یادگیری در افراد و همچنین در سازمانها و حکومتها در دو لایه سطحی و عمیق میتواند اتفاق بیفتد. یادگیری در سازمانها و حکومتها بهصورت یادگیری هماهنگ در مدیران و افراد تاثیرگذار بر تصمیمات آنهاست. یادگیری در لایه عمیق متوجه تغییر در پیشفرضهای ذهنی افراد است. یادگیری در لایه سطحی متوجه تغییر قواعد تصمیمگیری است که با فرض آنکه پیشفرضها واقعیت دارد تنظیم و بهکار گرفته میشوند.
افراد پیشفرضها و باورهایی در مورد دنیای واقع در ذهن خود دارند. پیشفرضها و باورها در گذر زمان و در نتیجه تحصیلات، تجربیات و تعاملات اجتماعی و محیط تربیتی و رشد افراد شکل میگیرد. افراد پیشفرضهای موجود در ذهن خود را به منزله واقعیات دنیای بیرون تلقی میکنند. بهعنوان مثال اینکه افزایش قیمتها نتیجه گرانفروشی گرانفروشان است یا اینکه برخی کشورها دشمن ما هستند یا افراد موثر در گروه سیاسی X عامل دشمنان خارجی هستند یا بخش خصوصی دزد است، از جمله پیشفرضهای ممکن در ذهن افراد است. این پیشفرضها به همراه اطلاعاتی که از دنیای واقع جمعآوری میشود، مبنای تصمیمگیری قرار میگیرند. پیشفرضها نه تنها چارچوب و محدودیت تصمیمات را تعیین میکنند، بلکه بر اطلاعاتی که از دنیای واقع برای تصمیمگیری جمع میشود نیز اثر میگذارند. به عبارت دیگر افراد با عینکی از پیشفرضها دنیا را میبینند و اطلاعاتی از دنیای واقع مشاهده میکنند که متاثر از پیشفرضهای آنها و حتی در تایید آن پیشفرضهاست.
یک مرحله از یادگیری افراد در سازمانها این است که بدون تغییر پیشفرضها و با فرض بر واقعی بودن آن پیشفرضها برای بهبود وضعیت تصمیم بگیرند. چنانچه تصمیمات جدید به بهبود وضعیت منجر نشد، بدون تغییر پیشفرضها، تصمیمات جدیدی اتخاذ و اعمال میشود. این چرخه تصمیمگیری، در چارچوب پیشفرضها را چرخه اول یادگیری یا یادگیری سطحی برای بهبود وضعیت مینامند. در این چرخه بدون تغییر در پیشفرضها قواعد تصمیمگیری تغییر میکند تا نتیجه مطلوب بهدست آید و یادگیری در مورد قواعد بهتر تصمیمگیری بر اساس پیشفرضهای موجود صورت پذیرد. …

بازار










































































































![[مهرداد احمدی شیخانی] زندگی کنار دماوند](/news/u/2026-11-10/ettelaat-8lklh.jpg)




















