تولد زرتشت یکی از نقاط‌ عطف در تاریخ ایران باستان به شمار می‌رود. داستان متولد شدن این پیامبر ایرانی و چالش‌هایی که در مسیر ابلاغ دین زرتشتی داشته است، داستا...

تولد زرتشت یکی از نقاط‌ عطف در تاریخ ایران باستان به شمار می‌رود. داستان متولد شدن این پیامبر ایرانی و چالش‌هایی که در مسیر ابلاغ دین زرتشتی داشته است، داستان جالب‌توجهی است.

تولد زرتشت یکی از نقاط عطف در تاریخ ایران باستان به شمار می‌رود. داستان متولد شدن این پیامبر ایرانی و چالش‌هایی که در مسیر ابلاغ دین زرتشتی داشته است، جالب توجه است.

تولد زرتشت یکی از نقاط‌ عطف در تاریخ ایران باستان به شمار می‌رود. داستان متولد شدن این پیامبر ایرانی و چالش‌هایی که در مسیر ابلاغ دین زرتشتی داشته است، داستان…

تولد زرتشت یکی از نقاط‌ عطف در تاریخ ایران باستان به شمار می‌رود. داستان متولد شدن این پیامبر ایرانی و چالش‌هایی که در مسیر ابلاغ دین زرتشتی داشته است، داستان جالب‌توجهی است.

تولد زرتشت یکی از نقاط‌ عطف در تاریخ ایران باستان به شمار می‌رود. داستان متولد شدن این پیامبر ایرانی و چالش‌هایی که در مسیر ابلاغ دین زرتشتی داشته است، داستان جالب‌توجهی است.

پژوهش محققان دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد تولید فولاد کرومیوم، نزدیک به آنچه امروز به‌عنوان فولاد ابزاری می‌شناسیم، نخستین‌بار در ایران و حدود قرن یازدهم میلادی انجام شده است. این یافته تاریخچه فولاد کرومیوم را نزدیک به یک هزاره عقب می‌برد و جایگاه ایران را در تاریخ فناوری فلزات پررنگ‌تر می‌کند.

پژوهش محققان دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد تولید فولاد کرومیوم، نزدیک به آنچه امروز به‌عنوان فولاد ابزاری می‌شناسیم، نخستین‌بار در ایران و حدود قرن یازدهم میلادی انجام شده است. این یافته تاریخچه فولاد کرومیوم را نزدیک به یک هزاره عقب می‌برد و جایگاه ایران را در تاریخ فناوری فلزات پررنگ‌تر می‌کند.

تاریخ ابداع فولاد کرومیوم در ایران به قرن یازدهم میلادی بازمی‌گردد.

ارفعی با دهه‌ها کوشش در خوانش متون میخی و ترجمه لوح‌های تخت جمشید، سهمی ماندگار در زنده‌کردن حافظه مکتوب ایران باستان بر جای گذاشت.

پژوهش محققان دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد تولید فولاد کرومیوم، نزدیک به آنچه امروز به‌عنوان فولاد ابزاری می‌شناسیم، نخستین‌بار در ایران و حدود قرن یازدهم میلادی انجام شده است. این یافته تاریخچه فولاد کرومیوم را نزدیک به یک هزاره عقب می‌برد و جایگاه ایران را در تاریخ فناوری فلزات پررنگ‌تر می‌کند.

ما در اوستایی واژه «ایران ویج» داریم... به سرزمینی اطلاق می‌شده که پیشتر از آن محل سکونت ایرانی‌ها بوده. واژه خود ایران از کلمه ariya میاد و این ariya که در نوشته‌های بیستون با آن روبه‌رو می‌شویم اول بار به معنی «آزاده»، «نجیب»، «شریف» و... است.

عبدالمجید ارفعی بیش از چهار دهه عمرش را صرف رمزگشایی از هزاران لوح گلی خاموشی کرد که هزاران سال زیر خاک تخت جمشید مدفون بودند؛ او تنها متخصص باقی‌مانده زبان ایلامی در ایران بود که امروز رخ در نقاب خاک کشید.

