سه شنبه, ۲ مرداد, ۱۴۰۳ / 23 July, 2024
مجله ویستا

دیكتاتور تاریخ مصرف گذشته


دیكتاتور تاریخ مصرف گذشته

به مناسبت ۲۹ آذر, اسارت خفت بار صدام حسین

خبركوتاه وگویا بود «محاكمه دیكتاتورعراق صدام حسین به پایان رسید.» این خبر برای ایرانیان نیز بسیار خوشحال كننده بود «صدام حسین التكریتی» از آن تیپ چهره هایی است كه هیچ ایرانی نمی تواند او را فراموش كند. در طول ۳۳ سالی كه نام او برای ایرانیان آشنا شده بیش از هر چهره سیاسی برای ایرانیان خبر ساخته است. این خوشحالی برای ملت ایران مضاعف است زیرا طی هشت سال جنگ تحمیلی به اجبار در جنگی كه خواسته صدام و ابرقدرتهای حامی آن بود گرفتار بودند.

همان قدر كه سقوط رژیم عراق در ۳ سال پیش بدون هیچ مقاومت از سوی صدام ویارانش یك واقعه مهم درمنطقه بود دستگیری صدام با آن وضعیت در گودالی نمور و بدون هیچ مقاومتی توسط سربازان لشكر ۴ پیاده ارتش امریكا می تواند مهم و بازگو كننده بسیاری از ناگفته ها باشد. از جمله این واقعیت كه صدام پس از سی سال دیگر برای آمریكا وهمدستانش كارایی لازم را ندارد و پس از۹ ماه بازی موش وگربه ساختگی توسط آمریكایی ها دستگیر می شود. پس از گذشت چندین جلسه از برگزاری جلسات محاكمه صدام وپایان محاكمه وی، بد نیست تا زندگی سیاسی صدام و اقداماتش در صحنه سیاسی و اجتماعی عراق را طی بیش از دو دهه حكومتش بررسی نماییم.

منطقه خاورمیانه به ویژه در پیرامون كشورهای نفت خیز بعد ازجنگ جهانی دوم همیشه در ناآرامی سیاسی و عدم ثبات اقتصادی حاكم بوده است. كودتاهای نظامی و یا حملات نظامی و لشكركشی در این منطقه متداول بوده است. حكومتهای خودكامه و نظامهای وابسته متعلق به قدرت های نو استعماری هم و غم خود را برای حفظ منافع قدرت های جهانی و كشورهای صنعتی غرب به كار گرفته و حافظ منافع قشر كوچك دزد و تبهكار و حاضر به اعمال هرنوع جنایت بوده اند. درمنطقه خاورمیانه حكومت فاسد و توتالیتر و جنایتكار بعث عراق از سال ۱۹۵۸ با كودتای نظامی عبدالكریم قاسم بر سر كار آمد و كودتاهای متعددی آن هم از نوع نظامی اش در این كشور به وقوع پیوسته است كه تمامی كودتاچی ها برای هموار كردن حكومت خود اعضا و یا هواداران حكومتهای برانداخته شده را حذف فیزیكی كرده اند و اكثرا به كشتار جمعی دست زده اند. حكومت ها ی نظامی و كودتاچی بعد از كودتای «عبدالكریم قاسم» هرگز به مناسبات حقوق مدنی و قانونی به خصوص قوانین اساسی اعتنایی نداشته اند. قوانین اساسی كه دولت های كودتاچی عراق تدوین كرده اند اكثرا فاقد اراده مردم بوده و هموار كننده منافع قشر و طبقه حكومتی بوده است. با این وسیله به حقوق حقه مردم عراق تجاوز می گردید وكسی را هم جرات مخالفت و اعتراض به نظام فاسد بعثی نبود چرا كه رژیم پلیسی- نظامی بعث ها مخالفان را به سلاخ خانه های حكومتی برده و آنها را به قتل می رساندند.

