آلمان و طالبان؛ بازی امنیت و مشروعیت - دیپلماسی ایرانی

دیپلماسی ایرانی: باز هم حضور هیئت طالبان در برلین، پرسش‌های جدی درباره ماهیت و اهداف تعامل میان این گروه و دولت آلمان ایجاد کرده است. این حضور، در شرایطی که طالبان هنوز از سوی دولت‌های اروپایی به‌عنوان یک حکومت به رسمیت شناخته نشده‌اند، صرفاً یک رویداد دیپلماتیک معمولی به نظر نمی‌رسد و می‌تواند بخشی از یک روند پیچیده‌تر امنیتی، استخباراتی و سیاسی باشد. اگر این تعامل در پوشش دیپلماتیک و با محوریت مسائل امنیتی، مهاجرتی و بازگشت اتباع افغانستان صورت گرفته باشد، لازم است ابعاد و پیامدهای آن با دقت بیشتری بررسی شود.

این نخستین بار نیست که نمایندگان طالبان در کشورهای اروپایی حاضر می‌شوند و درباره موضوعات مرتبط با مهاجرت، امنیت و بازگشت اتباع افغانستان گفت‌وگو می‌کنند. آنچه اهمیت دارد، روندی است که در نتیجه این تماس‌ها در حال شکل‌گیری است؛ روندی که می‌تواند به طالبان فرصت دهد تا از نیازها و محدودیت‌های دولت‌های اروپایی، به‌ویژه در حوزه مهاجرت و امنیت، برای ایجاد جایگاه سیاسی و دیپلماتیک استفاده کنند.

طالبان در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند خود را به‌عنوان تنها قدرت مؤثر و قابل معامله در افغانستان معرفی کنند. این تلاش صرفاً به دنبال کسب مشروعیت رسمی نیست، بلکه می‌تواند شامل ایجاد نوعی مشروعیت عملی یا «دوفاکتو» نیز باشد؛ مشروعیتی که از طریق تماس‌های مستقیم، مذاکرات امنیتی، حضور در پایتخت‌های اروپایی و ایجاد کانال‌های ارتباطی با دولت‌ها به تدریج شکل می‌گیرد. برای این گروه، هر تماس رسمی یا نیمه‌رسمی با یک دولت اروپایی می‌تواند به یک ابزار سیاسی تبدیل شود و در داخل و خارج افغانستان به‌عنوان نشانه‌ای از پذیرش تدریجی آن تعبیر شود.

بنا، یکی از اهداف احتمالی طالبان می‌تواند ایجاد تریبون‌های سیاسی و رسانه‌ای برای خروج از انزوای بین‌المللی و تثبیت تصویری باشد که این گروه را به‌عنوان تنها گزینه موجود برای مدیریت مسائل افغانستان معرفی می‌کند. مسئله مهاجرت، در این میان، اهمیت ویژه‌ای دارد. طالبان می‌توانند تلاش کنند خود را بخشی از راه‌حل بحران مهاجرت در اروپا معرفی کنند و از نگرانی دولت‌های اروپایی درباره بازگشت مهاجران، کنترل مرزها و تهدیدهای امنیتی برای ایجاد اهرم سیاسی استفاده کنند. …