دکتر ارفعی در سال ۱۳۵۸ یا ۱۳۵۹ مازاد تشخیص داده شد. من اصلاً نمی‌خواهم بگویم چرا و به چه صورتی. آن‌چه می‌خواهم بگویم این است که خسارتی فرهنگی به پژوهش ایرانی وارد شد... چون از نزدیک شاهد بودم...

پژوهش محققان دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد تولید فولاد کرومیوم، نزدیک به آنچه امروز به‌عنوان فولاد ابزاری می‌شناسیم، نخستین‌بار در ایران و حدود قرن یازدهم میلادی انجام شده است. این یافته تاریخچه فولاد کرومیوم را نزدیک به یک هزاره عقب می‌برد و جایگاه ایران را در تاریخ فناوری فلزات پررنگ‌تر می‌کند.

پژوهش محققان دانشگاه کالج لندن نشان می‌دهد تولید فولاد کرومیوم، نزدیک به آنچه امروز به‌عنوان فولاد ابزاری می‌شناسیم، نخستین‌بار در ایران و حدود قرن یازدهم میلادی انجام شده است. این یافته تاریخچه فولاد کرومیوم را نزدیک به یک هزاره عقب می‌برد و جایگاه ایران را در تاریخ فناوری فلزات پررنگ‌تر می‌کند.

ابوریحان بیرونی در کتاب «آثارالباقیه» می‌نویسد که در این روز مردان و زنان به یکدیگر بخشش می‌کردند. همچنین از سپندارمذ به ‌عنوان ایزد موکل بر زمین و پشتیبان زنان پارسا و درستکار یاد می‌کند.

محققان دانشگاه کالج لندن کشف کردند که تاریخ ابداع فولاد کرومیوم در ایران به قرن یازدهم میلادی بازمی‌گردد.

اصفهان-همزمان با اصلاح معابر اطراف مسجد جامع عتیق اصفهان، باستان‌شناسان خواستار ثبت علمی هر متر خاک‌ هستند؛ فرصتی که می‌تواند روایت تازه‌ای از ایران و تاریخ اصفهان ارائه کند.

مجموعه «اندیشه ایران» یک پروژه پژوهشی میان‌رشته‌ای است که در قالب ۱۱ جلد مستقل تدوین شده و تاریخ ایران را از ایران باستان تا دوره صفوی مورد بررسی قرار می‌دهد. در این مجموعه، «ایران» نه صرفاً به‌عنوان یک واحد سیاسی، بلکه به‌مثابه یک ایده تاریخی، فرهنگی و تمدنی مطالعه شده است.

کتیبه بیستون از نظر زبانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. داریوش برای نخستین‌بار فارسی باستان را به عنوان زبان نوشتاری رسمی به کار برد و آن را در کنار ایلامی و اکدی ثبت کرد.

خسرو معتضد با بررسی نمادهای تاریخی پرچم ایران از دوران باستان تا مشروطه، تأکید می کند که این نمادها عمدتاً برگرفته از سنت های اسطوره ای و فرهنگی پیش از اسلام بوده و نشان شیر و خورشید حاصل تلفیق باورهای نجومی و مذهبی در تاریخ ایران است.

سپندارمذگان یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که با معنایی عمیق از عشق، زمین و زن در تاریخ ایران باستان شکل گرفته و زمان دقیق و داستان آن هنوز برای بسیاری

سنگ ‌نگارهٔ زن ایلامی و ندیمه، از معنادارترین آثار بازمانده از تمدن ایلام است و اطلاعاتی مهم درباره جایگاه زن در ایران باستان ارائه می‌دهد.

ابراهیم پورداوود در رشت متولد شد و همه عمرش را صرف خدمت به ایران و مردم ایران نمود. او نخستین اوستاشناس در تاریخ ایران بود و علاوه‌بر اهمیت فرهنگی‌ای که داشت، در حوزه سیاست نیز خدمات و ازخودگذشتگی‌های شایانی داشت.