صدام برای ثبات نظام حكومت بعثی و برای كسب حمایت كشورهای غربی وگرفتن امتیاز از آنها امكانات تجارت و روابط اقتصادی را آزاد گذاشته بود ازاین رو كشورهای صنعتی برای حفظ منافعشان به نقض حقوق بشر در این كشور اعتنایی نداشتند و این مهم را دولت های اروپایی و ایالات متحده امریكا كه به ظاهر سینه چاكان حقوق بشر وآزادی هستند در عراق نادیده می گرفتند. كشورهای غربی متحد سیاسی و منافع اقتصادی خود را در منطقه خاورمیانه بعد از سرنگونی رژیم شاه در حكومت بعثی عراق می دیدند. در سال ۱۳۵۹ پس از گذشت كمتر از دو سال از سقوط شاه دیكتاتورایران حكومت و دستگاه حاكمه عراق به سود كشورهای غربی و به خواست آنها با برنامه قبلی جنگ ایران وعراق را برافروخت. برای منافع كشورهای صنعتی جهان صدام حسین تخیل تجدید داستان قادسیه و فتح ایران را به دست اعراب را درسر می پروراند غافل از آن كه مردم ایران در مقابل ارتش تجاوزگر و عامل قدرتهای جهانی خواهند ایستاد و هرگز اجازه تصرف و اشغال كشورشان را نخواهند داد. اما باید پرسید صدام حسین را چه كسی در طول جنگ با ایران با سلاحهای كشتار جمعی و شیمیایی تجهیز كرد آمریكا كه برنامه جنگ ایران و عراق را در پنتاگون ریخته بود آن را با كمك صدام به مرحله اجرا گذاشت و در سال ۱۹۸۳ رامسفلد را به پیش صدام می فرستند تا در مذاكرات مخفی برای جنگ با ایران سلاح كشتار جمعی در اختیار او بگذارد. با كمك های ایالات متحده آمریكا و اروپا عراق به تولید و به كارگیری بمب شیمیایی علیه ایران اقدام می كند. از همین بمب شیمیایی علیه مردم بی دفاع حلبچه كردستان استفاده می كند و باعث مرگ بیش از ۵۰۰۰ نفر به ویژه كودكان وزنان می شود. آنچه مسلم است كشورهای صنعتی غرب به جنگ افروزان و جنایتكاران بغداد تمامی امكانات صنعتی تولید ابزار كشتار جمعی را دادند.

فرآیند سیاست كمك های تسلیحاتی كشورهای غربی به صدام حسین تولیدات ده ها تن مواد سیاه زخم و دیگر مواد باكتریل بود كه بنا به گزارش ماموران سازمان ملل عراق انواع و اقسام مواد شیمیایی برای استعمال در جنگ را تولید كرده است. تولید مواد بیولوژی و شیمیایی در راستای حفاظت از منافع كشورهای صنعتی جهان درمنطقه به وسیله صدام و حمایت كشورهای غربی انجام می گرفت. نقش صدام در منطقه خاورمیانه به ویژه منطقه خلیج فارس حفظ منافع كشورهای صنعتی اروپا و آمریكا بود و كشورهای ارتجاعی عرب در منطقه خلیج فارس ۸ سال از او علیه جمهوری اسلامی ایرا ن آن هم به دستورمستقیم آمریكا در جنگ علیه ایران حمایت بدون قید و شرط می كردند. جنگ تحمیلی عراق علیه ایران هشت سال به طول انجامید و جان میلیون ها نفر از هر دو كشور را گرفت. آمریكا به طور غیرعلنی از جنگ صدام علیه ایران حمایت می كرد. آمریكایی ها كه همواره پز حقوق بشر را برای مخالفان خود می دهند كارنامه حقوق بشر حكومت صدام را نادیده گرفتند و در مقابل فجایعی مانند بمباران شیمیایی شهرها و روستاهای ایرانی سكوت اختیار كردند.

جنگ با ایران اقتصاد عراق را فلج ساخته بود و رهبربعثی عراق سخت تقلا می كرد درآمد نفتی كشور را افزایش دهد. او پس از متهم كردن كویت به پایین آوردن قیمت های نفت به این كشور حمله و آن را بخشی از عراق اعلام كرد. ارتش آمریكا عراق را از كویت بیرون راند. این جنگ هم تبعات فاجعه باری برای عراق داشت. چندین هفته بمباران توسط نیروهای تحت رهبری آمریكا كه صدام حسین آن را مادر همه جنگ ها نامید تاسیسات زیربنایی عراق را ویران كرد. رژیم فاسد حاكم در عراق هرچه آمریكا می خواست به آن تن می داد. دولت بعثی عراق به خاطر توسعه طلبی اش با توصیه آمریكا نخست برای اشغال ایران و بعد اشغال كویت دو جنگ را برافروخت و گام به گام بر اثر ضربات جنگ و تحریم های اقتصادی آنچنان تضعیف گردید كه عنكبوتی چون آمریكا كه برای بعثی ها تارزده بود تا آن ها را گرفتار كند هم اكنون با حمله به عراق تارهای این عنكبوت ابرقدرت هر روز تنگ تر كشیده می شود و عراق امروز طعمه این عنكبوت شده است.

