شنبه, ۱۳ بهمن, ۱۴۰۳ / 1 February, 2025
زندگی و آثار استاد جعفری
استاد جعفری در این باره خود میگوید: من در مرداد ماه سال ۱۳۰۴ (ه . ش) در کانون گرم خانوادهای با صفا، اما پایین از نظر سطح اقتصادی متولد شدم . پدرم درس نخوانده بود . ولی از نظر وارستگی و تقوی و صدق نمونه بود . از پیرمردهای تبریز شنیدم که میگفتند: از پدرم دروغ نشنیده بودند . این را روزی از پدرم پرسیدم . ایشان گفت: بله یادم نمیآید از سن بلوغ به این سو دروغ گفته باشم . . . . مادرم از سادات علوی یکی از خاندان بزرگ تبریز به شمار میآمد . . . او، بر خلاف پدرم، با سواد بود نخستین بار وی قرآن را به من یاد داد . حدود شش ساله بودم که به مدرسه رفتم . تحصیلات ابتدایی را در دبستان اعتماد آغاز کردم و از آن جا که قبل از ورود به مدرسه نزد مادر مقداری درس خوانده بودم، آمادگی برای رفتن به کلاس بالاتر را داشتم . بنابراین، در کلاس اول امتحانی از من گرفتند و مرا به کلاس سوم فرستادند . کلاس چهارم و پنجم را نیز در همین مدرسه گذراندم . ولی پیش از ورود به کلاس ششم، مسائلی پیش آمد که مجبور شدم دبستان را رها کنم . (۱) پس از رها کردن درس، گویا یک شب در خواب صحبت میکردم که پدرم بیدار بود و میشنود که من شعری خواندم که مضمون آن این بود: «مراد و هدف و مقصود ما را که علم بود، روزگار از دست ما گرفت» وقتی بیدار شدم .
پدرم گفت: «در خواب چه میدیدی؟» گفتم: در خواب از این که از درس محروم شدم ناراحتی داشتم، پدرم گفت: با برادر بزرگتبروید درستان را ادامه بدهید . چون مدتی بود که از نظر روحی به دروس الهی و معنوی علاقه بیشتری پیدا کرده بودم، به مدرسه «طالبیه» رفتیم . در آنجا دروس سطح مقدماتی حوزه و ادبیات را در نزد استادان بزرگواری چون سید حسن شربیانی، میرزا علی اکبر اهری، میرزا ابوالفضل سرابی و . . . خواندم . در این ایام، هم کار میکردم، هم درس میخواندم . مدتها تا ظهر کار میکردم وبعد از ظهرها به مدرسه طالبیه میرفتم . و گاهی به عکس، بعد از ظهر کار میکردم، صبحها درس میخواندم . (۲)
پس از مدتی تحصیل در مدرسه طالبیه تبریز، علاقه عجیبی به هستیشناسی پیدا کردم و چون در تبریز به حد کافی نبود، به تهران آمدم . مقداری از متن رسائل و مکاسب مانده بود که در تهران خواندم . هم چنین در درسهای مرحوم آیت الله آقا شیخ محمد رضا تنکابنی و آقا میرزا مهدی آشتیانی، و . . . شرکت میکردم . (۳)
استاد جعفری پس از حدود سه سال اقامت در تهران در سال ۱۳۲۵ به حوزه علمیه قم مشرف شده و حدود یک سال در آنجا مشغول تحصیل میشوند و از محضر بزرگانی چون آیت الله سید محمد تقی خوانساری، سید محمد حجت کوه کمری، سید صدرالدین و امام خمینی (ره) و . . . مستفیض میگردد . روزی نامهای از برادرش دریافت میکند که مادر مریض است و بیا و او را ببین . وقتی استاد جعفری خود را به تبریز میرساند . معلوم میشود مادر ده روز پیش از رسیدن نامه به دست وی از دنیا رفته است . از این رو، بسیار متاثر میشود . . . پس از مدت کوتاهی اقامت در تبریز، در سال ۱۳۲۰ (ه . ش) به اصرار آیت الله میرزا فتاح شهیدی رهسپار نجف میگردد . استاد در این باره میگوید: عمده محرک من برای رفتن به نجف مرحوم شهیدی شد . یادم میآید مقداری از وسایل راه را هم ایشان فراهم کرد . (۴) در نجف، استاد علامه جعفری به مدرسه صدر وارد میشود و بار دیگر، جلد دوم کفایه آخوند خراسانی را مطالعه و بحث میکند و در درسهای خارج آیات عظام شیخ محمد کاظم شیرازی، آیت الله خویی، آیت الله سید محمود شاهرودی، آیت الله حکیم و آیت الله سید جمال گلپایگانی و آیت الله سید عبد الهادی شیرازی و آیت الله میلانی شرکت میکند و به موازات شرکت در درسهای خارج، اصول و فقه، در محضر استادان بزرگی چون آقا شیخ صدرا قفقازی و آقا شیخ مرتضی طالقانی به فراگیری دروس فلسفی و عرفانی مشغول میشود .