با تلاش دکتر حسین صدیقیان، عضو هیئت علمی گروه تاریخ و باستان‌شناسی دانشگاه لرستان، در راستای تهیه پژوهش‌های کاربردی، با همکاری موزه ملی ایران، آثار سفالی دوران اسلامی ایران، به طور کامل، مورد مطالعه و گونه‌شناسی قرار گرفت و در قالب یک اثر جامع، آماده عرضه به جامعه‌ی باستان‌شناسان کشور شد.

یکی از دلاورترین شخصیت‌های زن در تاریخ اساطیر ایران و جهان، بدون شک بانوگشسب است. باوجوداینکه هرگز در شاهنامه نامی از این شخصیت مهم به‌میان نیامده، اما روایت‌های بسیاری درمورد او وجود دارد.

نیروهای شر در اساطیر ایران باستان، پیچیدگی‌های زیادی دارند. ازاین‌گذشته، گستره مفهوم شر نیز گستره بسیار پهناوری است. بااین‌حال سه نیروی اصلی شر در تاریخ اساطیری ایران وجود دارند که در کنار یکدگیر، می‌توانند به‌خوبی معرف ماهیت شر ازمنظر اساطیری آن باشند.

«شیر و خورشید» نمادی که این روزها بحث‌برانگیز شده، خاستگاهی ایرانی دارد که بنابر مستندات و کتیبه‌های شناسایی شده، نمی‌توان آن را در حصار یک دوره تاریخی یا یک خوانش واحد، محصور کرد. اما ردپای این نماد تا کجا شناسایی شده است؟

یک پژوهشگر تاریخ اسلام گفت: در مقاطع مختلف تاریخی، از دوران باستان تا پس از ورود اسلام، ملت ایران علی‌رغم اشغال‌ها و سلطه‌های سیاسی، هویت فرهنگی و دینی خود را حفظ کرده و در برابر سلطه‌جویی قدرت‌های غربی ایستادگی کرده است.

مرتضی عرب‌زاده سربنانی، پژوهشگر ایران باستان چنین نوشته است: شیر و خورشید یکی از کهن‌ترین نمادهای تاریخ بشر است که قدمتی چند هزار ساله دارد. اما قدمت حضور آن بر پرچم‌های ایران از چند صد سال فراتر نمی‌رود.

نیروهای شر در اساطیر ایران باستان، پیچیدگی‌های زیادی دارند. ازاین‌گذشته، گستره مفهوم شر نیز گستره بسیار پهناوری است. بااین‌حال سه نیروی اصلی شر در تاریخ اساطیری ایران وجود دارند که در کنار یکدگیر، می‌توانند به‌خوبی معرف ماهیت شر ازمنظر اساطیری آن باشند.

کهن‌ترین شاهدی که از نماد شیر و خورشید به دست آمده است، یک مُهر تقریباً پنج هزار ساله متعلق به تمدن جیرفت است.

در سال 1361 خورشیدی در نزدیکی شهر بهبهان در خوزستان به طور اتفاقی شیئی استثنایی کشف شد که امروزه با نام «حلقه قدرت ارجان» شناخته می‌شود.

آتوسا برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین زن در تاریخ ایران باستان است و سردیس او که با فیروزه ساخته شده، از ارزشمندترین آثار باستانی ایران است.

اقتصادنیوز: یافته‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که نام شیراز یا شکل‌های کهن آن، مانند «تیرازیس» (Tiraziš) یا «شیرازیس»، در الواح ایلامی مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد دیده می‌شود.

کشف یک تاریخ‌نامه مسیحی که قدمت آن به اوایل قرن هشتم میلادی بازمی‌گردد، نور تازه‌ای بر تحولات سیاسی و مذهبی دوران گذار از اواخر عهد باستان تا ظهور اسلام می‌افکند. این دست‌نوشته که در اصل به زبان سریانی نوشته شده و بعدها به عربی ترجمه شده است، توسط پژوهشگران آکادمی علوم اتریش در صومعه سنت کاترین در مصر …

