در همین حال، اگرچه شاخص بارش کشور در محدوده نرمال قرار دارد، اما تفاوت قابل توجه شرایط منابع آب در مناطق مختلف، بهویژه وضعیت سدهای تهران، ضرورت توجه جدی به مدیریت منابع و مصرف آب را دوچندان کرده است. عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور، در نشست خبری خود آخرین وضعیت منابع آب، سدهای تهران، تنش آبی شهرها، دریاچه ارومیه، حقابه هیرمند و برنامههای وزارت نیرو برای مواجهه با سیلابهای احتمالی را تشریح کرد.
بزرگزاده با اشاره به وضعیت بارشهای کشور اظهار کرد: ارتفاع کل ریزشهای جوی کشور ۲۳۷.۹ میلیمتر است و از نظر شاخص بارش کشوری، کشور در شرایط نرمال قرار دارد، اما نرمال بودن وضعیت بارش در مقیاس کشوری به معنای یکسان بودن شرایط آبی در همه مناطق نیست.
وی با تأکید بر محلی بودن مسئله آب افزود: ایران دارای اقلیمها و شرایط جغرافیایی متنوعی است و نمیتوان شرایط آبی یک منطقه را به کل کشور تعمیم داد.
تهران در صدر مناطق دارای تنش آبی
سخنگوی صنعت آب کشور گفت: تهران، البرز، خراسان رضوی با تأکید بر مشهد و استان مرکزی از جمله مناطقی هستند که در صدر مناطق دارای تنش آبی قرار دارند.
وی افزود: در مجموع، ۵۸ شهر از حدود یکهزار و ۴۰۰ شهر مهم کشور با تنش آبی مواجه هستند و حدود ۱۲ استان کاهش بارش دارند که حدود ۳۵ میلیون نفر از جمعیت کشور را دربر میگیرد.
بزرگزاده با اشاره به وضعیت سال گذشته گفت: سال گذشته حدود دو سوم کشور با کاهش بارش مواجه بود و حدود ۶۵ میلیون نفر در معرض تنش آبی قرار داشتند، اما امسال شرایط متفاوت است و حدود ۳۵ میلیون نفر در مناطق دارای تنش آبی قرار دارند.
سدهای تهران فقط ۲۶ درصد پر هستند
بزرگزاده درباره وضعیت سدهای تهران اظهار کرد: درصد پرشدگی سدهای تهران ۲۶ درصد است. درصد پرشدگی سد طالقان ۴۹ درصد، سد امیرکبیر ۸۶ درصد، سد ماملو ۱۳ درصد، سد لتیان ۵۴ درصد و سد لار ۶ درصد است.
وی افزود: سدهایی که نیروگاه دارند، مانند سد امیرکبیر و لتیان، درصد پرشدگی بالاتری دارند، در حالی که سدهایی مانند ماملو و لار درصد پرشدگی پایینتری دارند.
سخنگوی صنعت آب کشور تأکید کرد: در حالی که درصد پرشدگی سدهای کشور ۵۳ درصد است، نمیتوان این قضاوت کشوری را درباره تهران اعمال کرد و وضعیت منابع آب تهران باید بهصورت جداگانه مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین گفت: سد دز در استان خوزستان ۷۵ درصد و سد کرخه ۵۰ درصد پرشدگی دارند. موجودی مخزن سد دز یکهزار و ۹۹۶ میلیون مترمکعب و موجودی مخزن سد کرخه ۲ هزار و ۴۹۵ میلیون مترمکعب است.
افزایش ۶.۹ میلیارد مترمکعبی آب مخازن کشور
بزرگزاده گفت: حجم آب موجود در مخازن کشور حدود ۲۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب است، در حالی که این میزان در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب بود. بنابراین حجم آب موجود در مخازن کشور نسبت به سال گذشته حدود ۶.۹ میلیارد مترمکعب افزایش یافته است.
بیش از ۱۱ هزار مگاوات برقآبی وارد مدار شد
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به نقش نیروگاههای برقآبی در تأمین انرژی کشور اظهار کرد: بیش از ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نصبشده برقآبی داریم و حدود ۱۱ هزار مگاوات قدرت را در یک زمان از نیروگاههای برقآبی دریافت کردیم.
وی افزود: در شرایطی که کشور با آسیب به برخی منابع انرژی و نیروگاهها مواجه بود، نیروگاههای برقآبی به کمک شبکه آمدند. اگر حجم فعلی مخازن حفظ شود و کشور با کمبود شدید سوخت مواجه نشود، نیروگاههای برقآبی میتوانند در تأمین انرژی زمستان نیز مشارکت داشته باشند.
