نتیجه بررسی این است؛ منابع، انتساب بنای تالار به معماری قاجاری را تأیید نمیکنند؛ اما حضور هنر ایرانی در آن نیز به تابلویی بیارتباط با فضای اطراف محدود نیست. نقاشی قاجاریِ فتحعلیشاه بعدها محور شکلگیری مجموعهای از تزئینات تصویری شد. بنابراین، باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: معماری ساختمان، نقاشی اصیل قاجاری و آرایههایی که در سده بیستم پیرامون آن افزوده شدند.
سرگذشت ساختمان: از تصمیم بریتانیا تا کاخ نایبالسلطنه
سرگذشت ساختمان از ایران قاجاری آغاز نمیشود، بلکه به تصمیم بریتانیا برای ساخت پایتختی جدید در هند بازمیگردد. راشترپاتی بهاوان—به معنای «خانه رئیسجمهور» در زبان هندی—بنایی با حدود ۳۴۰ اتاق در چهار طبقه است که بر فراز تپه رایسینا در دهلینو قرار دارد.
پس از اعلام انتقال پایتخت هند بریتانیا از کلکته به دهلی در ۱۲ دسامبر ۱۹۱۱ [۲۰ آذر۱۲۹۰]، طراحی اقامتگاه تازه نایبالسلطنه به معمار بریتانیایی، سِر اِدوین لاتیِنز (Edwin Lutyens)، سپرده شد. ساخت بنا از سال ۱۹۱۲ تا ۱۹۲۹ طول کشید. در ساخت آن حدود هفتصد میلیون آجر و سه میلیون فوت مکعب سنگ به کار رفت و بیش از سیهزار کارگر در پروژه مشارکت داشتند.
این عمارت چهارطبقه با حدود ۳۴۰ اتاق، همان ساختمانی است که امروز راشترپاتی بهاوان نام دارد. درنتیجه، با بنایی متعلق به آغاز سده بیستم روبهرو هستیم، نه تالاری بازمانده از روزگار فتحعلیشاه. البته تاریخ ساخت بهتنهایی استفاده از سبکها یا نقشمایههای قدیمیتر را رد نمیکند؛ برای پاسخ به پرسش «الهامگیری»، باید اسناد طراحی و تاریخ معماری بنا را نیز بررسی کرد. …
