این بخش بهصورت خودکار گردآوری شده است. برای مطالعه کامل خبر، به منبع اصلی مراجعه کنید.
تجربیات جهانی نیز نشان میدهد که اصلاح یارانه انرژی بدون وجود یک پیوست سیاست اجتماعی مناسب موفق نمیشود. کشورهای زیادی در جهان تلاش کردهاند یارانه انرژی را کاهش دهند یا قیمت سوخت را به قیمتهای واقعیتر نزدیک کنند. تجربه جهانی نشان میدهد که اصلاح قیمت انرژی صرفا یک تصمیم اقتصادی نیست. مطالعات صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی درباره تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که موفقیت اصلاح یارانه انرژی به عواملی مانند شرایط اقتصاد کلان، وضعیت درآمد خانوارها، اعتماد عمومی، نحوه اطلاعرسانی دولت، طراحی حمایت از اقشار آسیبپذیر و مهمتر از همه، نحوه مصرف منابع حاصل از سیاست اصلاحی بستگی دارد. در شرایط رکود، تورم و بیثباتی ارزی، احتمال واکنش اجتماعی به افزایش قیمت سوخت نیز بیشتر میشود. تجربیات جهانی نشان میدهد که مردم الزاما با اصل اصلاح یارانه انرژی مخالف نیستند، بلکه اغلب با نحوه اصلاح و بیاعتمادی نسبت به پیامدهای آن مشکل دارند. وقتی به مردم گفته میشود منابع حاصل از کاهش یارانه برای بهبود وضعیت مدارس، بیمارستانها، حملونقل عمومی یا خدمات اجتماعی استفاده خواهد شد، حمایت از اصلاح میتواند افزایش پیدا کند. بنابراین مساله فقط این نیست که دولت به مردم بگوید، «بنزین ارزان است و باید گران شود»، بلکه در نقطه مقابل سوال مردم از دولتها این است که «چرا باید اثرات حذف یارانه بنزین را به دوش بکشند و منابع حاصل از آزادسازی آن چگونه مصرف خواهد شد؟» … روزنامه دنیای اقتصاد / ۱۴۰۵/۰۵/۲۳
ضرورت طراحی قرارداد اجتماعی جدید
قرار بود از بامداد پنجشنبه 22 مرداد 1405، بنزین بدون یارانه و با نرخ تمامشده پالایشگاهی، هر لیتر ۸۷هزار و ۲۰۰تومان و بهصورت آزمایشی در استان کرمان بهعنوان طرحی آزمایشی عرضه شود. در این طرح، سهمیههای موجود همچنان برقرار بود و برای مصرف بالاتر از سقف تعیینشده، بنزین با نرخ پالایشگاهی عرضه میشد. طرح در ۲۰۴ جایگاه استان پیشبینی شده بود و قرار بود در چارچوب مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق اجرا شود. اما هنوز چند ساعت از آغاز این طرح نگذشته بود که اجرای آن متوقف شد؛ چیزی که از ابتدا قابل پیشبینی بود. این ماجرا بهخوبی نشان میدهد که اصلاح قیمت انرژی در ایران تا چه اندازه با اقتصاد، سیاست، امنیت و رفتار اجتماعی درهمتنیده است. بنزین فقط یک کالا نیست و قیمت آن فقط یک قیمت نیست، لذا هرگونه سیاستگذاری بدون توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی آن ناموفق خواهد بود. این معضلی است که ایران از بعد از سال 1383 و توقف رویه سالانه افزایش قیمت انرژی با آن روبهرو شده است و با گذشت 22 سال، هنوز حل نشده است.
