اقتصاد بیشکک بر مدار جنگ

قرقیزستان در سال‌های اخیر شاهد یکی از سریع‌ترین دوره‌های رشد اقتصادی خود بوده است؛ رونقی که آثار آن بیش از هر جای دیگری در پایتخت، بیشکک، دیده می‌شود. برج‌های مسکونی لوکس، پروژه‌های بزرگ عمرانی، جاده‌ها و فرودگاه‌های در حال ساخت، چهره شهری را تغییر داده‌اند که اکنون در تب توسعه فرو رفته است. یکی از نمادهای این تحول، «رویال تاور» است؛ ساختمانی ۲۷طبقه که سازنده آن همزمان ۲۴پروژه ساختمانی دیگر را نیز در دست اجرا دارد. یکی از مهم‌ترین عوامل این جهش اقتصادی، جنگ روسیه و اوکراین است. پس از آغاز تهاجم روسیه در سال۲۰۲۲ و اعمال تحریم‌های گسترده غرب علیه مسکو، مسیرهای تجارت روسیه تغییر کرد و قرقیزستان به یکی از مجاری مهم ورود کالاهای چینی و غربی به روسیه تبدیل شد. خودرو، لوازم الکترونیک و حتی برخی تجهیزات دارای کاربردهای دوگانه از مسیر این کشور به روسیه منتقل شدند. قرار گرفتن قرقیزستان و روسیه در یک اتحادیه گمرکی نیز هزینه و موانع این تجارت را کاهش داده است.

«صادرات مجدد» سهم قابل‌توجهی در رشد اقتصاد قرقیزستان داشته است. بانک توسعه آسیایی برآورد کرده که حدود ۳۰ تا ۴۰درصد از رشد اقتصادی این کشور طی چهار سال اخیر به فعالیت‌های صادرات مجدد مربوط بوده است. تولید ناخالص داخلی قرقیزستان نیز در سال گذشته ۱۱درصد افزایش یافت. صادرات اتحادیه اروپا به قرقیزستان در سال گذشته به حدود 2.5میلیارد دلار رسید؛ رقمی حدود هشت برابر سال۲۰۲۱. با این حال، این رقم از اوج 3.1میلیارد دلاری سال۲۰۲۳ پایین‌تر آمده و نشان می‌دهد نقش قرقیزستان در این مسیر تجاری ممکن است به تدریج کاهش یابد. …