عشق از حاکم اجازه نمی‌گیرد؛ نگاهی به ‌سریال سرخ و سیاه

هفت صبح|  چه چیزی یک عاشقانه تاریخی را از روایت‌های آشنا جدا می‌کند؟ پاسخ «سرخ و سیاه» در همان قدم‌های اول روشن می‌شود: عشق در این قصه دور از هیاهوی جامعه شکل نمی‌گیرد؛ درست وسط میدان قدرت، فقر، ترس و نابرابری قد می‌کشد. آیدا پناهنده در تازه‌ترین تجربه‌اش برای شبکه نمایش خانگی، ما را به ایران دوره قاجار می‌برد؛ به شهری که در آن هنر می‌تواند راهی به خانه حاکم بگشاید، ولی انتخاب زندگی شخصی هزینه دارد. این مجموعه در قالب دو فصل و چهارده قسمت طراحی شده است. چهار قسمت نخست نشان می‌دهد با سریالی روبه‌رو هستیم که به لباس‌های قجری و یک رابطه پرمانع بسنده نمی‌کند و از دل قصه‌ای شخصی، مناسبات اجتماعی را به تصویر می‌کشد.

 قصه‌ای که از عشق شروع می‌شود و به قدرت می‌رسد

نوروز، نقاش و خوشنویسی جوان با بازی علی شادمان، با فانوس، زنی از طایفه‌ای دوره‌گرد با بازی ندا جبرائیلی، روبه‌رو می‌شود. برخوردشان از همان ابتدا فراتر از یک دلبستگی معمولی می‌رود. خانواده فانوس با خشونت مأموران حاکم مواجه شده و نوروز برای حمایت از او وارد معرکه‌ای می‌شود که قواعدش را خودش ننوشته است. حاکم شهر با بازی پارسا پیروزفر در سوی دیگر این میدان ایستاده؛ مردی که بر امنیت و سرنوشت دیگران نفوذ دارد.

جذابیت قصه در همین نابرابری است. نوروز با رقیبی عاطفی طرف نیست؛ او باید در برابر نظمی بایستد که حق تصمیم‌گیری را برای گروهی محفوظ می‌داند و دیگران را به اطاعت وامی‌دارد. فانوس هم به معشوقی گرفتار و بی‌اراده تقلیل پیدا نمی‌کند. او گذشته، ترس‌ها و خواسته‌های خودش را دارد و تجربه‌اش از جهان با تجربه نوروز یکسان نیست. این تفاوت به رابطه آن‌ها بُعدی انسانی می‌دهد.

  آیدا پناهنده و جهانی که با تصویر روایت می‌شود

یکی از امتیازهای جدی «سرخ و سیاه»، کیفیت ساخت و انسجام جهان بصری آن است. دوربین علی قاضی به ثبت منظره‌های زیبا و قاب‌های تزئینی قانع نمی‌شود؛ جای آدم‌ها در تصویر، فاصله میان شخصیت‌ها و جزئیات پس‌زمینه، گاهی اطلاعاتی را منتقل می‌کنند که دیالوگ‌ها از بیانش عبور می‌کنند. عمق میدان و میزانسن‌های حساب‌شده، فضای شهر را زنده نگه می‌دارند. حرکت دوربین نیز به فضای تاریخی حالتی سیال می‌دهد.

  …