بازار
آمریکا عادت داشت درباره ایران تصمیم بگیرد؛ درباره حکومتش، ارتشش، نفتش و جایگاهی که باید در منطقه داشته باشد. اما انقلاب اسلامی این رابطه را بر هم زد و ۱۳ آبان ۱۳۵۸ این تغییر را در قلب دیپلماسی آمریکا فرو کرد. این‌بار، تحولات تهران بود که بر سرنوشت رئیس‌جمهور آمریکا سایه می‌انداخت.
جیمی کارتر می‌خواست بحران ایران را مدیریت کند، اما خودش در بحرانی گرفتار شد که نتوانست پیش از انتخابات به آن پایان دهد؛ بحرانی که در کنار مشکلات اقتصادی، به شکست او کمک کرد.
اکنون، ۴۷ سال پس از حماسه تسخیر لانه جاسوسی، بار دیگر مسیر سیاست داخلی آمریکا به تهران رسیده است. دونالد ترامپ نیز با مسئله‌ای روبه‌روست که قرار بود با نمایش قدرت حل شود، اما طولانی شدن آن، محاسبات انتخاباتی واشنگتن را به هم زده است. جنگ با ایران دیگر فقط به خاورمیانه محدود نیست؛ این جنگ به قیمت بنزین، هزینه زندگی و پرسش رأی‌دهندگان آمریکایی از کارنامه دولت پیوند خورده است.
از این زاویه، پرسش اصلی این نیست که آمریکا با ایران چه می‌کند؛ پرسش این است که ایستادگی ایران با سرنوشت سیاسی دولت آمریکا چه خواهد کرد؟
کارتر نتوانست بحران تهران را پیش از رأی‌گیری حل کند. ترامپ هم برای محدود کردن هزینه‌های جنگ علیه ایران، ناچار شده تصمیم نظامی خود را به تقویم انتخابات گره بزند و حالا باید منتظر نتایج انتخابات کنگره بماند.
تفاوت دو دوره روشن است، اما شباهت آنها نیز کم‌اهمیت نیست. قدرتی که می‌خواست برای ایران تعیین تکلیف کند، حالا بخشی از آینده سیاسی‌اش به نتیجه جنگ علیه ایران وابسته شده است.
اگر مسئله آن روز، جلوگیری از بازگشت نفوذ آمریکا پس از انقلاب بود، امروز مسئله، ایستادگی در برابر تحمیل اراده از راه جنگ است. برای فهم اینکه چگونه تهران به متغیری اثرگذار در انتخابات آمریکا تبدیل شده، باید به همان روزهایی برگردیم که ایرانیان تصمیم گرفتند قاطعانه در برابر تکرار تجربه ۲۸ مرداد بایستند.
انقلابی که خاطره کودتا را با خود داشت …
