یکشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۴ / Sunday, 14 February, 2016

انتظارات و مسؤولیت‌ها


انتظارات و مسؤولیت‌هامصرف بی‌رویه بنزین در سال‌های اخیر، به سیاست‌های تاریخی و اشتباه دولت‌‌های سابق در امر تخصیص یارانه‌های کلان به این فرآورده نفتی باز می‌گردد. لذا اجرای سهمیه‌بندی برای منطقی کردن مصرف بنزین را باید اقدام ‌شجاعانه دولت و مجلس حاضر دانست. اما مسؤولیت‌های نظام و دولت در نظام سهمیه‌بندی خلاصه نشده و فراتر از آن است.‌
سهمیه‌بندی به نوعی از جمله سیاست‌های نظام سوسیالیزم بوده و پایه به شدت سوسیالیستی دارد. لذا این سیاست نه تنها به خودی خود در بلندمدت ناپسند و مشکل‌ساز خواهد بود، بلکه در کوتاه مدت نیز سیگنال‌های منفی، هم به مصرف‌کننده و هم به تولیدکننده می‌فرستد. این سیاست به مصرف‌کننده حکم می‌کند که آزادی و اختیار جایگزینی اقلام مختلف مصرفی را در بودجه خود ندارد! از سوی دیگر، به تولید‌کننده کالاها و خدمات (حتی یک راننده تاکسی یا وانت‌بار) تحکم می‌کند که تو حق نداری توجیه کار و سرمایه‌گذاری خود را براساس مقدار مصرفت تنظیم کنی. لذا ادامه صرف سیاست سهمیه‌بندی ( بدون سیاست‌ها و راهکارهای دیگر)، اولا حقوق اقتصادی مردم را تضییع کرده، آزادی مشروع اقتصادی را در زمان صلح از آنها سلب و نارضایتی به وجود می‌‌آورد. به موازات، تولید و سرمایه‌گذاری‌ و کسب و کار را با رکود مواجه کرده و در نهایت، رشد اقتصادی و افزایش اشتغال - که نیاز مبرم کشور است - را کُند می‌سازد.‌ بدتر آن که، چون سهمیه‌بندی به یک “ شوک” می‌ماند (یعنی از خارج بدنه اقتصاد به آن تزریق شده)، به گونه‌ای بهمن‌وار می‌تواند موجب کاهش تولید شود که در اقتصاد به نام “اثر تضاربی” از آن نام برده می‌شود.
در کنار این مشکلات،‌ ‌سهمیه‌بندی بازار‌های خاکستری و سیاه‌‌ ‌ایجاد می‌کند که بی‌نظم بوده، و حقوق مردم را بیشتر پایمال می‌کند. بدتر آن که، سهمیه‌بندی بدون تصحیح قیمت، هزینه‌های پنهانی دارد که از آن بی‌خبریم. انحراف قیمت‌ها همواره به اقتصاد ایران لطمات و هزینه‌های پنهانی می‌زند.
● کمیّت در مقابل قیمت ... و هراس از تورم
تصحیح قیمت و قیمت شفاف (در کنار یک نظام یارانه‌ای)، طبیعتا قابل مدیریت است و در همان حال می‌تواند یک اقتصاد را معقول، شفاف، کارآمد و عادلانه سازد. در این خصوص به دولت محترم - که امیدواریم به معایب سهمیه‌بندی توجه کند و آن را فقط راهکاری کوتاه‌مدت ببیند - توصیه می‌شود به مزایای قیمت در اقتصاد نیز توجه کند:‌
این فقط سهمیه‌بندی از طریق کمیّت نیست که در جامعه اقتصادی انضباط به وجود می‌آورد، بلکه قیمت خود منضبط‌کننده قوی و مؤثری است که از اسراف و ریخت و پاش‌ها به سرعت و با کارآمدی بیشتری جلوگیری می‌‌کند. بازار نهاد پرقدرتی است که باید آن را در سیاست‌های اقتصادی به کار گرفت.
