فرصت‌های ایستادن با شرق

جوان آنلاین: جنگ امریکا نگاه ایرانیان را به چین و روسیه یا به‌تمامی عوض کرد یا در آن تعدیل جدی به وجود آورد. این ادعا را وقتی می‌توانید بپذیرید یا دست‌کم به سرعت با آن مخالفت نکنید و در آن بیندیشید که در ماه‌های اخیر در جامعه و در میان عام و خاص آن را به شکل خاص جست‌و‌جو کرده باشید. ادعا‌هایی از این دست معمولاً به‌راحتی پذیرفته نمی‌شود، زیرا افراد و به ویژه عوام و خواصی که مانند عوام فکر می‌کنند، به دانسته‌های پیشینی خودشان تعصب دارند. ولی چه کسی می‌تواند با قاطعیت ادعا کند که نگاه به شرق که پس از جنگ تحمیلی هشت‌ساله نگاهی حاشیه‌ای بود، اکنون موقعیت مرکزی پیدا نکرده است؟!

با این‌حال، من در سه نقطه این تغییر نگاه به شرق را دیده‌ام: اول، فضای مجازی که بسیار کمتر از گذشته درباره چین یا روسیه به گزاره‌های شرق‌ستیزانه ارجاع می‌دهد؛ دوم، تریبون‌های دولت اصلاح‌طلب چهاردهم که برخلاف دولت اسبق که برآمده از اصلاح‌طلبی هم نبود ولی پرستیژ ضدچینی به خود می‌گرفت، ارزش شرق و مشخصاً چین و روسیه را دریافته‌اند و ندیده‌ام که مانند گذشته یاوه‌ای خاص ببافند، و سوم، جامعه‌ی نخبگانی غربگرا که حالا نگران این شده‌اند که چرا ما پیمان راهبردی با چین نداریم و باید زودتر برای این فکری کرد! یک استاد دانشگاه تعریف می‌کرد در گروهی تلگرامی از نخبگان، تمامی کسانی که سابقاً غربگرا بودند، اکنون «چین، چین» می‌کنند و می‌گویند باید سریعاً یک پیمان مشترک دفاعی با چین بسته شود. اینها تغییر ذائقه نیست. معتقدم این یک نقطه‌ی گسست راهبردی است و بهتر است خود چین و روسیه این را بدانند که راهبرد مشترک با ایران فقط به‌نفع ایران تمام نمی‌شود و آن دو نیز از هر پیمان راستینی با ایران سود‌ها می‌برند. ایران هژمونی امریکا را فروکوفته است. کاری که خود چین و روسیه هنوز دست‌کم در ابعاد نظامی انجام نداده‌اند. پس باید بدانند شکست هژمونی سلطان جهان تک‌قطبی قیمتی گزاف دارد که باید با پیمان‌های دقیق و راهبردی با ایران آن را بپردازند.  …