پیوها از حدود قرن دوم پیش از میلاد، در دشتهای خشک حوضه رود «ایراوادی» (Ayeyarwady)، سه شهر بزرگ ساختند: هالین (Halin)، بیکتانو (Beikthano) و سریکسترا (Sri Ksetra)؛ شهرهایی محصور با دیوار و خندق، با راهها، کانالها و سامانههای آبیاری که هنوز بخشی از آنها در کشاورزی امروز به کار میآید. اما اهمیت پیو فقط در قدمت آن نیست. اینجا، در تعامل با فرهنگهای هند، بودیسم برای نخستینبار بهشکل پایدار و در قالب یک تمدن شهری در جنوبشرق آسیا ریشه دواند. استوپاهای آجری، صومعهها، کتیبهها و آیینهای بودایی، همراه با تجارت دوربرد و تولید سفال، آهن و زیورآلات، بخشی از زندگی شهری پیوها را شکل میدادند؛ شهرهایی که همزمان مرکز زندگی دینی، اقتصادی و سیاسی بودند.
پیوها تا قرن نهم میلادی دوام آوردند، اما پایانشان را نمیتوان با یک «سقوط ناگهانی» توضیح داد. تغییر مسیر شبکههای قدرت و تجارت، جابهجایی مراکز سیاسی و فشارهای منطقهای، بهتدریج نظم قدیمی را دگرگون کرد. بااینحال، بسیاری از تجربههای پیو از میان نرفت. سنتهای بودایی، معماری آجری، شیوههای مدیریت آب و الگوهای شهری به دورههای بعدی راه یافتند. همین میراث، چند قرن بعد، در باگان چهرهای تازه … …