قیمت موجب ‌”سهمیه‌بندی داوطلبانه و آزاد” برای هر شخص‌‌‌- با توجه به بودجه و سبد کالای مصرفی وی- می‌شود. ‌
آنچه که موجب هراس‌ برخی دوستان در مجلس و دولت شده تورم افسار گسیخته در برخی از بخش‌ها مانند مسکن و خوراک است که البته قبل از سهمیه‌بندی هم وجود داشت. لذا مشکل جای دیگری است: در کسری بودجه، رشد نقدینگی ‌بی‌رویه، اقتصاد دولتی، بار سنگین شرکت‌های دولتی و عمومی، بی‌انضباطی‌ها، ریخت و پاش‌ها، بی‌قانونی‌ها و ....‌ در واقع، موضوع تورم، موضوعی فرابخشی و ماورای بخش بنزین و سوخت است و لذا راهکارهای خود را - عمدتا جدا از سیاست‌های بخش انرژی کشور- می‌طلبد. البته رشد نقدینگی چند سال گذشته، بستری تورمی ایجاد کرده که با هرگونه اثرات واقعی و روانی (همچون سهمیه‌بندی) می‌تواند منجر به شتاب تورم در جامعه شود. لذا باید سیاست های تدریجی برگزید. ‌
لازم به یادآوری است، در دهه ۱۹۷۰ قیمت جهانی نفت قریب به ۱۰ برابر شد و از ۳۵/۳ دلار برای هر بشکه نفت تگزاس WTI(‌)‌‌ ‌‌ در اول دهه، به ۵/۳۲ دلار در پایان سال ۱۹۷۹ رسید. اما بر اساس شواهد تاریخی و محاسبات علمی، اثر جهش قیمت فرآورده‌های انرژی بر تورم ۵/۱۳ درصدی آمریکا در سال ۱۹۷۹، تنها ۵/‌‌۱ تا ۲ واحد درصد شناسایی شد.
● استراتژی پنج‌ ساله و تدریجی
در شرایط فعلی نظام اقتصادی ما به دو مجموعه قیمت‌ها نیاز دارد:
۱) مجموعه آزاد قیمت‌ها
۲) مجموعه قیمت‌های یارانه‌ای
تمام افرادی که از توان درآمدی کافی برخوردارند، در مجموعه نخست جای می‌گیرند. ولی برای برخی از افراد جامعه و حتی بخش‌های خاصی از اقتصاد می‌بایست معیار و ارجحیت‌هایی را تعیین نمود تا بتوانند از مجموعه قیمتی دوم استفاده کنند. معیار پرداخت یارانه به افراد باید با توجه به درآمد آنها (به عنوان بهترین معیار استحقاق) انجام شود. پرداخت یارانه‌های تولیدی به بخش‌های مختلف نیز باید با در نظر گرفتن توانایی ایجاد ارزش افزوده تعیین گردد.
البته برای کسانی که قبلا می‌گفتند هدفمندی براساس “معیارهای استحقاق” امکان مدیریت ندارد، خوشبختانه پروژه سهام عدالت (با شناسایی گروه‌های هدف) و کارت هوشمند سوخت (با شناسایی دقیق گروه‌های مختلف مصرف‌کننده)، دو نوع روش اجرایی هدفمندی (در کنار سایر روش‌ها) هستند که به مرحله پیاده‌سازی و اجرا رسیده‌اند. دیگر عذر و بهانه‌ای برای مدیریت اجرایی وجود ندارد!
طبیعتا با رفتار دولت‌های قبلی و عادات شکل گرفته مردم، حرکت یکباره به سوی ایجاد این دو مجموعه قیمت، برای هیچ کالا و بخشی توصیه نمی‌شود، چرا که حرکت یکباره نوعی هنجارشکنی (اقتصادی و اجتماعی) محسوب خواهد شد. ولی می‌توان با توجه به ویژگی پایداری رفتارهای منطقی در بلندمدت، حرکتی تدریجی - نظیر یک حرکت پنج‌ساله - را در کنار آگاه‌سازی مردم و شفاف عمل نمودن دولت و مجلس، انجام داد.
