[محمدعلی فیاض‌بخش] زوال کودکی

تعاریف زندگی در قاموس و فرهنگ نوجوان و جوان امروزین گاه از اساس و بسیاری موارد در فروع متفاوت شده است. نیل پستمن، جامعه‌شناس و نظریه‌پرداز ارتباطات، در بیش از سه‌دهه پیش در آمریکا هشدارهایی را در مقوله‌ی شکاف فرهنگی و زوال تمدن والد- فرزندی سر داد و تعبیری را تحت عنوان «زوال کودکی» به میان آورد.

منظور او از زوال کودکی، حاکمیّت رسانه در همه‌ی ابعاد بر ذهن و روان کودکان بود. خواسته‌ها و تمایلات، اعتقادات و باورها، آرمان‌ها و اهداف و حتی بازی‌ها و سرگرمی‌ها به کلی از دایره‌ی تصمیمات پیش‌بینی‌شده‌ی تربیتی خارج شده و در اختیار غولی به نام رسانه در شکل‌های مختلف قرار گرفته‌است. این خلاصه‌ی فارسی نظریه‌ی زوال کودکی است.

به عقیده من، زمان به سرعت از «زوال کودکی» گذر کرده و به «زوال کودک» پوست انداخته است. امروز کودک و نوجوان نه تنها دوران خوش کودکی را از دست داده است، بلکه «خود» را نیز باخته است.

زوال کودکی یعنی از دست دادن بازی‌ها، عدم رشد در بستر طبیعت، ناشکوفایی احساس‌های زیبای کودکی در فقدان حلقه‌ی بازی‌های خانگی و سنتی، ضعف حضور و محرومیت از شور رفت‌ و آمد خانوادگی و حتی فقدان آزادی‌های طبیعی … …