پس از سه سال تحصیل در نجف اشرف، در سن ۲۳ سالگی موفق به دریافت درجه اجتهاد از سوی آیت الله شیخ کاظم شیرازی میشود . (۵) در مجموع، حدود هفده سال در نجف اقامت میکند . در این مدت علاوه بر تحصیل، به تدریس خارج فقه و اصول و دروس فلسفه و معارف و نگارش کتاب مشغول میشوند . سرانجام پس از پایان تحصیلات و تکمیل معلومات، عازم ایران میگردد . پس از بازگشتبه ایران، در قم به خدمت آیت الله بروجردی شرفیاب میشود . ایشان از استاد میخواهد تا در قم بماند و به تدریس بپردازد . از آنجا که آب قم با مزاج وی سازگار نبود، عازم مشهد میگردد . پس یک سال اقامت در مشهد به تهران بر میگردد و پس یک سفر دیگر به نجف، به توصیه استادان بزرگوارش دوباره به ایران برمیگردد و پس از بررسی نیازهای موجود علمی و فکری و فرهنگی جامعه، به جای تدریس فقه و اصول، . . . به کار پاسخ گویی به شبهات جوانان و تحقیق و تالیف میپردازد .
استاد در این باره میگویند: پس از مراجعتبه ایران، دیدم که به فقه و اصول به اندازه کافی توجه شده است ولی این جوانها سرگردانند! احساس تکلیف کردم . دیدم تقریبا به حد کافی افراد هستند که تدریس اصول و فقه را عهده دار شوند، اما در زمینههای دیگر چنین چیزی وجود ندارد . از این رو، من وظیفه خودم دیدم که خلاءهای دیگر را پر کنم . (۶) از این تاریخ به بعد، استاد از طریق تالیف و نگارش کتابهای ارزشمند و انجام سخنرانیهای مفید و آمورنده، به ارشاد مردم و دفاع از کیان فرهنگ اسلامی و بیین احکام و آموزههای دینی مشغول شدند . ره آورد این دوره پر بار از عمر گران قدر استاد جعفری، نگارش بیش از صد جلد کتاب و صدها مقاله و سخنرانی و . . . است که هر یک در حد خود به رشد و تعالی فرهنگ و اندیشههای الهی کمک میکنند و تشنه گان معارف اسلامی را سیراب میسازند . بدین وسیله، پس از عمری خدمتبه رهروان علم و حقیقت در روز پنجشنبه ۲۵ آبان سال ۱۳۷۷، جان به جان آفرین تسلیم کرد و دوستداران علم و ایمان را در سوگ جان سوز خویش عزادار ساخت . (۷)
● آثار استاد
▪ در فقه:
۱) رسائل فقهی که شامل مطالب زیر است:
ـ طهارت اهل کتاب
ـ ذبایح اهل کتاب
ـ عدم انحصار زکات در موارد نه گانه