مهم‌ترین کتیبه فارسی باستان کتیبه بیستون (بهستان=بغستان) است که به فرمان داریوش در دل کوه بیستون کنده شده است. این کتیبه که به تنهایی چندین برابر بقیه نوشته‌ها و کتیبه‌های دیگر فارسی باستان لغات و مواد زبانی در بردارد، علاوه بر ارج و ارزشی که در بررسی تاریخ زبان فارسی داراست، از جهت اشتمال بر حقایق …

فرارو نوشت: بهرام یا وِرِثرَغنَه، از مهم‌ترین ایزدان تاریخ اساطیر ایران است. او درکنار همه ویژگی‌های خارق‌العاده‌ای که دارد، از فره‌ای ایزدی برای پیروز گرداندن دوست‌دارانش در برابر دشمنانشان برخوردار است.

در نزدیکی شهر تاریخی بمپور در سیستان و بلوچستان، قلعه‌ای باستانی قرار دارد که نمادی از قدرت نظامی و فرهنگ ایران باستان به‌ شمار می‌رود.

یافته‌های نیبور تنها به باستان‌شناسی محدود نمی‌شود. سفرنامه او اطلاعات ارزشمندی درباره اوضاع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی پوشش و آرایش مردم ایران در عصر کریم‌خان زند ارائه می‌دهد. به همین دلیل، مطالعه تاریخ اجتماعی ایران در این دوره، بدون مراجعه به سفرنامه نیبور، ناقص خواهد بود.

سروش یکی از مهم‌ترین ایزدان ایرانی در تاریخ اساطیر ایران باستان است. نام او با مفاهیمی ازقبیل دشمنی با دروغ، پیام‌رسانی و اطاعت گره خورده است.

سروش یکی از مهم‌ترین ایزدان ایرانی در تاریخ اساطیر ایران باستان است. نام او با مفاهیمی ازقبیل دشمنی با دروغ، پیام‌رسانی و اطاعت گره خورده است.

فلزنگاره نیایش آفتاب یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های هنر فلزکاری دوران کهن در ایران به شمار می‌رود و اکنون در موزه لوور نگاه داشته می‌شود.

آرمان امروز : برای درک ابعاد نابودی این خانه تاریخی، باید جایگاه کوهبنان را در منظومه تاریخ و تمدن ایران شناخت. شهرستان کوهبنان که آن را بام‌فرهنگی استان کرمان می‌خوانند یکی از مناطق مهم تاریخی در ایران و گنجینه‌ای از جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی کمیاب است. طبق بررسی‌های باستان‌شناسی، سکونت در این منطقه …

تپه سیلک در کاشان یکی از کهن‌ترین و مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی در جهان است اما به دلیل بی کفایتی متولیان در فهرست یونسکو ثبت نشده است.

بندر تاریخی سیراف، یکی از کهن‌ترین بنادر به‌عنوان گواهی زنده از نقش ایران در دریانوردی و تعامل با جهان باستان در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد و در انتظار ثبت نهایی است.

کتاب مقدس کتابی واحد نیست، یعنی اثری نیست که در برهه‌ای از زمان به دست نویسنده‌ای واحد نوشته شده باشد، بلکه یک کتابخانه است؛ گلچینی از کتاب‌های کوتاه با نویسندگان مختلف از حدود ۱۰۰۰ ق.م تا ۲۰۰ ق.م که هریک در واکنش به مسائل و شرایط تاریخی خودشان نوشته شده‌اند. درنتیجه کتاب مقدس سبک و پیام واحدی ندارد …

پلدختر و معمولان از غنی‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده ‌ترین پهنه‌های تاریخی، باستان‌شناسی و طبیعی کشور در استان لرستان است. از رخ نمایی غار کلماکره و شناخت بخشی از تاریخ تاریک ایران از کتیبه های نوشتاری ظروف به دست آمده در غار کلماکره تا طولانی‌ترین پل باستانی تاریخ جهان در پلدختر و پل‌هایی که در …

ایرانیان نخستین ملتی هستند که توانستند هم حکومت برقرار کنند و هم قانونمند باشند و هم اخلاق برتر مملکت‌داری را ارائه بدهند.

