در این شرایط یک گمانهزنی پر رنگ هم مطرح میشود؛ آنکه ممکن است آمریکا به ایران حمله هستهای کند. البته مقامات ایران میگویند در صورتی که چنین اتفاقی رخ دهد، ابزارهای لازم برای رویارویی با هر نوع تهدیدی وجود دارد؛ برای مثال فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، در گفتوگویی درباره احتمال حمله هستهای آمریکا به ایران گفته است:
«من احتمال اقدام نسنجیده از سوی ترامپ را منتفی نمیدانم، اما تصور نمیکنم جرأت انجام چنین کاری را داشته باشد، چرا که چنین اقدامی میتواند جهان را وارد یک جنگ خطرناک کند. در صورت چنین اقدامی، جمهوری اسلامی ایران نیز پاسخ خواهد داد و متناسب با نوع سلاحی که علیه ایران استفاده شود، واکنش نشان خواهد داد. از سوی دیگر، کشورهای قدرتمند منطقه نیز اجازه نخواهند داد بیش از این درگیر پیامدهای اقتصادی، افزایش تورم و بحران انرژی ناشی از یک جنگ گسترده شوند و قطعاً در برابر چنین شرایطی ساکت نخواهند ماند».
مالکی در پاسخ به این پرسش که آیا منظورش از پاسخ متقابل ایران، استفاده از سلاح هستهای در صورت حمله هستهای آمریکا است، گفت: «آمریکا هرچه داشته باشد، ایران پاسخ آن را خواهد داد».در آن روی سکه اما وضعیت به کلی فرق میکند؛ به این معنا که همانطور که احتمال گسترده شدن جنگ و حتی حمله هستهای وجود دارد، هنوز درهای مذاکره بسته نشده و حتی همچنان تفاهمنامه اسلامآباد که به امضای دو رئیسجمهور ایران و آمریکا رسیده، از روی میز برداشته نشده است.
احتمال رسیدن به توافق در شرایطی تقویت میشود که بر اساس گزارشهای رسانههای آمریکایی، این کشور از یک سو با کمبود تجهیزات نظامی مواجه شده است و از سوی دیگر نگران بالارفتن قیمت نفت جهانی است. مسئله دیگر آن است که آمریکا دریافته است باز کردن تنگه هرمز با فشار نظامی محقق نمیشود. همه این شرایط دست به دست هم دادهاند که آمریکا همه تلاش خود را به کار بگیرد تا مسئله ایران را بدون حمله نظامی مجدد حل کند. کشورهای منطقه نیز در این میان بیتأثیر نیستند. اقتصاد آنها با شروع جنگ بسیار آسیب دید و عملا آنها نیز خسارت زیادی از جنگافروزی آمریکا در منطقه دیدند. به نظر میرسد کشورهای منطقه نیز بر ترامپ فشار میآورند تا هرچه سریعتر جنگ با ایران را پایان دهد.
ترامپ اختیاری از خود ندارد
ابوالفضل حسنبیگی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم، در گفتوگو با «هفت صبح» با تمرکز بر همین تحولات، به بررسی وضعیت نظامی و سیاسی ایران و آمریکا، توان بازدارندگی تهران، شرایط اسرائیل، آینده حضور آمریکا در منطقه، نقش کشورهای عربی و قدرتهای بزرگ و همچنین پیامدهای احتمالی گسترش دوباره درگیریها پرداخت و گفت: «نکته اول این است که جهان میداند ترامپ اختیار چندانی از خود ندارد و شرایط به گونهای است که اجماع بینالمللی علیه ترامپ و نتانیاهو ایجاد شده است.
ترامپ دست به بلوفهایی میزند تا طرفداران رضا پهلوی در ایران اقداماتی انجام دهند اما این در حالی است که از یکسو اپوزیسیون هم دریافته است بیش این نباید خود را متصل به ترامپ کند و از سوی دیگر ترامپ نتوانست هیچ اجماع بینالمللی به نفع خود شکل دهد. نیروی دریایی و هوایی آمریکا نیز گفتهاند که آمادگی جنگ ندارند و شرایط ارتش آمریکا هم از هم پاشیده است. از سوی دیگر، هر نوع جنگی باعث افزایش شدید قیمت نفت میشود».