ـ قاعده لاضرر و لاضرار
ـ حلیت و حرمت گوشت انواع حیوانات
ـ حقوق حیوانات در فقه اسلامی
ـ کیفر سرقت در اسلام
ـ مقایسه حقوق بشر در اسلام و غرب
ـ بحثی درباره امر به معروف و نهی از منکر
ـ حرمت سقط جنین
ـ مسئولیت مدنی ناشی از جرم کودکان بزهکار در فقه و حقوق اسلامی
۲) حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام و غرب (فارسی و انگلیسی)
۳) الرضاع
▪ در فلسفه:
۱) جبر و اختیار
۲) مجموعه مقالات که شامل موضوعات زیر است:
ـ برهان کمالی دکارت بر وجود خداوند
ـ برهان کمالی (وجویی) در اثبات خدا
ـ هدف زندگی
ـ مقدمه ای بر مفهوم فلسفه مالکیت
ـ حرکت و تحول
ـ حرکت و تحول از دیدگاه قرآن
ـ طبیعت و ماورای طبیعت
ـ علم در خدمت انسان
ـ رابطه علم و حقیقت
ـ علم و عرفان از دیدگاه ابن سینا
ـ علم از دیدگاه اسلام
ـ امید و انتظار
۳) ارتباط انسان و جهان
۴) ایده آل زندگی و زندگی ایده آل
۵) نقد نظریات دیوید هیوم در چهار موضوع فلسفی
ـ مفاهیم و اندیشه های مجرد
ـ خویشتن
ـ علیت
ـ استی و بایستی
۷) بررسی و نقد برگزیده افکار راسل
۸) زیبایی وهنر از دیدگاه اسلام
۹) حکمت اصول سیاسی اسلام (فلسفه سیاسی اسلام) این کتاب ترجمه و تفسیر فرمان مبارک حضرت امیر المؤمنین (ع) به مالک اشتر است.
۱۰) بررسی و نقد کتاب (سرگذشت اندیشه ها) که مهمترین کتاب آلفرد نورث وایتهد در فلسفه مغرب زمین است.
۱۱) پیام خرد، این کتاب حاوی تعدادی از سخنرانی های بین المللی می باشد که به عنوان نمونه می توان به سخنان ایشان تحت عنوان (تقسیم بندی فلسفه ها) در یونان در دانشگاه آتن اشاره نمود.
پس از این سخنرانی و بیان این تقسیم بندی جدید در فلسفه، آقای پروفسور «موچوبولوس» استاد بزرگ فلسفه در دانشگاه آتن درباره استاد علامه جعفری این مطالب را بیان کرد: همان گونه که در معرفی استاد گفتم: ایشان بسیار عمیق به مسائل می نگرند. امروز شما آقایان و خانم ها با سخنرانی علامه جعفری می توانید این موضوع را تأئید کنید که استاد علامه جعفری تقسیم بندی جدیدی را که برای علم و فلسفه و انواع آن مطرح کرده اند بسیار جالب است و با توجه به افکار ایشان می توان خطوط اصلی فلسفه و وظایف آینده فیلسوف را تعیین کرد.