ارگ بم مجموعه‌ای عظیم از سازه‌های خشتی و یک شهر قلعه‌ای است که در سطح ملی و جهانی شناخته شده است. بخشهایی از آن در زلزله سال 1380 فرو ریخت.

کتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی، اثری است که برای نخستین‌بار تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه به‌ صورت مستقل و منسجم بررسی می‌کند.  

ادیان و اساطیر مختلف جهان، تصاویر گوناگونی را از بهشت و جهنم به منصه‌ظهور می‌گذارند. دراین‌بین، به نظر می‌رسد که اساطیر ایران تاثیر بسیار زیادی بر شکل‌گیری این تصاویر در تاریخ دین و اسطوره داشته‌اند.

در شرایطی که با پیگیری مجدانه مردم محلی و رسانه‌ها، مسجد کازرونی واقع در خیابان عباس آباد اصفهان ثبت ملی شده و پس از روزها تجربه دلهره های تخریب، زمینه شادی دوست داران میراث فرهنگی اصفهان را فراهم آورد، متاسفانه مسجد سید به عنوان بنای ارزشمند دوره قاجار هنوز یک قدم نیز ثبت ملی نزدیک نشده است!

جمشید یکی از مهم‌ترین چهره‌ها در تاریخ اساطیر ایران به شمار می‌رود. دوران حکومت او، دورانی سرشار از آرامش و رشد بود، تا اینکه درنهایت با مغرور شدن او، ضحاک بر ایران حاکم شد.

این عکس را لوییجی پشه در عصر قاجار گرفت و شکوه پارسه را پیش از هرگونه کاوش باستان‌شناسی جاودانه کرد. (عکس درون متن)

۵۰ سال پیش کشفیات باستان‌شناسی در استان فارس حقایق جالبی درباره تاریخ سلسله ساسانیان روشن کرد ازجمله این‌که مردی که در نقش برجسته‌ها مقابل اسب شاپور اول زانو زده والرین امپراطور روم نیست!

این قاب تاریخیما را به قلب کرمانشاه در حدود سال ۱۳۱۲ خورشیدی (۱۹۳۳ میلادی) می‌برد. (عکس درون متن)

کاوش‌های گسترده باستان‌شناسی در تپه تاریخی قلعه فلک‌الافلاک به کشفیات مهمی منجر شده است که با بازنویسی تاریخچه این محوطه، موضع ایران را برای الحاق این قلعه به فهرست میراث جهانی یونسکو به‌طور قابل‌توجهی تقویت می‌کند.

بادهای شرقی جاده ابریشم را می‌شکافتند و کاروان‌های باربری را به سوی غرب می‌راندند، جایی که امپراتوری‌های ایران و چین در هم تنیده می‌شدند و دو تمدن باستانی دست در دست هم نهاده‌اند.

در میان جشن‌های ماهانه، تنها دیگان، ۳ بار در ماه، روزهای هشتم، پانزدهم و بیست‌وسوم برگزار می‌گردید که برای بازشناختن از یکدیگر آنان را با روز پس از خود یاد کرده، دی به آذر، دی به ‌مهر و دی به دین می‌گفتند.

کاوش‌های گسترده باستان‌شناسی در تپه تاریخی قلعه فلک‌الافلاک به کشفیات مهمی منجر شده است که با بازنویسی تاریخچه این محوطه، موضع ایران را برای الحاق این قلعه به فهرست میراث جهانی یونسکو به‌طور قابل‌توجهی تقویت می‌کند.

وحید احمدی با تمرکز بر تاریخ فلسفه، به بررسی جایگاه «تصویر» در نسبت با «مفهوم» پرداخت و نشان داد که چگونه این نسبت، از آغاز فلسفه تا اندیشه معاصر، دستخوش دگرگونی‌های بنیادین شده است. به گفته او، مفهوم تصویر از اولین مراحل تفکر فلسفی، بویژه در یونان باستان، حضوری پررنگ داشته و ذیل عنوان «آیکون» فهم می‌شده …

برنا- گروه فرهنگ و هنر: کتاب «نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی» نوشته محمد رسولی منتشر شد.