به خاطر سیاست های توسعه طلبی جنون آمیز دولتمردان بعثی وبا اشغال كویت توسط عراق ورق سیاست مناسبات آمریكا در مقابل عراق از نو بور می خورد و بازی جدیدی توسط آنها آغاز می شود و از سال ۹۱ به بعد در راستای اهداف خودشان و نه به خاطر نجات مردم عراق سیاست جدیدی را البته با هماهنگی صدام به اجرا در می آورند. عراق بعد از تسلیم شدن به قوای متفقین در جنگ ۱۹۹۱ موظف می گردد كه خلع سلاح شود و می بایست تمامی سلاح های كشتار جمعی را نابود كند. قطعنامه هایی در شورای امنیت برای خلع سلاح شدن عراق تصویب شد كه هیچكدام مورد توجه رژیم عراق قرار نگرفت. پس از جنگ با كویت اشتباهات فاحش و احمقانه دیكتاتورعراق به تبعات گسترده داخلی در خود عراق منجر شد. شیعیان جنوب عراق علیه او شورش كردند اما درحالی كه صدام حسین با بی رحمی تمام شیعیان را سركوب می كرد تا بار دیگر مهار قدرت در جنوب كشور را در دست گیرد قدرت های غربی تنها شاهد این حوادث فاجعه بار بودند و با این طرز رفتار نشان دادند صدام مهره ای است كه هنوز برای آنها كارایی دارد. پس از شیعیان در شمال صدام به كردها حمله كرد. میلیون ها نفر به كوهستان های سرد گریختند و نیروهای غربی مجبور شدند بخشی از شمال عراق را «ناحیه حفاظت شده» اعلام كنند كه به وسیله نیروهای هوایی آمریكا و انگلیس اعمال می شد.

● ... و اما امروز

هرچه قدر كه از بحث عراق و صدام و آمریكا می گذرد مسائل پیچیده تر می شود. همانطور كه ۳ سال قبل همگان دیدند در عراق جنگی به آن معنا اتفاق نیفتاد كه این نشان از تبانی بعثی ها با اشغالگران بود. ظاهر امر نشان می دهد كه آمریكاییها از جای صدام مطلع بوده اند. به هرحال صدام یك جنایتكار جنگی است و به غیر ازجنایات درعراق از آغاز ورودش به حزب بعث درجنگ ۸ ساله علیه ایران جنایت های بزرگی را مرتكب شد كه باید درسطح بین المللی به جنایاتش رسیدگی شود كه نمی توان از آن گذشت و یكی از بزرگترین مدعیان محاكمه صدام مردم ایران و خانواده های شهدا، جانبازان و آزادگان هستند.

صدامی كه در دادگاه با عنوان اتهامی رسیدگی به قتل عام روستائیان دجیل محاكمه شد و اكنون در انتظار اجرای حكم است به عنوان رییس جمهوری است كه به دو دهه دیكتاتوری در صحنه سیاسی عراق مشهورشده بود و پس از دستگیری از رفتار گذشته خود نه تنها ابراز ندامت نكرد بلكه با افتخار از آنها یاد كرده و تمامی كسانی را كه كشته بود مزدور ایرانیان خواند. هنوز هم دیر نیست وی باید در یك دادگاه صالحه محاكمه شود تا بگوید طی این سالها چه كسانی او را تجهیز كردند. چه كسانی سلاح های شیمیایی به او دادند. كدام یك از دولت ها او را در برابر مردم ایران و نظام جمهوری اسلامی یاری كردند و چرا سه دهه با دادن پز دموكراسی و حقوق بشر و... در مقابل این جنایات ساكت بودند تا آنكه صرفا براساس منافع خود این زمان تصمیم به سرنگونی و دستگیری او گرفتند. وی موثرترین فردی است كه می تواند تصویر واقعی را از جنایاتی كه در جنگ عراق علیه ایران اتفاق افتاد نشان دهد و دستگیری صدام می تواند سند مظلومیت ایران را یك بار دیگر از زبان مسبب اصلی اش بازگو كند. هرچند به نظر می رسد قدرتهای مستولی بر این دادگاه همانطور كه جنایات عراق علیه ایران را نگذاشتند در دادگاه مطرح شود از بیم افشا شدن نقش خود در كمك به صدام باز هم نخواهند گذاشت چنین اتفاقی بیفتد.

مهدی گیوه كی