ستارهشناسان هنوز درک کاملی از انفجارهای کیهانی ندارند، اما دو مطالعه جدید که در نشریه فیزیکال ریویو لِتِرز/ Physical Review Letters منتشر شده، اطلاعات جدیدی درباره اَبَرنواَخترها و انفجارهای پرتو ایکس، دو نوع از قدرتمندترین انفجارهای جهان، ارائه داده است.
اَبَرنواَخترها؛ مرگ تماشایی ستارگان
ابرنواخترها انفجارهای درخشان و قدرتمندی هستند که پایان زندگی ستارگان پرجرم را نشان میدهند. یکی از بهترین سرنخها برای درک این انفجارها، تیتانیوم۴۴ است؛ این عنصر رادیواکتیو که در جریان انفجار تولید میشود، مانند یک ردپای رادیواکتیو تا سالها پس از آن توسط تلسکوپهای فضایی تشخیصپذیر است.
پژوهشگران دانشگاه ساری انگلیس با همکاری آزمایشگاه ملی آرگون در آمریکا، برای نخستینبار موفق شدند سرعت واکنش هستهای را اندازهگیری کنند که تعیین میکند چه مقدار تیتانیوم۴۴ در یک انفجار ابرنواختری تولید میشود.
نتیجه این اندازهگیری نشان داد که این واکنش بسیار کندتر از آنچه پیشتر تصور میشد رخ میدهد. در نتیجه، مقدار تیتانیوم۴۴ که پیشبینی میشود در این انفجارها تولید شود، تا ۳۵ درصد افزایش یافته است؛ این یافته به اخترشناسان امکان میدهد مدلهای رایانهای خود را با دادههای واقعی تطبیق دهند و گامی بلند به سوی درک دقیقتر از چگونگی وقوع انفجارهای ابرنواختری بردارند.
دکتر کریستوفر کازینز (Christopher Cousins)، پژوهشگر پسادکتری در گروه فیزیک هستهای دانشگاه ساری، توضیح میدهد: دیدن پیشرفت این حوزه بسیار هیجانانگیز است. این اندازهگیری تا همین دو دهه پیش غیرممکن به نظر میرسید، اما اکنون بینش تازهای درباره یکی از بزرگترین پرسشهای بیپاسخ اخترفیزیک به ما میدهد.
انفجارهای پرتو ایکس؛ مکررترین انفجارهای کیهان
مطالعه دوم به نوع پرتوهای پرتو ایکس (نوع یک) اختصاص داشت که رایجترین انفجارهای ستارهای در جهان هستند. انفجار پرتو ایکس، مانند یک چشمک سریع و پرانرژی در آسمان است که بارها و بارها از یک ستاره نوترونی رخ میدهد. این انفجارها زمانی رخ میدهند که یک ستاره نوترونی (هسته بسیار متراکم یک ستاره مرده) ماده را از ستاره … …