تندیس هرکول در بیستون یکی از شگفت‌انگیزترین آثار بر جای ‌مانده از دوران یونانی در ایران است و جایگاهی یگانه در میراث فرهنگی ایران دارد.

کتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی، نوشته دکتر محمد رسولی، شاهنامه‌پژوه معاصر، از سوی نشر سبزان منتشر شد؛ اثری که برای نخستین‌بار تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه به‌صورت مستقل و منسجم بررسی می‌کند.   

کتاب نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی، نوشته محمد رسولی، شاهنامه‌پژوه معاصر، از سوی نشر سبزان منتشر شد؛ اثری که برای نخستین‌بار تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه به‌صورت مستقل و منسجم بررسی می‌کند.

این کتاب برای نخستین‌بار، تاریخ پزشکی ایران را با تکیه بر متن شاهنامه فردوسی به‌صورت مستقل و منسجم بررسی می‌کند.

کتاب «نگاهی به تاریخ پزشکی ایران در شاهنامه فردوسی» نوشته محمد رسولی منتشر شد.

دژ اسدخان یکی از کهن‌ترین بناهای باستانی ایران واقع در خوزستان است. این بنا در ارتفاعات زاگرس قرار دارد و امروز تبدیل به طویله شده است.

مطالعه‌ تاریخ به ما می‌آموزد که تولید آب مجازی، به مهارت، زیرساخت، روابط تجاری آزاد، سرمایه و صلح نیاز دارد. در غیر این صورت ناچار می‌شویم، شبیه رابینسون کروزوئه در جزیره‌ تنهایی خودمان هرچه لازم داریم تولید کنیم و از سرابی به سراب دیگر بدویم.

بیشاپور شهری باستانی در استان فارس که 1800 سال پیش به دستور شاپور یکم ساسانی و به شکرانه پیروزی بر امپراتوری روم بنیان گذاشته شد.

زیگورات باستانی چغازنبیل به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین یادگارهای تمدن ایلامی، بازتابی روشن از شکوه، باورها و دانش معماری ایران باستان است؛ بنایی که بیش از سه هزار سال پیش در جنوب‌غرب ایران ساخته شد و امروز به‌عنوان یکی از نخستین آثار ثبت‌شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو، جایگاهی ویژه در شناخت هویت …

علی هژبری، باستان‌شناس و سرپرست پایگاه میراث ملی ری،می‌گوید: «آب چشمه‌علی از بین نرفته، اما مداخلات انسانی آن را از مسیر طبیعی خود منحرف کرده‌اند؛ مداخلاتی که اگر مهار نشوند، یکی از مهم‌ترین آثار طبیعی-تاریخی کشور را به خاطره‌ای محو تبدیل خواهند کرد.»

دیوار بزرگ گرگان دیگر تنها حصاری دفاعی نیست؛ گنجینه‌ای فرهنگی است که نگاه پژوهشگران و بازدیدکنندگان را به خود جلب می‌کند. قدمت، ساختار مهندسی و ارزش تاریخی آن، این اثر را به میراثی جاودانه تبدیل کرده است.

آریوبرزن سردار دلیر تاریخ مقاومت ایران باستان است که در لحظه حساس دوران هخامنشی در برابر حمله اسکندر مقدونی، نقش تعیین کننده‌ای ایفا کرد.

در هفتم دی سال ۵۲۵ پیش از میلاد، بادهای گرم صحرای سینا، گرد و غبار را بر چهره سربازان پارسی می‌پاشید. کمبوجیه دوم، شاه جوان و جاه‌طلب هخامنشی، که تاج پدرش کوروش کبیر را بر سر داشت، با لشکری عظیم ، غزه را فتح کرد و پیشت دروازه های سرزمین مصر رسید.

