مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق، در گفتوگو با تجارتنیوز در تیرماه در این زمینه عنوان کرد: «از اردیبهشتماه تاکنون برق چاههای کشاورزی روزانه حدود پنج ساعت قطع میشود. در حالی که بخش کشاورزی حدود ۱۳ درصد تا ۱۴ درصد برق کشور را مصرف میکند، اعمال این محدودیتها نشان میدهد که شبکه برق کشور در تامین کامل نیازها با مشکل مواجه است.»
همچنین آنطور که ایرنا گزارش داده، مجید جعفری، رییس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، در خصوص چاههایی که مشمول برنامه قطعی برق میشوند، بیان کرد: «در سال جاری اعمال محدودیت شش ساعته برای چاههای کشاورزی برقی در بازه زمانی ساعت ۱۷ تا ۲۳ انجام میشود.»
این در حالی است که گزارشهای رسیده به خبرنگار تجارتنیوز حاکی از محدودیتهای بیشتر است. در برخی شهرهای استان فارس علاوه بر قطعی شش ساعته، دو ساعت تا چهار ساعت قطعی برق منطقهای نیز رخ میدهد. گاهی قطعی برق کنتور با قطعی برق منطقهای همپوشانی دارد و گاهی اوقات کشاورزان باید علاوه بر قطعی شش ساعته، دو ساعت یا چهار ساعت دیگر نیز با محدودیت روبهرو باشند.
این بدان معناست که قطعی برق کشاورزی از شش ساعت تا 10 ساعت متغیر است. در چنین شرایطی راندمان آبیاری حدود پنجاه درصد کاهش یافته است. قطعی برق و در نتیجه قطعی آب ممکن است ما را وارد موضوعات اجتماعی کند
در همین زمینه، هامان هاشمی، نائب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی ایران، در گفتوگو با تجارتنیوز عنوان کرد: کشور درگیر ناترازی انرژی است و طبیعتا یکی از مشکلاتی که بهویژه در فصل گرما و تابستان وجود دارد، موضوع قطعی برق است. این مساله هم تمام صنایع را درگیر کرده و هم شهروندان عادی را تحت تاثیر قرار داده است و طبیعتا مستلزم آن است که برای حل آن، چارهاندیشی جدی صورت گیرد. با این حال، در خانواده کشاورزی، دغدغه و مطالبهای که در اتاق بازرگانی ایران و در بخش کشاورزی وجود دارد این است که با توجه به ساختار خاص بخش کشاورزی، باید برای این حوزه راهکار متفاوت و مشخصی در نظر گرفته شود.
وی ادامه داد: یک عرف در کشاورزی کشور وجود دارد و آن این است که بخشی از اراضی، بر اساس قانون ارث یا خرید و فروشهایی که در سنوات گذشته اتفاق افتاده، ممکن است به قطعات مختلف تقسیم شده باشند، اما چاه آب بهصورت مشترک مورد استفاده قرار گیرد. این چاه بین افرادی که صاحبان این زمینها هستند یا در قطعات مختلف زمین که سهمی از آب دارند، در قالب یک برنامه زمانبندی و توافق مشخص و مکتوب مورد استفاده قرار میگیرد.
به گفته او، یکی از چالشهای جدی این است که ساعات قطعی برق و در نتیجه قطعی آب، ممکن است این توافقات را تحت تاثیر قرار دهد و بهشدت ما را وارد موضوعات اجتماعی کند. این مساله مستلزم یک راهبرد جدی است. در صنایع میتوان با تغییر شیفتبندی پرسنل یا جابهجا کردن ساعات تولید، تا حدودی قطعی برق را جبران کرد، اما در بخش کشاورزی چنین امکانی وجود ندارد / ممکن است دقیقاً در زمانی که گیاه به آب نیاز دارد، برق قطع باشد و ما آن زمان را از دست بدهیم
هاشمی توضیح داد: موضوع بعدی، آثار قطعی برق چاههای آب بر خود گیاه و فرآیند تولید است. گیاه یک موجود زنده است. یک طفل یا یک بیمار را در نظر بگیرید که در یک ساعت مشخص و در یک زمان مشخص باید دوز معینی از دارو یا خوراک را دریافت کند. گیاه نیز یک موجود زنده است و نمیتوان با آن همان رفتاری را داشت که با یک واحد صنعتی داریم.
وی خاطرنشان کرد: ما در صنایع میتوانیم با تغییر شیفتبندی پرسنل یا جابهجا کردن ساعات تولید، تا حدودی قطعی برق را جبران کنیم؛ اما در بخش کشاورزی چنین امکانی وجود ندارد. ممکن است دقیقا در زمانی که گیاه به آب نیاز دارد، برق قطع باشد و ما آن زمان را از دست بدهیم. گیاه در دوره رشد خود قابل مقایسه با دوران کودکی یا طفولیت است و باید در یک زمان مشخص، میزان مشخصی آبیاری برای آن اتفاق بیفتد. وقتی در همان زمان برق قطع میشود، ما آن فرصت آبیاری را از دست میدهیم و این موضوع مستلزم آن است که برای آن، راهبرد مشخصی در نظر گرفته شود.