بلوف میزند
او در پاسخ به این پرسش که چه قدر احتمال حمله هستهای آمریکا به ایران جدی است، بیان کرد: «بمب اتم تأثیر زیادی بر تأسیسات اقتصادی و نفتی ندارد و جایی به کار برده میشود که بخواهند نیروی انسانی را از بین ببرند. ما نیز در مقابل امکاناتی داریم که میتوانیم هزینههای جبرانناپذیری به آنها تحمیل کنیم. وضعیت ترامپ اصلا خوب نیست.
حتی در کردستان عراق نیز نیروهایی که بخواهند با ایران مقابله کنند، کم شدهاند. نیروهای داعش هم میخواستند به صنعا حمله کنند، اما حمله پیشدستانه حوثیها اقدام آنها را خنثی کرد. در این شرایط، ترامپ با دروغهای بزرگ و به روش هیتلری پیش میرود، اما الان جای این حرفها نیست و جمهوری اسلامی نیز تأسیسات مخفی دارد. بمب اتم برای آن دوران بود که یک کشور بگوید این میزان انسان را میکشم تا حکومتها بترسند، اما ما که این میزان فشار اقتصادی را تحمل کردهایم و جنگ در جنگ را دیدهایم، از این تهدیدها نمیترسیم. آمریکا فهمیده است که ایران تا اینجای کار مقدار کمی از سلاحهایش را مصرف کرده و سلاحهای مخفی بسیاری نیز در اختیار دارد.
کمکهایی که به ایران شد تا دیهگو گارسیا را زدیم، امروز هم میتوانیم قلب اروپا را بزنیم. این نکته را هم از نظر دور نداریم که امروز ۱۷۶ کشور دارند با بریکس کار میکنند و چینیها از این موقعیت استفاده میکنند و در حالی که سلاحهای آمریکا رو به پایان است، ممکن است چین به تایوان حمله کند. در این شرایط، ترامپ بلوف میزند تا دل مردم را خالی کند. اسرائیل هم بیش از سه ماه نمیتواند تحمل کند و در این وضعیت گیر کرده است. اسرائیل در جنوب لبنان زمینگیر شده است. ترامپ متعجب است که چطور ایران اینطور ایستاده است.
ارتش پاکستان هم گفت که ایران از قدرت زیادی برخوردار است. سران عرب نیز، بهرغم فشارهایی که آمریکا میآورد، روی خوش به ایران نشان میدهند. آنها مدام عذرخواهی میکنند و میگویند ما نتوانستیم در برابر یمن پیروز شویم. روحیه ما با حرفهای ترامپ تضعیف نمیشود. او میخواهد قیمت دلار در ایران بالا برود. صادرات را میزنیم. آمریکا مشغول دستوپا زدن است و دیدهاند که عراق هم نمیتواند حزبالله عراق و حشدالشعبی را خلع سلاح کند. جولانی هم گفت من توان جنگ با لبنان را ندارم و میترسد سرنگون شود».
آمریکا نمیتواند جنگ را ادامه دهد
این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی همچنین در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر اینکه رویکرد آمریکا در قبال ادامه جنگ با ایران چگونه است، مطرح کرد: «مجموعه این عوامل باعث شده تا آمریکا به این نتیجه برسد که نمیتواند جنگ را ادامه دهد. وقتی پنتاگون و رئیس حزب دموکرات در سنا میگویند که ترامپ به هیچیک از اهدافش نرسیده است، رهبر ایران را جوان کرد، ایران را نتوانست خلع سلاح کند و صنعت هستهای آن را کنترل کند و چهبسا ایران به بهترین سلاحها مجهز شده باشد، این نکات باعث شدهاند که ترامپ در معرض تندترین نقدها در آمریکا قرار بگیرد
و خودشان میدانند اگر این دفعه جنگ شود، نفت خاورمیانه به صفر میرسد و دیگر به عربستان و حتی عراق فرصت نمیدهیم تا صادرات نفت داشته باشند و حتی خودمان به دنبال صادرات نفت نخواهیم رفت. در آن صورت دیگر ملاحظه هیچ موضوعی را نخواهیم کرد. کلیه دادهها نشان میدهد آمریکا توان جنگی سنگین با ایران را ندارد و مجموعه کشورهای صادرکننده نفت فشار میآورند که ترامپ جنگی دوباره شروع نکند. خوشبختانه نیروهای رزمنده ما سلاحها را بهروزرسانی کردهاند».