افشین مرعشی در «ملی‌سازی ایران» روایتی جذاب، مستند، و عمیق از تولد دولت‌ملت در ایران ارائه می‌دهد. او با پیگیری ردپای این فرایند از اواخر قاجار تا پایان دوره رضاشاه، نشان می‌دهد که چگونه نمایش‌های عمومی، بازخوانی تاریخ باستان، آموزش ملی، و آیین‌های یادبود، در کنار نوسازی نهادهای دولتی، «ایران» را به …

بجنورد- ایرنا- دشت اسفراین و صفی‌آباد که سال‌ها خاموشی تاریخ را در دل خود پنهان کرده بودند، این‌بار با کشف ۲۴ محوطه پارینه‌سنگی به سخن درآمدند؛ یافته‌هایی که حضور جوامع شکارورز را از پلئیستوسن میانی تا آغاز هولوسن در خراسان‌شمالی آشکار و جایگاه این سرزمین را در مطالعات پیش‌تاریخ ایران پررنگ‌تر می‌کند.

تقویم تنها ابزاری برای شمردن روزها و ماه‌ها نیست، بلکه آینه‌ای از تاریخ، فرهنگ، دانش و نگاه یک تمدن به جهان پیرامون خود به شمار می‌آید

روایاتی که تاریخ‌نگاری اسلامی معرفی می‌کند حتی در گاهشماری نیز فاقد دقت علمی است. همچنین در همین راستا نظریه آرتور کریستینسن که معتقد بود سلسله اشکانی بعد از ۵۰۰ سال با روی کار آمدن سلسله ساسانی از بین میرود صحیح نیست و عمر خاندان اشکانی تداومی هزارساله داشته است.

تپه اسکندری و تپه‌های اطراف آن که مربوط به دوره نوسنگی تا عیلامی است و در یک کیلومتری شهر هفشجان در استان چهارمحال و بختیاری واقع شده است، در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شماره ثبت 886 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

اقتصادنیوز: یلدا در فرهنگ ایران باستان، شب زایش دوباره خورشید (مهر) است؛ شبی که تاریکی به اوج می‌رسد و از فردایش، روزها بلندتر می‌شوند. برای همین، هر آنچه سرخ، گرد، درخشان و یادآور خورشید بوده، جایگاه ویژه‌ای روی سفره پیدا کرده است.

علیرضا عسکری چاوردی استاد باستان‌شناسی و تاریخ دانشگاه شیراز به جماران گفت: صحنه‌های نقش‌برجسته شاپور یکم که پیروزی ایران بر پادشاهان روم را با نمایش خفت، زانو زدن و تحقیر اسیران جنگی نشان می‌دهد، برخلاف تصور رایج، ریشه‌ای در فرهنگ ایرانی ندارد و نمی‌توان آن‌ها را بازتاب منش ایرانی دانست.

تهران- ایرنا- بیشتر مردم ایران، یلدا را به نام میترا و تولد خورشید می‌شناسند؛ اما اسطوره‌هایی هستند که با یلدا پیوندی قدیمی‌تر از مهر دارند ولی ناشناخته مانده‌اند.

استاد دانشگاه و پژوهشگر فرهنگ و تاریخ ایران با بیان اینکه شب یلدا ریشه در آیین‌های ایران باستان دارد، گفت: یلدا نماد زایش خورشید، برتری روشنایی بر تاریکی و جلوه‌ای از اهمیت نهاد خانواده و مهرورزی در فرهنگ ایرانی است که از دوران باستان تا امروز تداوم یافته است.

یلدا یک آیین باستانی کهن و جشن گذار از شبی طولانی به سمت روز است و نیز واکنشی نمادین به ترس‌های بنیادین انسان از سرما، شب و ناپایداری.

مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی، از هند و ایرانی - هند و اروپایی، دریافتند که کوتاه‌ترین روزها، آخرین روز پاییز و بلندترین شب، اول زمستان است و بلافاصله پس از آن، روزها به‌تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاه‌تر می‌شوند. از همین رو آن را شب زایش خورشید نامیده و آغاز سال قرار دادند.

هرچند شب یلدا یکی از کهن‌ترین آیین‌‌های فصلی ایران محسوب می‌شود، اما تا سال‌ها کمتر به‌عنوان یک پدیده زنده فرهنگی و موضوعی مستقل در مطالعات مردم‌شناختی مورد توجه بوده است.

