پنجشنبه, ۳۱ خرداد, ۱۴۰۳ / 20 June, 2024
مجله ویستا


کرمانشاهان و پوشاک آن


کرمانشاهان و پوشاک آن
مركز این استان شهركرمانشاه می باشد. این استان در جنوب كردستان وشمال كرستان واقع شده است .لذا بعضی از قسمتهای آن دارای گویش ها وخصوصیات استان كردستان وبرخی دیگر دارای گویش ها وخصوصیات لرستان می باشد . اما آنچه مسلم است اینكه مردمان این ناحیه مردمانی خونگرم وهنر دوست باتعهدات مذهبی می باشند ذوق وسلیقه وهنروستی بانوان این ناحیه درلباسها به وضوح دیده می شود.
یكی از مشخصه های بانوان این منطقه موهای بافته شده آنان است كه همانند بانوان كرد و بلوچ آنرا تزئین می كنند به این طریق كه آنرا به صورت ریز می بافند واز میان گیسوبندهای نقره ای رد می كنند وزیر پوشش روسری وسربند خود قرار می دهند ،
● لباس بانوان كرمانشاه
پوشاك بانوان این ناحیه شامل ۹ تكه می باشد كه عبارتند از: سربند - زیرپوش – پیراهن – جلیقه – نیم تنه - قبا – روپوش – شلوار و كفش .
۱) سربند بانوان كرمانشاه
این نوع سربند از چندین تكه دسمال بزرگ با چاب كلاغه ای تشكیل شده است كه گاهی تعداد این دستمالها زیاد می باشد و در نتیجه به صورت یك سربند پرپشت به نظر می آید .بانوان این منطقه سربند خود را به دور كلاهكی كه بر سر می گذارند می پیچند این كلاهك یا به صورت عرقچینی با چندین ترك .
طریقه بستن آن به این صورت است كه مو را شانه می زنند وبه دو طرف صورت ها می كنند پس ازگذاشتن این كلاهك اولین دستمال را می بندند ودستمالهای دیگر رابه دور آن می پیچند ودنبال آن نیز از پشت سربند آویزان می شود .البته گاهی دختران ویازنان جوان به جای استفاده از سربند از كلاهك یا عرقچین منجوق دوزی شده استفاده می كنند كه آنراباسكه وزیورآلات به شیوه سنتی خود تزئین می كنند .
۲) زیرپیراهن بانوان كرمانشاه
جنس این زیر پیراهن معمولا از چلوار می باشد ودارای برشی ساده است كه تا پشت پامی رسد آستین آن كاملا ساده ویقه آن گرد است وهردو با دكمه ساده ای بسته می شوند.
۳) پیراهن بانوان كرمانشاه
جنس پیراهن بانوان این ناحیه گاهی مخمل الوان وگاهی پارچه هایی با جنس دلخواه وطرح گلدار است .برش این پیراهنها بسیار ساده می باشد وبلندای آن تا مچ پامی رسد .دارای یقه ای به شكل ۷است كه تا ناحیه سینه باز می باشد آستین آن كه كاملا ساده وراسته است اكثرا بدون مج دوخته می شود .ولی اگر به آن مچ اضافه كنند برای آن دكمه ای برای بسته شدن می گذارند .
۴) جلیقه بانوان كرمانشاه
جلیقه پوششی بی آستین تا ناحیه كمر است .وجنس آن همیشه از مخمل الوان می باشد ودارای آستر است . یقه آن به شكل ۷ می باشدوگاهی دارای یك برگردان ساده ۵ سانتی است كه گاهی آنرا یراق دوزی ونوار دوزی می كنند .بطور كلی جلیقه بانوان كرد یكی از مهمترین قسمتهای لباس می باشد به دلیل اینكه امكان استفاده از تزئینات وزیورآلات را به بانوان می دهد به این جهت به روی آن انواع سكه دوزی وزیور آلات رامی بینیم .
۵) نیم تنه (یل) بانوان كرمانشاه
یل نیز پوششی است كه قد آن نیز همانند جلیقه كوتاه است .با تفاوت كه دارای آستین است جنس آن مانند جنس جلیقه مخمل الوان ویازری مرغوب می باشد آستین یل ساده وگاهی لبه آن سنبوسه دار است اما عموما آنرا بدون سنبوسه وبا یك چاك كوتادرناحیه مچ می دوزند. دوكناره جلوی یل به هنگام پوشش از هم با فاصله می ایستد وبهم نمی رسد.
از نظر تزئینات معمولاآنراباچرخ دوزی ویا گاهی نواردوزی مزین می كنند .
۶) قبای بانوان كرمانشاه
جنس قبای بانوان كرمانشاه از مخمل های الوان است وآستر آنراازپارچه گلدار انتخاب می كنند آستین های آن كاملا ساده است .این قباتقریبا هم اندازه پیراهن دوخته می شود ومعمولا تا پشت پامی رسد یقه آن به صورت ۷ بسیار كوچك می باشد ودر قسمت جلو از ناحیه زیر سینه تا پائین دو لبه قبا به حالت منحنی جدای از هم می ایستد ولی از ناحیه یقه تا زیر سینه تاپائین دو لبه قبا به هم می رسد واین ناحیه را معمولا باسكه وزیوزآلات دیگر تزئین می كنند .
۷) روپوش بانوان كرمانشاه
این روپوش درواقع چادری است كه ازجنس پارچه مشكی انتخاب می شود . بلندی این پارچه دو متراست با عرض كمتر .این پارچه را روی تمام لباسها می پوشند به این طریق كه آن را بر پشت گردن می افكنند ولبه بالای آنرا جلوی سینه گره می زنند به این طریق تمام پشت لباس بااین پارچه پوشش پیدا می كند .
۸) شلواربانوان كرمانشاه
شلوار بانوان این منطفه نیز كاملا شبیه شلوارهای رایج دیگر مناطق كرد نشین كشورمان می باشد . (رجوع به شلوار بانوان كرد كردستان )
۹) كفش بانوان كرمانشاه
كفش بانوان این منطقه همان گیوه معروفی است كه در مناطق دیگر نیز طرفداران زیادی دارد . رویه این گیوه كه حالت تزئینی دارد توسط بانوان بافته میشود وتخت آن توسط (تخت كش) آماده می شود و گیوه دوز رویه وتخت كفش را بهم وصل می كند .نخ رویه عموما ازپشم می باشد .وبه رنگ دلخواه آنرا انتخاب می كنند اما رایج ترین آن رنگ سفید یا شیری می باشد .
منبع : خانه اقوام ایرانی