این موضع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که هرمز به یکی از اصلیترین محورهای اختلاف میان ایران و غرب تبدیل شده است. اروپا از یکسو بر آزادی کشتیرانی و بازگشت ثبات به منطقه تأکید دارد و از سوی دیگر حاضر نیست ابزار فشار اقتصادی علیه تهران را کنار بگذارد. بقائی: نمیشود هم تحریم کرد و هم از تنشزدایی گفت
واکنش تهران صریح بود و اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه گفت که اتحادیه اروپا نمیتواند از یک سو از تحریمها و فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران حمایت کند و از سوی دیگر مدعی تلاش برای تنشزدایی و ثبات منطقهای باشد.
او با اشاره به مقررات موسوم به «قانون انسداد» اتحادیه اروپا استدلال کرد که این اتحادیه پیشتر اعمال فراسرزمینی تحریمهای کشورهای ثالث را نمیپذیرفت، اما اکنون از تحریمهای آمریکا علیه ایران حمایت میکند. بقائی این رفتار را نقض حقوق بینالملل و نشانه افزایش وابستگی اروپا به فشارهای واشنگتن دانست.
اهمیت این انتقاد فقط در ادبیات تند سخنگوی وزارت خارجه نیست. مسئله اصلی این است که اروپا عملاً در حال قرار گرفتن در موقعیتی است که میان سیاست فشار آمریکا و ادعای نقش مستقل اروپایی در مدیریت بحران ایران فاصله چندانی باقی نمیگذارد. اروپا چرا هم فشار میآورد و هم از هرمز حرف میزند؟
موضع اروپا را میتوان از یک زاویه، تلاشی برای حفظ دو اهرم همزمان دانست؛ فشار بر تهران برای تغییر رفتار و جلوگیری از تبدیل بحران هرمز به یک بحران فراگیر انرژی و امنیتی.
اتحادیه اروپا در همان بیانیهای که از فشار اقتصادی بیشتر حمایت کرده، تأکید کرده است که آزادی کشتیرانی و عبور امن از هرمز برای ثبات منطقه ضروری است. …