در دوره داریوش یکم با اختراع تقویم خورشیدی بر مبنای سال خورشیدی و ماه مهی برای نخستین بار در تاریخ ایران آئین های مربوط به شش گاهنبار در گاهشماری اوستائی نو تدوین و سازماندهی شد. 

شب چله، یکی از قدیمی‌ترین جشن‌های ایرانی و همچنین یکی از کهن‌ترین آیین‌های تاریخ بشر به شمار می‌رود. این شب، از دیرباز برای ایرانیان دارای اهمیت بوده و مردم ایران هرساله آن را جشن گرفته و می‌گیرند.

معبد آناهیتا در کنگاور، یکی از شگفت انگیزترین یادگارهای ایران باستان است بنایی عظیم که بر فراز تپه ای سنگی ساخته شده و دومین بنای سنگی بزرگ کشور پس

جواد طباطبایی یکی از مهم‌ترین اندیشمندان تاریخ معاصر ایران است. او واضع مفهوم ایرانشهری بود که تفکراتش تاثیر بسیار مهمی بر رشد تجددخواهی در ایران به جا گذاشت.

شناسایی یک کتیبه تازه به خط پهلوی در صخره‌های دشت مرودشت، بار دیگر توجه پژوهشگران تاریخ ایران باستان را به گاه‌شماری و آیین‌های دوره ساسانی جلب کرده است.

معبد بردنشانده در مسجد سلیمان، بزرگترین نیایشگاه روباز دوران هخامنشی و یکی از مهمترین آثار تاریخی استان خوزستان است که با ستون سنگی عظیم و نقشهای برجستهاش، گنجینهای از تاریخ ایران باستان را نمایان میکند.

تونل اوپالینوس 2500 ساله که مهندسان امروز را شگفت‌زده کرد تونل اوپالینوس 2500 ساله که مهندسان امروز را شگفت‌زده کرد تونل باستانی اوپالینوس که حدود سال ۵۵۰ پیش از میلاد ساخته شد، یکی از نخستین پروژه‌های تونل‌سازی در مقیاس بزرگ در تاریخ است. حفر این تونل با طول بیش از ۱۰۰۰ متر، از دو نقطه آغاز شد که …

رکنا اجتماعی: عباس مقدم، باستان‌شناس، با تاکید بر ظرفیت‌های مغفول‌مانده خلیج‌فارس در بازخوانی تاریخ تمدنی ایران، گفت: تمرکز تاریخی باستان‌شناسی ایران بر خشکی، موجب شده است که بخش مهمی از تعامل تمدن‌های کهن با دریا کمتر شناخته شود؛ در حالی که یافته‌های موجود نشان می‌دهد خلیج‌فارس یکی از کلیدی‌ترین پهنه‌های …

آخرین خبر/ شهر باستانی بیشاپور یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین جاهای دیدنی فارس است که بخشی از تاریخ سیاسی، فرهنگی و معماری ایران را در خود جای داده است. این شهر تاریخی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین یادگارهای دوره ساسانی، نمونه‌ای کم‌نظیر از مهندسی شهری و هنر سنگ‌نگاری ایران باستان محسوب می‌شود. 🔹 آخری

مرکز علمی گندی‌ شاپور با نام معرّب جندی شاپور، یکی از مهم‌ترین نهادهای علمی جهان باستان است که نقشی تعیین ‌کننده در تولید و انتقال علم داشت.

در بین ایزدان ایران باستان، آناهیتا از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. او با فره ایزدی خود، از آب‌های جهان محافظت کرده و زمینه را برای بارآوری زمین فراهم می‌کند. مردمان ایران باستان، احترام ویژه‌ای برای آناهیتا قائل بودند و برای خوشایند او، قربانی کرده و از فرامین وی اطاعت می‌کردند.

«شیرین» یکی از پرنفوذترین ملکه‌های دورهٔ ساسانی، همسر محبوب خسروپرویز است؛ و البته معشوقه‌ای افسانه‌ای که در تاریخ ماندگار شده!