۱۲) فلسفه دین
۱۳) تحقیقی در فلسفه علم
۱۴) فلسفه و هدف زندگی
۱۵ـ فلسفه و نقد سکولاریزم
۱۶) مقدمه ای بر فلسفه
۱۷) مولوی و جهان بینی ها
۱۸) تعاون الدین و العلم
۱۹) الامر بین الامرین
۲۰) نهایت الادراک الواقعی بین الفلسفه القدیمه و الحدیثه
۲۱) آفرینش و انسان
۲۲) موسیقی از دیدگاه فلسفی و روانی
▪ در عرفان:
۱) عرفان اسلامی
۲) آیا شریعت طریقت و حقیقت با یکدیگر متفاوتند؟
۳) نیایش امام حسین (ع) در صحرای عرفان (به زبان فارسی و عربی)
۴) تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی (۱۵ جلد)
۵) حضرت علی (ع) و عرفان
۶) علل و عوامل جذابیت سخنان مولوی
▪ در علم النفس:
۱) آیا جنگ در طبیعت انسان است؟
۲) وجدان
▪ در معارف اسلامی:
۱) ترجمه و تفسیر نهج البلاغه (۲۷ جلد)
۲) ترجمه کامل نهج البلاغه (۱ جلد)
۳) انسان در دیدگاه قرآن
۴) مبدا اعلا
۵) امام حسین (ع) شهید فرهنگ پیشرو انسانیت
۶) شناخت انسان در تصعید حیات تکاملی
۷) علم از دیدگاه علی
۸) علم و دین در حیات معقول
۹) اخلاق و مذهب
۱۰) شناخت از دیدگاه علمی و قرآن
▪ در ادبیات و تحقیقات در مبانی آنها:
۱) سه شاعر (حافظ، سعدی، نظامی)
۲) حکمیت و اخلاق و عرفان در شعر نظامی گنجوی (به زبان فارس یو روسی)
۳) تحلیل شخصیت خیام (بررسی آرا فلسفی، ادبی، علمی و دینی)
۴) از دریا به دریا (کشف الابیات مثنوی مولوی در ۴ جلد)
▪ در مباحث علمی:
۱) عمل تجوید ذهن
۲) بحثی در قانون تعادل در روش تجزیه ای و ترکیبی
۳) دانش ها و ارزش ها در مجرای قوانین علمی
▪ در مدیریت:
۱) انگیزش مدیریت در اسلام و نقد انگیزش های معاصر
▪ در فرهنگ:
۱) فرهنگ پیرو ـ فرهنگ پیشرو
۲) طرحی برای انقلاب فرهنگی
پی نوشت ها:
۱ . ماهنامه رشد، ش ۱۱۳، ص ۵ .
۲ . همان، ص ۶ .
۳ . همان، ص ۶ .
۴ . مفاخر آذربایجان، ج ۲، ص ۷۶۲ .
۵ . آفاق مرزبانی، ص ۴۳ .
۶ . روزنامه اطلاعات، ۲۷ آبان، ۷۸ .
۷ . مجله دیدار آشنا، شماره ۳۰
ایران مسعود پزشکیان دولت چهاردهم پزشکیان مجلس شورای اسلامی محمدرضا عارف دولت مجلس کابینه دولت چهاردهم اسماعیل هنیه کابینه پزشکیان محمدجواد ظریف
پیاده روی اربعین تهران عراق پلیس تصادف هواشناسی شهرداری تهران سرقت بازنشستگان قتل آموزش و پرورش دستگیری
ایران خودرو خودرو وام قیمت طلا قیمت دلار قیمت خودرو بانک مرکزی برق بازار خودرو بورس بازار سرمایه قیمت سکه
میراث فرهنگی میدان آزادی سینما رهبر انقلاب بیتا فرهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سینمای ایران تلویزیون کتاب تئاتر موسیقی
وزارت علوم تحقیقات و فناوری آزمون
رژیم صهیونیستی غزه روسیه حماس آمریکا فلسطین جنگ غزه اوکراین حزب الله لبنان دونالد ترامپ طوفان الاقصی ترکیه
پرسپولیس فوتبال ذوب آهن لیگ برتر استقلال لیگ برتر ایران المپیک المپیک 2024 پاریس رئال مادرید لیگ برتر فوتبال ایران مهدی تاج باشگاه پرسپولیس
هوش مصنوعی فناوری سامسونگ ایلان ماسک گوگل تلگرام گوشی ستار هاشمی مریخ روزنامه
فشار خون آلزایمر رژیم غذایی مغز دیابت چاقی افسردگی سلامت پوست