دولت چهاردهم به ریاست مسعود پزشکیان در حالی نخستین سال فعالیت خود را پشت سر گذاشت که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در یکی از پیچیدهترین و پرتنشترین مقاطع چند دهه اخیر قرار داشت. این پیچیدگی هم به دلیل برخی مسائل داخلی و هم جنگ تحمیل شده بر ایران، سبب شد که به تعبیر «نصرت الله تاجیک» ایران فرصتی برای طراحی در سیاست خارجی خود نداشته باشد.
با این همه و به گفته این دیپلمات بازنشسته مدیریت تنش، یارگیری دیپلماتیک، جلوگیری از شکلگیری اجماع علیه ایران و تلاش برای حفظ روابط با کشورهای منطقه، در کنار مواجه با پیامدهای جنگ و تحولات امنیتی، بخش مهمی از مسئولیت دستگاه دیپلماسی در این دوره بود. وزارت خارجه در شرایطی که با مشکلات ساختاری، پروندههای باز و محدودیتهای متعدد مواجه بود، توانست با بالا نگاه داشتن پرچم دیپلماسی، استفاده از ظرفیتهای جدید بازدارندگی و یارگیری در عرصه بینالمللی، از یکی از دشوارترین مقاطع سیاست خارجی کشور عبور کند. متن کامل گفتوگوی ایرنا با این تحلیلگر مسائل بینالملل به شرح زیر است.
هم مردم و هم دولت از شهریور سال گذشته تاکنون، شرایط بسیار سخت و جنگی تمام عیار را تجربه کردند. در این میان دستگاه وزارت امور خارجه تلاش کرد تا ابتدا مانع این جنگ شود و سپس برای پایان دادن به آن، به میدان آمد. اگر بخواهیم عملکرد دستگاه دیپلماسی را در این یکسال و در دو مقطع شهریور تا اسفند سال گذشته و نیز اسفند تا امروز بررسی کنیم، چه نقاط ضعف و قوتی را میتوان با توجه به مجموع ممکنات و مقدورات برشمرد؟
در نظر داشته باشید که درباره دورهای صحبت میکنیم که دو شاخصه اصلی دارد؛ نخست، تکانهای در جهان و در سطح بینالمللی برای جابهجایی قدرتها، یارگیری، بلوکبندی و تاسیس دوران جدید اتفاق افتاده است که ایران نیز به دلیل نقش و اهرمهایش در خاورمیانه، همکاری نظامی ایران و روسیه، تأثیرات آن بر جنگ روسیه و اوکراین و دلایل و اهداف دیگر، موضوع این تغییر قرار گرفته است. …