حجم آب دریاچه ارومیه به حدود ۳ میلیارد مترمکعب رسید
بزرگزاده درباره وضعیت دریاچه ارومیه گفت: حجم آب دریاچه در دوم شهریور به حدود ۳ میلیارد مترمکعب رسیده است، در حالی که این میزان در مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۷۰ میلیون مترمکعب بود. حجم آب دریاچه نسبت به سال گذشته حدود ۲.۶ میلیارد مترمکعب افزایش یافته است. این بهبود نباید موجب ایجاد این تصور شود که دیگر نیازی به مدیریت مصرف وجود ندارد. برای نجات دریاچه ارومیه، کاهش حدود ۴۰ درصدی مصرف آب کشاورزی و مدیریت سطح اراضی کشاورزی همچنان ضروری است.
وی تراز اکولوژیک دریاچه ارومیه را ۱۲۷۴.۱۰ متر اعلام کرد و گفت: در این تراز، وسعت دریاچه حدود ۴۶۳۵ کیلومترمربع و حجم آب آن حدود ۱۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب خواهد بود. با حجم فعلی حدود سه میلیارد مترمکعب، حدود ۱۲ میلیارد مترمکعب تا حجم موردنظر در تراز اکولوژیک فاصله وجود دارد.
ایران هنوز تمام حقابه هیرمند را دریافت نکرده است
سخنگوی صنعت آب کشور درباره منابع آبی مشترک با کشورهای همسایه اظهار کرد: ایران هنوز تمام حقابهای را که باید دریافت میکرده، دریافت نکرده است، اما ورودی آب به رودخانه هیرمند در سال جاری نسبت به چند سال گذشته بهطور نسبی بسیار بیشتر بوده است. این وضعیت تحت تأثیر روابط میان دو کشور و تلاشهای وزارت نیرو و وزارت امور خارجه شکل گرفته است و انتظار ایران این است که کشور همسایه بر اساس عرف تاریخی و بینالمللی نسبت به رهاسازی آب اقدام کند.
بزرگزاده تأکید کرد: توسعه در بالادست هریرود و هیرمند باید به گونهای باشد که بهرهبرداری تاریخی از منابع آب مختل نشود و کانونهای جمعیتی و تمدنی مناطق پاییندست با تهدید مواجه نشوند.
آمادگی وزارت نیرو برای سیلابهای پاییزی
بزرگزاده با اشاره به احتمال وقوع بارشهای شدید و سیلاب در برخی مناطق کشور گفت: پیشبینیهای اقلیمی، احتمال وقوع سیلاب در برخی مناطق را نشان میدهد، اما این پیشبینیها احتمالی هستند و قطعی نیستند. وزارت نیرو برای مواجهه با سیلابهای احتمالی پاییزی، دستورالعملهای لازم را به دستگاههای مرتبط ابلاغ کرده و بر پاکسازی آبراههای شهری و رفع گرفتگی مجاری تأکید شده است.
سخنگوی صنعت آب کشور از شهروندان خواست با توجه به پیشبینیهای هواشناسی از قرار گرفتن در بستر و حریم رودخانهها خودداری کنند و وسایل و سرمایههای خود را در مسیر رودخانهها قرار ندهند.
عملکرد دولت چهاردهم در بخش آب
وی در ادامه به بخشی از اقدامات و پروژههای حوزه آب اشاره کرد و گفت: ۱۶ سد ملی و استانی بهرهبرداری و آبگیری شده و حجم سدهای ملی بهرهبرداری و آبگیریشده ۸۷۴ میلیون مترمکعب است.
بزرگزاده افزود: ۱۷ سد نیز برای افتتاح و آبگیری در سال ۱۴۰۵ آماده شدهاند که حجم مخزن آنها ۱۳۳۰.۷۷ میلیون مترمکعب است. در بخش مدیریت برداشت و بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی، ۳۵۰۰ میلیون مترمکعب مدیریت شده و ۷۰۵۹۶ هکتار شبکه آبیاری و زهکشی احداث و آباندازی شده است.
به گفته سخنگوی صنعت آب کشور، ظرفیت طرحهای آبرسانی افتتاحشده و آماده افتتاح نیز ۷۹۸۷۴۴ مترمکعب در روز است و ۳۱۲۴۴ دستگاه کنتور برای تجهیز چاهها به ابزار اندازهگیری هوشمند مورد استفاده قرار گرفته است.
وضعیت سد طالقان
بزرگزاده همچنین درباره وضعیت سد طالقان گفت: این سد در دوم شهریور ۱۴۰۵ حدود ۲۵ میلیون مترمکعب آب داشته، در حالی که این میزان در دوم شهریور سال ۱۴۰۴ حدود ۴۹ میلیون مترمکعب بوده است.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده برای آبگیری سدهای طالقان و امیرکبیر گفت: با وجود شرایط دشوار، آبگیری این سدها انجام شده و تلاش شده است شبکه تأمین آب پایدار بماند.
بزرگزاده همچنین درباره تأمین آب مناطق مختلف و برخی مسائل مربوط به مناطق آزاد نیز توضیحاتی ارائه کرد و بر ضرورت تداوم ارائه خدمات آبرسانی به مردم تأکید کرد.