تصور میکنند ما بمب اتم داریم
او درباره اینکه آمریکا در منطقه باقی میماند یا نه، ادامه داد: «آمریکاییها منطقه را ترک نمیکنند. ممکن است امتیازاتی را به ایران بدهند و در یک دهه خود را تثبیت کنند. آنها به دنبال آناند که در سوریه، لبنان و جنوب ترکیه مستقر شوند. البته ترکها، علویها و کردها به دنبال پذیرش آمریکا نیستند. کردها به دنبال حکومت مستقل هستند و نمیخواهند زیرمجموعه آمریکا محسوب شوند. اکنون تنها راه این است که آنها بدون چونوچرا شرایط ایران بپذیرند و با ایران کنار بیایند.
آنها میدانند که ایران از مسئله موشکی کوتاه نمیآید و تنگه را نیز رها نمیکند. عمان هم با ایران هماهنگ است و روزبهروز مخازن استراتژیک نفتیشان در حال کاهش است و با ادامه این وضعیت ممکن است ترامپ یا به زندان برود یا توسط خود آمریکاییها ترور شود. ترامپ باید با ایران توافق کند و توافق با ایران هم مستلزم دادن امتیازات قابلتوجه به ایران است.
نکته دیگر آن است که آمریکا میداند هر نوع ورود زمینی به کشته شدن شمار زیادی از سربازان آنها منجر میشود. از طرفی، آمریکاییها مطمئن نیستند که ایران بمب اتم دارد یا نه. از آن سو، اروپاییها تصور میکنند ما بمب اتم داریم. البته ما همواره گفتهایم که این بمب اتم را نمیخواهیم، اما تصور آنها این نیست. با این وصف، ملاحظاتی را در نظر دارند».
تفاهمنامه اسلامآباد دیگر قابل اعتنا نیست
حسنبیگی در پایان گفت: «من از برخی شهرهای زیرزمینی بازدید کردم. آمریکا یکی از شهرهای زیرزمینی را بهشدت بمباران کرده بود، اما جالب است بدانید که هیچ آسیبی ندیده بود. از طرفی آمریکا دیگر نمیتوانند لانچرهای ما را بزنند. با این اوصاف، از بمب اتم استفاده نمیکنند. مطمئن باشید در صورت حمله اتمی آمریکا به ایران همه ناوهای آنها زیر آب میروند و قیمت نفت بهطور غیرقابلتصوری بالا میرود و حتی ممکن است در آن صورت جنگ جهانی سوم راه بیفتد. در صورت ادامه جنگ، قدرت پوشالی آمریکا برای همیشه از بین میرود.
جمعیت اسرائیل هم در پی حملات گسترده ایران به یکسوم میرسد. تفاهمنامه اسلامآباد که ترامپ از آن خارج شده نیز دیگر قابل اعتنا نیست و صرفا برای خرید وقت بود. دیدیم که با یمن وارد جنگ شد و تنگه هرمز بسته شد. ایران میگوید آن تفاهمنامه باید به تعهدی بینالمللی تبدیل شود. از طرفی، مجموعه اطرافیان ترامپ همه فشار میآورند که جنگ را تمام کند.
ترامپ با معضلی روبهرو شده است که سه-چهار نفر در کنارش ماندهاند. با زدن چند پالایشگاه در منطقه، قیمت بنزین در آمریکا به ۶ دلار میرود. این یعنی انهدام کامل اقتصاد آمریکا. از آن سو، چین مخازن نفتی پر دارد و به جز ونزوئلا، از همه کشورهای نفتی هنوز نفت میخرد. با این اوصاف، آمریکا در شرایطی سخت قرار گرفته است و از همه مهمتر، ایرانیان اهل مقاومت هستند. ایرانیان وقتی جنگ شروع شد، به کشور بازمیگردند. این مقاومت در هیچ کجای دنیا قابل تصور نیست. در چنین شرایطی، ایران دست برتر را دارد».
