میانکاله یکی از ارزشمندترین زیستبومهای ایران و زیستگاه شمار زیادی از پرندگان مهاجر و گونههای جانوری است. بااینحال، حفاظت از آن تنها به حراست از آب، خاک، پوشش گیاهی و حیاتوحش محدود نمیشود. یکی از مهمترین موضوعاتی که گاهی در حفاظت از میانکاله فراموش میشود، جایگاه جوامع محلی است.
مردمی که در اطراف یک زیستبوم زندگی میکنند، نمیتوانند از معادله حفاظت حذف شوند. کشاورزی، دامداری، صیادی، بهرهبرداری از محصولات طبیعی، گردشگری و دیگر فعالیتهای اقتصادی، بخشی از واقعیت اجتماعی منطقهاند. اگر حفاظت از طبیعت بدون توجه به معیشت مردم محلی انجام شود، احتمال شکلگیری تعارض افزایش پیدا میکند. از سوی دیگر، اگر منافع کوتاهمدت اقتصادی به قیمت تخریب زیستبوم به دست آید، در نهایت همین جوامع محلی نخستین قربانیان خواهند بود.
به همین دلیل، حفاظت واقعی از میانکاله باید مردم محلی را نه تهدید، بلکه بخشی از راهحل بداند. ایجاد فرصتهای شغلی پایدار در گردشگری مسئولانه، پرندهنگری، راهنمایی طبیعتگردان، صنایعدستی، تولید محصولات بومی و دیگر فعالیتهای سازگار با ظرفیت اکولوژیک منطقه میتواند بخشی از این راهحل باشد. گردشگری؛ فرصتی با دو چهره
میانکاله ظرفیت زیادی برای طبیعتگردی دارد؛ اما گردشگری در چنین منطقه حساسی، اگر بدون برنامه انجام شود، میتواند خود به عاملی برای افزایش فشار بر زیستبوم تبدیل شود. حضور کنترلنشده گردشگران و خودروها، تولید زباله، روشنکردن آتش، ورود به مناطق حساس، ایجاد مزاحمت برای پرندگان و افزایش رفتوآمد در زیستگاهها، همگی فشار مضاعفی بر زیستبوم وارد میکنند. …