در این دوره پنج‌ساله، توصیه‌های ما به دولت و مجلس محترم به شرح ذیل است:‌
۱) افزایش تدریجی قیمت بنزین:
برای رعایت حقوق اقتصادی جامعه، اجتناب از نارضایتی‌ها، اجتناب از رکود اقتصادی ناشی از کاهش مصرف و تزریق بنزین، اجتناب از کاهش سرمایه‌گذاری‌ها به دلیل کاهش توجیه آنها در زمان سهمیه‌بندی، اجتناب از افزایش بیکاری و حتی فشارهایی که کاهش تولید (از طرف عرضه) ممکن است روی قیمت‌ها به وجود بیاورد، توصیه می‌شود قیمت بنزین تا سال ۱۳۹۱ به صورتی تدریجی تا حد قیمت تمام شده (داخلی و وارداتی) افزایش یابد.‌
۲) ایجاد نظام یارانه‌ای سوخت:
پرداخت یارانه‌های مصرفی برای رعایت عدالت و رفاه اجتماعی به افراد و خانوارهای کم درآمد (نه تنها برای بنزین بلکه برای انواع سوخت‌ و منابع انرژی) توصیه می‌شود. به موازات، بررسی و ایجاد نظام یارانه‌ای تولیدی برای بخش‌های خاصی که فعلا تا استعلام بعدی نیاز به یارانه دارند (مثلا بخش حمل و نقل) و همچنین بخش‌هایی که می‌توانند ارزش افزوده بالایی در اقتصاد کشور تولید کنند - با توجه به این واقعیت که اقتصاد ایران فعلا”منابع محور” Resource-Based(‌) است - و نیز بخش‌هایی که می‌توانند مزایای انرژی ‌‌)Comparative Advantage(‌‌ خود را متبلور کنند (نظیر صنایع گاز، پتروشیمی و فولاد) ضروری به نظر می‌رسد (البته راهکارهای اجتناب از رانت‌ صنعتی را متعاقبا باید تعریف کرد.)‌
۳) بسترسازی از طریق انضباط مالی در کنار سیاست‌های کلی اصل ۴۴:
جهت اجتناب از آثار تورمی آزادسازی قیمت‌ها از لحاظ ساختاری، کاهش کسری بودجه به میزان سالی یک درصد محصول ناخالص داخلی (در حال حاضر بیش از پنج درصد است)، ارتقاء مدیریت منابع بانکی (پولی و ارزی) توسط بانک مرکزی (خصوصا اداره نظارت بر بانک‌ها)، تسریع بدون چون و چرای خصوصی‌سازی (بند ج ابلاغیه مقام معظم رهبری) و توسعه بخش خصوصی جدید (بند الف)، تکیه بر منابع غیرتورمی بازار اولیه برای دولت (از طریق احیای اسناد خزانه) و برای شرکت‌ها (از طریق انتشار اوراق مشارکت و اوراق تجاری جدید) با کاربرد عملی و علمی قانون جدید بازار اوراق بهادار، کاهش رشد نقدینگی از ۴۰ درصد فعلی به زیر ۱۰ درصد در سال پایانی (۱۳۹۱) و کاهش سالانه ۲۰ درصدی مطالبات سیستم بانکی از دولت و شرکت‌های دولتی و عمومی توصیه می‌شود. ‌در حقیقت، اگر دولت و مجلس محترم و سایر مجامع (مانند مجمع تشخیص مصلحت نظام) برای پنج سال آینده کمر همت ببندند، می‌توانیم به اقتصاد قابل قبول و معقولی دست یابیم که ما را برای تحقق اهداف سند چشم‌انداز ۲۰ ساله، آماده خواهد ساخت.


منبع : ماهنامه اقتصاد ایران

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حفاظت امنیتی , خانواده ها بدانند , نیروهای بیگانه , امداد جنگل , دهکده پرماجرا , فهرست نگار , حمام سنگی , سنجش تعادل , واجدان شرایط , آئودی کاپ , شیرآلات از طلا , قارچ، , گور , طولانی , فراصوتی , سلاله های فاطمی , عصار خانه , مسعود بیرانوند , رشد اقتصادی ایران , معتکفان , بخشودگی جرایم , ملاحظات اخلاقی , اداره نظارت , مدارس علمیه , باری، , قاضی سیامک مدیرخراسانی , اقتصاد، , سه شنبه 24 آذر , علوم و معارف , خیر خواه , هشتمین اجلاس , عصبانیت کودک , خودرو فراری , المحطوری , رژیم تحریمها , شبکه3 , تعطیلی کتابخانه , ازغدی , صکوک اجاره , طومار دادخواهی , سلطنت طلبها , بسیج مستضعفان , موج گناوه بوشهر , احداث دیوار , موبایل، , 200 , فرندز , سوزی وولف , نوجوانان استان , بهزاد مصلح ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
جدول تقسیم‌بندی FUO , تورم دهان طاولی Vesicular Stomatitis , مدیریت و بازرگانی دریائی , حمام ملا هادی، اردبیل , مخدوم حکیم را در سرای خاص جای داد در شکر آن گوید , مخاطب شناسی , تاکنندهٔ کوتاه شست دست , متمرکز کردن توجه بیننده , تغییرات آب سطحی , مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOIها) , بنای مشهور به قبر مادر نادرشاه، لار (ساسانیان) , دبیر جهاندیده را پیش خواند , اختلالات خواب , آوازخوانان بوشهر , زیستگاه موویل، مشگین شهر , سابقهٔ تاریخی تشکیل جمعیت , انواع ارتباط مستقیم , مهرورزی , سكسكه‌ ـ hiccup , نفریت بینابینی (آلرژیک) حاد (AIN) ,

