلح پس از جنگ جهانی اول، الوتریوس ونیزلوس، نخست‌وزیر یونان، با مهارت سیاسی خویش توانست پشتیبانی متفقین را … …