معدن‌کاوی «محرمانه» در زیستگاه یوز 

آذرماه ۱۴۰۴، بحث اکتشاف معدن سنگ آنومالی در پناهگاه حیات‌وحش «دره انجیر» یزد مطرح شد. استدلال مدافعان این بود که برای انتقال آب خلیج فارس به منابع مالی نیاز دارند و مزایده معدن در این منطقه می‌تواند مشکلات را برطرف کند. جلسه با مهر محرمانه روی مصوبه مزایده برای پروانه اکتشاف معدنB19 به پایان رسید، اما مناقشه درباره آن حالا و نزدیک به یک سال پس از آن جلسه تازه آغاز شده است. محیط‌زیست محرمانه نیست

یک حقوقدان که ترجیح می‌دهد در این گزارش نام او ذکر نشود، به قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات اشاره می‌کند. به گفته او، در ماده ۵ این قانون اصل بر انتشار و آگاهی عمومی است و این مقوله به‌عنوان حق مردم مورد تأکید قرار گرفته است.

«بر اساس ماده ۵ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، مؤسسات عمومی مکلف‌اند اطلاعات موضوع این قانون را در حداقل زمان ممکن و بدون تبعیض در دسترس مردم قرار دهند. همچنین این ماده تبصره‌ای دارد که در آن اشاره شده است: اطلاعاتی که متضمن حق و تکلیف برای مردم است، باید علاوه بر موارد قانونی موجود، از طریق انتشار و اعلان عمومی و رسانه‌های همگانی به آگاهی مردم برسد.»

البته در این قانون هم مواردی از اصل مستثنا هستند، اما این حقوقدان مصوبه محرمانه درباره معدن‌کاوی در پناهگاه حیات‌وحش «دره انجیر» را جزو این استثناها نمی‌داند و می‌گوید: «تبصره ماده ۱۷ قانون دسترسی آزاد به اطلاعات اشعار دارد که اطلاعات مربوط به تهدیدات احتمالی محیط‌زیستی و بهداشت عمومی محرمانه نیست و از شمول مواد ۱۳ تا ۱۷ که موارد استثنا به حساب می‌آیند، جداست. به این ترتیب، هرگونه دغدغه‌مندی و نگرانی درباره زیستگاه‌ها، منابع طبیعی و زیستگاه‌های حساس ــ که معادن هم اتفاقاً در همین عرصه‌ها ایجاد می‌شوند ــ مشمول اطلاعات و تهدیدات احتمالی محیط‌زیستی شده و قابلیت محرمانگی ندارند.»

آیا می‌توان مبلغ به‌دست‌آمده از محل مزایده یک معدن را در پروژه‌ای مانند انتقال آب هزینه کرد؟ پاسخ این حقوقدان به این پرسش منفی است. او به ماده ۲۵ قانون معادن اشاره می‌کند؛ ماده‌ای که در آن آمده است: …