پشت پرده غم‌های پاییزی!

همشهری‌آنلاین - پروانه بندپی: با کوتاه شدن روزها در فصل پاییز، الگوی خواب خیلی از افراد تغییر می‌کند. بعضی‌ها زودتر احساس خواب‌آلودگی می‌کنند، بعضی‌ها صبح‌ها به‌ سختی از خواب بیدار می‌شوند و عده‌ای هم با وجودِ داشتن خواب طولانی‌ همچنان احساس خستگی دارند. گفته می‌شود این تغییرات تا حد زیادی به واکنش ساعت زیستی بدن به کاهش نور طبیعی مربوط است. اما چطور می‌توان با این تغییرات سازگار شد و اجازه نداد کیفیت خواب در فصلی مثل پاییز افت کند؟ چرا خواب‌مان در پاییز به‌هم می‌ریزد؟

دکتر راضیه دهقان، متخصص اعصاب و روان به همشهری می‌گوید: «یکی از مهم‌ترین عوامل تغییر خواب در پاییز، کاهش ساعات روشنایی روز است. نور طبیعی نقش مهمی در تنظیم ساعت زیستی بدن دارد؛ همان سازوکاری که زمان خواب و بیداری را هماهنگ می‌کند. با کوتاه شدن روزها و زودتر فرا رسیدن تاریکی، ترشح هورمون ملاتونین که در تنظیم خواب نقش دارد، ممکن است زودتر آغاز شود. درنتیجه، بعضی افراد در ساعات ابتدایی شب احساس خواب‌آلودگی بیشتری می‌کنند.»

او ادامه می‌دهد: «از طرف دیگر، کاهش دریافت نور طبیعی در طول روز می‌تواند بر سطح انرژی و خلق‌وخو اثر بگذارد. به همین دلیل برخی افراد در پاییز علاوه بر خواب‌آلودگی، بی‌حالی، کاهش انگیزه و دشواری در بیدار شدن صبحگاهی را هم تجربه می‌کنند. به گفته این روان‌پزشک، البته این واکنش در همه افراد یکسان نیست و عواملی مثل استرس، کاهش فعالیت بدنی، تغییر برنامه روزانه و عادت‌های نامناسب شبانه هم می‌توانند کیفیت خواب را مختل کنند.»

این متخصص اعصاب و روان به این موضوع مهم هم اشاره می‌کند که «البته اگر خواب‌آلودگی و خستگی با وجود خواب کافی ادامه پیدا می‌کند یا بی‌خوابی به ‌طور مکرر کیفیت زندگی روزانه را تحت تأثیر قرار می‌دهد، نباید آن را فقط به تغییر فصل نسبت داد. در چنین شرایطی بررسی علت مشکل ضروری است.» چطور در پاییز خواب بهتری داشته باشیم؟

متخصصان تاکید دارند که برای سازگار شدن با تغییرات فصلی و بهبود کیفیت خواب، رعایت چند عادت ساده می‌تواند مؤثر باشد: …