این تغییر رویکرد نه تنها نشانۀ آشکاری از شکست یا ناکارآمدی کمپین نظامی در دستیابی به اهداف واشنگتن است، بلکه مقامات و تحلیلگران آن را تلاشی برای پنهان کردن این ناکامی و خروج از «مردابی» میدانند که ترامپ خود در آن گرفتار شده است؛ هرچند او رسماً تأکید دارد که گزینۀ نظامی همچنان روی میز باقی خواهد ماند.
در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور «پل پیلار» استاد دانشگاه جورج تاون آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.
«پل پیلار» یکی از سردبیران نشریه نشنال اینترست و عضو ارشد مرکز تحقیقات امنیتی دانشگاه جورج تاون و نیز مرکز سیاستهای امنیتی ژنو است. وی در سال ۲۰۰۵ پس از ۲۸ سال فعالیت در جامعه اطلاعاتی ایالات متحده از سازمان اطلاعات مرکزی (DCI) بازنشسته شد و پس از آن به عنوان استاد مهمان در برنامه مطالعات امنیتی در دانشگاه جورج تاون حضور یافت. مناصب ارشد دولتی پیلار، شامل افسر اطلاعات ملی خاورنزدیک و آسیای جنوبی، رئیس واحدهای تحلیلی در CIA در حوزههای خاورنزدیک، خلیج فارس و آسیای جنوبی، معاون رئیس مرکز ضد تروریستی DCI و دستیار اجرایی مدیر اطلاعات مرکزی بوده است. پروفسور پیلار همچنین در شورای اطلاعات ملی به عنوان یکی از اعضای اصلی گروه تحلیلی آن فعالیت میکرد. وی کهنهسرباز جنگ ویتنام و افسر بازنشسته ارتش ایالات متحده نیز هست.
*دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که روز دوشنبه تحریمهای شدید اقتصادی و تجاری را علیه ایران و شرکای تجاری آن اعمال خواهد کرد. آیا این نشاندهنده تغییر رویکرد از کارزار نظامی به فشار اقتصادی است؟
ترامپ بر این امید تکیه دارد که فشار اقتصادی ایران را وادار به امتیازاتی کند که پیشتر هرگز نداد، و بهویژه از تلاش خود برای کنترل کشتیرانی در تنگه هرمز دست بردارد. این رویکرد ناشی از ناکامی ابزارهای نظامی در تحقق اهداف اعلامشده ترامپ و نیز ناپسندی جنگ در میان اکثر مردم آمریکاست.
فشار اقتصادی همواره بخشی از تصویر بوده، اما رویکرد کنونی در واقع نشاندهنده تغییری نسبت به کارزار نظامی است که از ۲۸ فوریه آغاز شد.
*آیا این کارزار به معنای آن است که ایالات متحده از گزینه نظامی دست کشیده است؟
ایالات متحده هرگز گزینه نظامی را رها نکرده است. از یک سو، اعمال نیروی نظامی همچنان ادامه دارد، با استفاده از نیروی دریایی آمریکا برای اجرای محاصره دریایی علیه ایران – که محاصره خود یک اقدام جنگی محسوب میشود.
افزون بر این، همچنان این امکان وجود دارد که اگر فشار اقتصادی نتایج مورد نظر ترامپ را به بار نیاورد، او دست به کارزار بمباران دیگری بزند.
*به نظر میرسد که مسئله اساسی در حال حاضر، تابآوری ایران و ایالات متحده در برابر این جنگ اقتصادی است. ارزیابی شما چیست؟
دو مسئله اساسی وجود دارد. یکی در واقع توانایی نسبی ایران و ایالات متحده در تحمل هزینههای اقتصادی یک بنبست است.
مسئله دوم آن است که برای هر یک از دو طرف چه چیزی در خطر است. به نظر میرسد ایالات متحده از نظر تحمل هزینههای اقتصادی برتری دارد، با توجه به اینکه اقتصاد ایران بسیار بیشتر از آنچه ایالات متحده از اختلال در بازارهای انرژی احساس میکند، رنج میبرد.
اما برای ایران مسائل بیشتری در خطر است و بنابراین دلیل بیشتری برای ادامه مسیر علیرغم رنج اقتصادی دارد. برای رهبران ایران، آنچه در خطر است چیزی کمتر از بقای نظام نیست، در حالی که آنچه برای ایالات متحده در خطر است بسیار کمتر از آن است.
*آیا فکر میکنید چنین کمپینی میتواند ایران را مجبور به مصالحه کند؟
یک سوال که هر زمان دولت ایالات متحده در مورد افزایش فشار اقتصادی بر ایران صحبت میکند، مطرح میشود این است که آیا میتوان آن را بیش از فشاری که قبلاً اعمال شده است، تحت فشار قرار داد؟ به یاد داشته باشید که در دولت اول ترامپ، او ظاهراً «فشار حداکثری» را بر ایران اعمال میکرد.
این بار دولت بیشتر در مورد اعمال مجازات برای سایر کشورهایی که با ایران تجارت میکنند صحبت میکند، اما باید دید که دولت واقعاً تا چه حد حاضر است در این زمینه پیش برود، با توجه به اینکه این امر شامل پیچیدگیهایی با سایر اصول سیاست خارجی ایالات متحده است. چین از این نظر به ویژه مهم است و بعید است ترامپ اقداماتی انجام دهد که دیدار مورد انتظار او با شی جین پینگ در اواخر امسال را مختل کند.
*ادامه تنشها چه تأثیری میتواند بر انتخابات میاندورهای کنگره ایالات متحده داشته باشد؟
جنگ مداوم و قطع مداوم حمل و نقل انرژی از طریق تنگه هرمز، به جمهوریخواهان در انتخابات آسیب خواهد رساند. اما بسیاری از مسائل داخلی حداقل به همان اندازه مهم خواهند بود.
