اثر کرونا بر فرزندآوری و ازدواج

علیرضا کتانی:  به تازگی مقاله‌ای با عنوان «تشکیل خانواده و فرزندآوری در دوران همه‌گیری کووید-۱۹: شواهد پیمایشی از ایران» به بررسی این موضوع پرداخته است که همه‌گیری کرونا چگونه با تصمیم افراد برای ازدواج و فرزندآوری در ایران ارتباط داشته است. این مقاله که توسط محمدرضا فرزانگان اقتصاددان ایرانی و اسون فیشر پژوهشگر اقتصاد دانشگاه فیلیپس ماربورگ، نوشته شده در مجله معتبر Nature به چاپ رسیده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بحران کرونا اثر یکسانی بر تشکیل خانواده نداشته، بلکه بسته به نوع شوک، جنسیت، محل سکونت و طبقه اجتماعی متفاوت بوده است؛ در حوزه ازدواج، از دست دادن یکی از نزدیکان بر اثر کرونا احتمال ازدواج را حدود 2.5 واحد درصد کاهش داده، درحالی‌که از دست دادن شغل مرتبط با کرونا با افزایش حدود 4.4 واحد درصدی احتمال ازدواج همراه بوده است؛ این الگو در میان زنان و ساکنان شهری برجسته‌تر بوده و در مناطق روستایی، ابتلای فردی به کرونا احتمال ازدواج را به‌طور قابل‌توجهی کاهش داده است.

در حوزه فرزندآوری نیز نگرانی از طولانی‌شدن همه‌گیری و واکسیناسیون به‌ویژه در میان زنان، با کاهش احتمال فرزندآوری همراه بوده است. اثر نگرانی از ادامه بحران حدود 2.9 واحد درصد و اثر واکسیناسیون حدود 4.3 واحد درصد بر احتمال فرزندآوری منفی بوده است. همچنین کاهش درآمد خانوار در مناطق شهری با کاهش فرزندآوری همراه بوده، اما در مناطق روستایی اثر معکوس داشته که می‌تواند با تفاوت نقش اقتصادی فرزندان و هزینه‌های فرزندآوری در این دو محیط مرتبط باشد. در برخی گروه‌های اجتماعی نیز افزایش زمان سپری‌شده با خانواده احتمال فرزندآوری را افزایش داده است. نویسندگان تاکید کرده‌اند که نتایج بیانگر رابطه آماری هستند و به دلیل ماهیت مقطعی و خوداظهاری داده‌ها نمی‌توان از آنها اثر علی قطعی استنباط کرد. نویسندگان پژوهش توصیه کرده‌اند برای بهبود وضعیت فرزندآوری و ازدواج باید بر کاهش نااطمینانی اقتصادی و سلامت، حمایت درآمدی و اشتغال و ارائه اطلاعات دقیق درباره کرونا و واکسیناسیون، به‌خصوص برای زنان، تمرکز کرد. کرونا از چه کانال‌هایی بر فرزندآوری و ازدواج اثر می‌گذارد؟ …