پایگاه خبری جماران - مطهره کشاورز محمدیان: اواسط دهه هفتاد خورشیدی، در جریان پروژه دوخطه کردن راهآهن تهران - مشهد، تیغ لودرها به جان لایههای چندهزارساله «تپهحصار» دامغان افتاد. در روزهایی که دستگاههای اجرایی به دنبال پیشبرد بیسروصدای طرح بودند، یغمایی که سرپرستی کاوشهای نجاتبخشی محوطه را بر عهده داشت، خط بطلانی بر مصلحتاندیشیهای رایج کشید و با علنی کردن ابعاد این فاجعه در رسانهها، فعالیت ماشینآلات عمرانی را متوقف کرد.
این تصمیم اگرچه بخشهای ارزشمندی از این محوطه کلیدی پیش از تاریخ را نجات داد، اما بهای سنگینی برای سرپرست هیئت کاوش به همراه داشت: اخراج، بازنشستگی اجباری و تعلیق دوساله حقوق. بهایی که یغمایی بعدها با تلخی از آن یادکرد و گفت: «کاوشهایم همیشه دردسرساز بود، مثل کاوش تپهحصار که منجر به بازنشستگی اجباری و تعلیق دوساله حقوقم شد.» تاوانی که به تعبیر دکتر مهرداد ملکزاده، باستانشناس و پژوهشگر، او را به «نماد رنج باستانشناسی ایران» بدل ساخت.
همین پایمردی و تعهد بیچشمداشت به تاریخ دامغان، جایگاهی ویژه و پیوندی عمیق میان یغمایی و کنشگران این شهر رقم زده است؛ پیوندی که زمینهساز ادای احترام و تقدیرهای مکرر «خانه تسنیم دامغان» در سالهای گذشته بوده و این بار نیز در هشتاد و پنجمین بهار زندگی او، بهانهای شد برای بازخوانی شجاعت حرفهای مردی که بقای حصار را بر عافیت شغلی ترجیح داد.
یغمایی نماد رنجهای باستانشناسی ایران شد
مهرداد ملکزاده، عضو جامعه باستانشناسی ایران، در مراسم بزرگداشت هشتاد و پنجمین سالروز تولد اسماعیل یغمایی، با اشاره به جایگاه این باستانشناس پیشکسوت گفت: یغمایی فقط یک باستانشناس نبود؛ او نماد رنجهای باستانشناسی ایران شد. …