برخی منابع مهم خبری
seemab.ir سیماب , digiato.com دیجیاتو , irinn.ir شبکه خبر , khorasannews.com روزنامه خراسان , behdasht.gov.ir وزارت بهداشت , qudsonline.ir روزنامه قدس , iscanews.ir ایسکانیوز , itiran.com آی تی ایران , filmnews.ir فیلم نیوز , ictna.ir ایستنا , eghtesadonline.com اقتصاد آنلاین , kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , farjamnews.com فرجام نیوز , bmi.ir بانک ملی , ksabz.net خانواده سبز , iranbalkan.net ایربا , aftaberey.com آفتاب ری , shahrdaronline.com شهردارآنلاین , dchq.ir ستاد مبارزه با مواد مخدر , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , iran-newspaper.com روزنامه ایران , tct.ir شرکت مخابرات , poolnews.ir پول نیوز , omidnameh.com امیدنامه , ilna.ir ایلنا , mellatonline.ir ملت , ibna.ir ایبنا , naftna.ir نفت نا , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , ut.ac.ir دانشگاه تهران ,

وبگردی
دو آیت الله به هم رسیدند - هرچند‌ رد‌ صلاحيت افراد‌ي مانند‌ آيات سيد‌ حسن خميني، محمود‌ امجد‌، محسن غرويان د‌ست آيت ا... هاشمي را د‌ر ارائه يك ليست بست اما باز هم او ليست «خبرگان مرد‌م» را منتشركرد‌. رقابت انتخاباتي مجلس خبرگان د‌ر تهران ميان رفقاي قد‌يم و البته زير سايه اختلاف سليقه هاست. از يك سو سرليست جامعه مد‌رسين آيت ا... جنتي و مصباح يزد‌ي هستند‌ و د‌ر سوي د‌يگر آيت ا... هاشمي و حسن روحاني.
عقد محسن تنابنده و همسرش / تصاویر - خواندن خطبه عقد محسن تنابنده و همسرش در دفتر سید محمد خاتمی. محسن تنابنده با انتشار عکس زیر در صفحه اینستاگرامش، این گونه نوشت: طعنه ی خلق و جفای فلک و جور رقیب همه هیچند اگر یار موافق باشد
احسان علیخانی بر بالین سارا عبدالملکی / فیلم - احسان علیخانی بزرگ ترین آرزوی مشهورترین دختر این روزهای ایران را برآورده کرد
تحقیر اسیر / نه رسم ایرانی و نه مروت اسلامی - تحقیر اسیر با مروت اسلامی سازگار است؟اشک سرباز آمریکایی و رسم عیاری صادق ملکی، کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی، نمایش تحقیرآمیز ملوانان آمریکایی دستگیرشده توسط ایران در راهپیمایی ۲۲ بهمن را خلاف رسم عیاری ایرانیان و مروت اسلامی خوانده است.
خلاصه اختتامیه جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، عصر امروز پنجشنبه با حضور علي جنتی وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برج ميلاد تهران برگزار شد.
پشت صحنه اختتامیه / اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ - هیچ کس اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ در پشت صحنه را ندید/انفجار در برج میلاد به افتخار عالیجناب پرویز پرستویی/بوسه های ناتمام نوید محمدزاده به تماشاگران/ویدیویی از اتفاقات هیجان انگیز پشت صحنه اختتامیه جشنواره فیلم فجر
اینجا قم است / راهپیمایی 22 بهمن - بخشی از راهپیمایان قم در خیابان صفائیه،‌‌ همان خیابانی که دفتر اکثریت علما و مراجع تقلید در آن خیابان قرار دارد، به یکباره با یک کارناوال روبرو شدند که گفته می‌شد کارناوال نمادین تفنگداران آمریکایی است که اخیرا در خلیج فارس دستگیر و سپس آزاد شدند.
شب مهمانی خصوصی ستاره های سینما - در شب مهمانی خصوصی ستاره های سینمای ایران در هتل مشهور پایتخت، بغض بازیگر زن روی فرش قرمز ترکید/تصاویری داغ از پشت صحنه مراسم پر اتفاق تجلیل از کاندیدهای سیمرغ جشنواره فیلم فجر
کیمیا : تاوان اعتقادم را دادم ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
پربازدیدها