بازار
آیا مدرسه می‌تواند به‌جای ایجاد فشار تحصیلی و تمرکز صرف بر نمره و رتبه، به محیطی برای رشد روانی، تقویت اعتمادبه‌نفس و پرورش مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان تبدیل شود؟
در نظام ارزشیابی چه نمره محور و چه توصیفی آموزش مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و بر اساس سطح آموزش کرامت انسان‌ها شکل می‌گیرد درحالی که در نظام ارزشیابی صحیح که اتفاقاً دین نیز بر آن صحه می‌گذارد آموزش به همراه پرورش در کنار مهارت‌های زندگی سطح افراد را مشخص می‌کند. اگر این دو را در عمل از هم تفکیک کنیم، شاگرد اول‌هایی تربیت می‌شوند که شاید بالاترین سطح نمره را داشته باشند، اما به تعبیر دقیق‌تر «پرورش‌یافته» نیستند. مدرسه، ماکت و نمونک جامعه است و دانش‌آموز پرورش‌نیافته‌ای که به عنوان شاگرد اول برجسته می‌شود فردا در جامعه جایگاه مدیریتی و اجتماعی پیدا خواهد کرد و فاجعه به بار می‌آورد. آدم‌های پرورش‌نیافته باهوش از بمب اتم خطرناک‌ترند.
شاگرد اول واقعی الزاماً کسی نیست که نمرات ۲۰ یا همه گزینه‌های «خیلی خوب» را پر کرده باشد بلکه دانش‌آموزی است که در کنار پیشرفت درسی، فضایل اخلاقی، فردی و مهارت‌های اجتماعی در او رشد یافته باشد. نظام ارزشیابی نمره‌ای یک نظام تک بعدی است و اصل تفاوت فردی در آن دیده نشده است در حالی که روایتی شریف از نبی مکرم اسلام (ص) داریم که می‌فرمایند: «النَّاسُ مَعَادِنُ کَمَعَادِنِ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ» (مردم مانند معادن طلا و نقره، سرشار از ظرفیت‌های گوناگون‌اند). هر نوجوانی در یک عرصه استعداد دارد. در واقع نظام فعلی چه نمره محور و چه توصیفی به نحوی حاوی قیاس فرد با دیگران است در حالی که هیچ انسانی با دیگری قابل قیاس نیست. نظام سنجش باید ابزاری برای خودآگاهی مهارتی، شناسایی استعداد‌های فردی و تلفیق رشد اخلاقی با ارتقای تحصیلی باشد. …