او تاکید کرد: آنچه امروز بهعنوان دغدغه مطرح میکنیم این است که در کنار اینکه در سطح کلان کشور به موضوع ناترازی انرژی میپردازیم و با توجه به اینکه همه ارکان کشور درگیر این موضوع هستند، باید برای بخش کشاورزی بهصورت ویژه راهکار متفاوتی داشته باشیم.
نائب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران گفت: طبیعتا برای حل ناترازی انرژی، راهکارهای مختلفی مطرح است؛ یکی از آنها تغییر در فرهنگ مصرف است، یکی بهروزرسانی و تجهیز تجهیزات مصرفکننده انرژی است و یکی دیگر استفاده از ظرفیت انرژی و پاک است که ما باید خیلی زودتر و با جدیت بیشتری به سمت آن میرفتیم. همه این موضوعات در حال پیگیری هستند تا بتوانند مساله ناترازی انرژی را حل کنند. میزان آسیبی که از قطعی برق به بخش کشاورزی وارد میشود، قابل مقایسه با هیچ یک از بخشهای دیگر نیست / اولین مطالبه این است که دولت تفاوت در نحوه ارائه انرژی و ضرورت تفاوت قائل شدن برای بخش کشاورزی را بهصورت ویژه درک کند
هاشمی عنوان کرد: تاکید خانواده کشاورزی این است که برای بخش کشاورزی باید بهصورت ویژه و با یک نگاه متفاوت اقدام شود. میزان آسیبی که از قطعی برق به این بخش وارد میشود، قابل مقایسه با هیچ یک از بخشهای دیگر نیست.
وی افزود: آنچه امروز دغدغه ماست، درک این موضوع است. حتی در گفتمان اولیه حاکمیت و دولت، این موضوع دیده نمیشود که ما باید این مساله و این درد را تشخیص دهیم، آن را به رسمیت بشناسیم و سپس برای حل آن، راهبرد مشخصی پیدا کنیم. بنابراین، من فکر میکنم اولین مطالبه این است که دولت تفاوت در نحوه ارائه انرژی و ضرورت تفاوت قائل شدن برای بخش کشاورزی را بهصورت ویژه درک کند.
او ادامه داد: این دغدغه را ما در سایر حوزهها نیز داریم. برای مثال، وقتی درباره قوانین گمرکی یا رفتار گمرکی در مرزهای کشور صحبت میکنیم، تاکید ما این است که اگر شما درباره یک محصول کشاورزی تازهخوری تصمیم میگیرید، نمیتوانید همان رویکردی را داشته باشید که در مورد سایر صنایع و سایر محصولات دارید. وقتی محدودیتهای لجستیکی ایجاد میشود نیز نمیتوان همان رفتاری را که با سایر محصولات و صنایع داریم، در مورد بخش کشاورزی اعمال کنیم. آنچه به نوعی مظلومیت بخش کشاورزی است، همین نادیده گرفتن تفاوتهای این بخش است. باید این تفاوت را درک کنیم و متناسب با امکانات و شرایط موجود، برای آن راهکار پیدا کنیم.
نائب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران خاطرنشان کرد: متاسفانه امروز نیز در شرایط ویژهای قرار داریم و کشور درگیر یک شرایط جنگی خاص است که همه باید دست در دست یکدیگر بگذاریم تا بتوانیم این دوران را در سایه عقلانیت و اقتدار پشت سر بگذاریم. اما حتی در چنین شرایطی نیز لازم است این موضوع از سوی مسئولان و دولت مطرح شود، از زبان مسئولان شنیده شود و بر این نکته تاکید شود که ما با درک موضوع، به دنبال پیدا کردن راهبردهایی برای حل این مساله هستیم و در این مسیر با مشورت بخش خصوصی اقدام خواهیم کرد. این، مطالبه فوری و اصلی ماست. به دنبال قطعی برق، قطعا با کاهش تولید در بخش کشاورزی مواجه خواهیم شد / هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی، محصول دچار آسیب میشود
او درنهایت در مورد برآورد خسارت گفت: قطعا با کاهش تولید مواجه خواهیم شد و این موضوع محدودیتهایی را برای کشاورز ایجاد میکند که قطعا بر اقتصاد کشاورز تاثیرگذار است. علاوه بر این، کیفیت محصول نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و در اقتصاد محصول نیز اثر خواهد گذاشت. در نهایت، هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی، محصول دچار آسیب میشود و در نهایت امر، آسیب اقتصادی آن متوجه کشاورز خواهد شد.
